Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ҚОП=» бўйича 265 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

55 та
қоп
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ҚОП ' нарса солиш учун махсус тайёрланган, халтадан катта, қанордан кичик буюм'. Семиз йигит бир қ о п ёнғоқдай шалдир—шулдур, очиққина эди (Ҳаким Назир). Қадимги туркий тилда 'меш\ 'санач', ғилоф', ' жилд' каби анча кенг маънони англатган бу от асли қап тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 160); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: қап > қâп. Маънода торайиш воқе бўлиб, ҳозир бу сўз фақат хал— тадан катта, қанордан кичик буюмнигина билдиради

1. Сочилувчан нарсалар солиб қўйиладиган, мата, чипта ва шу кабилардан тикилган, халтадан катта, қанордан кичик рўзғор буюми

Каноп қоп. Чипта коп. Қоғоз коп

2. Қанор коп. Бўш коп тик турмас. Мақол

-Мен сизларга.. мана бу совғаларни олиб келувдим, — деди қопни кўрсатиб — Р. Файзий, Сен етим эмассан

қопнинг оғзини очиб, элакка ҳовучлаб ун солди, копнинг оғзини яна бураб кўйди — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Бир қоп ёнғоқ қ. ёнғоқ

Тўлиқ мақола →
қопмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Тишлаб олмоқ, тишламоқ (ит, туя ҳақида).

Итни қопмас деб бўлмас. — Мақол

Ит қутурса, эгасини қопади. — Мақол

— Э, юраверинг, қопмайди! — деди орқада келаётган Тожибой. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Тишламоқ.

Не бедовлар жазосини топади, Бир нечаси ағнаб, қумни қопади. — Алпомиш

3. Жеркиб, уришиб гапирмоқ, дағал гап қилиб, дилни оғритмоқ.

Яхши топиб гапирар, ёмон қопиб (гапирар). — Мақол

— Давлатбахт қани? Нега у келмади? -қопиб гапирди Оллоёр. — Ойбек, Навоий

Тўлиқ мақола →
қўпол
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Бичими келишмаган; беўхшов, бесўнақай; дағал.

Қўпол этик. Қўпол кийим.

Унинг тарвақайлаган қўпол, яланғоч шохлари ҳовлининг у бурчагидан бу бурчагига етади. — Ойбек, Танланган асарлар

Тахтадан қўполгина қилиб ясалган узун столга қизил мато ёзилган. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. Кишига қаттиқ тегадиган, кишини ранжитадиган; дағал, қўрс, тунд, ёқимсиз.

Қўпол муомала. Қўпол сўз. Қўпол қилиқ. Қўпол ҳаракат. Қўпол ҳазил. Қўпол гапирмоқ.

Раиснинг қўпол эътирозини эшитиб турган Бекбўта, қони қайнаб кетди шекилли, ўзини тутолмай, кескин гапирди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Маориф мудири Хизиров унинг [Элмуроднинг] таъбига қарши, томдан тараша тушгандай, қўпол жавоб қилди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Мен ҳам сенга эски бир мақолни айтишим мумкин эди. Лекин жуда қўпол бўлганидан, айтишга тилим бормайди. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. Шундай белги-хусусиятга эга бўлган шахс ҳақида.

Юзбоши Абдуллабек ўлгудай қўпол одам., бу одамни қаранглар, қандай хушфеъл. — Мирмуҳсин, Меъмор

Мени дағал десанг, тан бераман. Қўпол десанг, бўйнимга оламан. — Уйғун, Қалтис ҳазил

4. Оқлаб, кечириб ёки тузатиб бўлмайдиган.

Қўпол хато. Бошқаларнинг ички ишларига қўпол равишда аралашиш.

[Унинг] Бу қўпол гуноҳини тасодифан чиққан хайрли натижасига бағишлаш, бундан келин шундай хато қилса, қаттиқ жазо кўришини унга тушунтириш керак. — С. Айний, Қуллар

Тўлиқ мақола →
қопқа
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Дарвоза.

Шаҳар қопқаси.

Ўзингни камситма, Тошкентнинг ўн икки қопқасига борилса, кимнинг ери — Қурбон-ҳожининг ери-ку! — Ойбек, Танланган асарлар

Кўкнинг қопқаси қоққан соатда, Қуёш кўз уқалаб уйғонар эди. — Ғ. Ғулом

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 55 →

Таърифлар ичида

210 та
қоп-қоронғи

қоп-қоронғи Қоронғи сўзининг кучайтириш шакли. У [мингбоши] авахта эшигига келиб, тирқишидан қаради. У ер қоп-қоронғи эди. М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

сим-сиёҳ

сим-сиёҳ Қоп-қора, тим қора; қоп-қоронғи, тим қоронғи, зим-зиё. Олдинда Ҳаким, орқада тўрт оғайни ёʻлга тушишди. Сим-сиё тун. Атроф жимжит. М. Ҳазратқулов, Журъ

қоп-қоп

қоп-қоп Бир қанча қоп, жуда кўп қоп; нарсанинг ҳаддан ташқари кўплигини, мўллигини билдиради. Гап десанг, қоп-қоп, иш десанг, Самарқанддан топ. Қоп-қоп олтин, кумус

шоликорлик

шоликорлик Шоли экиш иши, касби. Турсунбой шоликорлик қиларкан-да, қоп-қоп шоли орттираркан. Муштум Қишлоқ хўжалигининг шоли экиш, гуруч етиштириш иши бил

бетоб

бетоб Бирор касаллик билан оғриган; тоби қочган; касал, бемор. Гап десанг — қоп-қоп, Иш десанг — бетоб. Мақол Бетоб, дармонсиз Гулнор офтобда қуриган бир қучоқ ёзлик

Ҳаммасини кўриш · 210 →