Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «zari» — результатов: 232

Фильтр

Словарные статьи

203
zar

ot 1. Oltin, tilla.

Zar qadrini zargar biladi. — Maqol

[Husayn:] Xazinamda har qancha zar, har qancha aqcha boʻlsa, yurtning obodonligi uchun sarf etishga vaʼda beraman. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

Norga ortinglar zaringni, Xotin, bola-chaqalaringni. — Yusuf va Ahmad

2. Oltin bilan teng, oltinga oʻxshash narsa haqida.

Toshlar ustiga doʻlanaday-doʻlanaday yirik tomchilar tushib, atrofga zar kukunlari sochildi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

3. Tilla, pul, umuman boylik.

Ter toʻkib mehnat qilsang, yerdan hatto zar unar. — Maqol

Mehrni oʻlchab boʻlurmi zar bilan, inju bilan? — E. Vohidov, Muhabbat

Saroyga bordim-u, pul olganim yoʻq, Shahanshohning, dedi, oltin, zari yoʻq. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

4. Zardoʻzlikda zarbof toʻn, zar doʻppi va boshqalar tayyorlashda ishlatiladigan, oltin yoki kumush suvi yuritilgan, zarlangan ipak yoki sim; shunday ipak yoki simdan tikilgan kiyim.

Zar bilan tikilgan doʻppi. Zar roʻmol.

U zar yoki kimxob toʻn ichida odamlar oʻrtasida savlat toʻkib turibdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Bezak yoki oʻrov uchun ishlatiladigan yupqa yaltiroq metall varagʻi yoki zarhallangan qogʻoz.

Zar qogʻoz. Zarga oʻralgan popuk (konfetlar).

Archa har xil shakldagi zar qogʻozlar va boshqa oʻyinchoqlar bilan beza-tilgan. — K. Yashin, Hamza

  • Qora zar Neft yoki toshkoʻmir haqida. Qoratogʻ qoʻyniga qoʻl soldi odam, Oʻlka uchun qora zar oldi odam. — Mirtemir
  • Boshidan zar quymoq Boylikka, oltinga koʻmib tashlamoq. [Jamila boyga:] Oʻsha qarolingizni yaxshi koʻrib tegganman, boshimdan zar quysangiz ham, undan ayrilmayman. — Hamza, Boy ila xizmatchi
Полная статья →
zarb

ot 1. Qattiq urilish; shiddatli, zalvarli turtki, zarba, kuch.

Eshikni zarb bilan yopmoq.

Havo toʻlqini zarbidan daraxtlar egilar, shoxlari sinib tushardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Biroq navkarning oti sakrash zarbidan choʻchib, hurkib ketdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Qilich zarbidan Xonzoda begimning boshidagi boʻrki uchib ketdi-yu, uzun sochlari yoyilib, yelkasiga tushdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Qattiq urish, kaltaklash, mushtlash.

Kaltak zarbidan bola yuzini changallab qoldi. — Gazetadan

Tarro birinchi zarbdayoq yonboshiga agʻdarildi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Biror narsaning ritmik harakati, bir tekisda urib turishi, tepishi.

Yurak-tomir zarbi.

[Suv] Oʻz yoʻlida uchragan haybatli toshlarga zarb bilan urilib qirgʻoqqa halqa-halqa koʻpik sochmoqda. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. Koʻpaytirish usuli, amali.

Ikkini uchga zarb qilmoq.

Mexanizm ish unumini yuzga, mingga zarb urib yuboradi, degan gap rost ekan. — U. Sarimsoqov, Oltin kalit qoʻlimda

5. Cholgʻu asbobini chalganda kuch va ritm bilan torlarni chertish yoki doirani urish.

Dutorchining zarbi yaxshi.

Uspenskiy oʻzbek muzikasining tabiatini bilar, oʻz asarlarida uning ohang, zarb va pardalarining oʻziga xos intonatsiya hamda ritmikasini saqlab qola olardi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

  • Zarb yemoq Qattiq urilish, turtki natijasida shikast tortmoq. Yiqilib qattiq zarb yedim.
  • Zarb etmoq (yoki qilmoq) 1. Tanga-chaqa, pul, orden va shu kabilarni bosib chiqarmoq, chekmoq; Malika jang lavhalari zarb etilgan kumush qalqonni qoʻliga oldi. — M. Mahmudov, Mangu kuy izlab
Полная статья →

Показать все · 203 →

В определениях

4

Сказки

22
Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Botir echki
Устное народное творчество

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Davlat bilan Ahmad
Устное народное творчество

Bu ertak adolatli podshoh Davlat va kambagʻal boʻzchi Ahmad haqida. Podshoh oʻz fuqarolarining hayotini oʻrganish uchun xalq orasiga kiradi va bir boʻzchining o

Donishmand choʻpon
Устное народное творчество

Bir podshohning otlari oriqlab qolishi ortidan yuzaga kelgan voqea donishmand choʻponning aql-zakovati bilan bogʻliq qiziqarli sarguzashtlarga aylanadi. Choʻpon

Garang
Устное народное творчество

Ushbu ertakda toʻrt nafar garang kishining tushunmovchiliklari va ularning qoziga murojaat qilishi tasvirlangan. Voqea kulgili vaziyatlar bilan rivojlanib, kuti

Gʻulombachcha
Устное народное творчество

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Показать все · 22 →

Диалектные материалы

3
mäydächil
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · maydakash; nazari past
oqxtob
Fargʻona viloyati · oqtob

Oq tus, oqqa aylangan tus; oʻtda qizdirilgan poʻlatning qizarib, soʻng oqargan (yumshagan) holati yoki tobi ketib oqish tusga kirgan holati