Поиск

fl. Qoqmoq feʼlining majhul nisbati.

Devorga qoqilgan mix. Tomiga tunuka qoqilgan uy.

Xonada oʻntacha eski, chang bosgan parta, kiraverishdagi devorga katta-kon qora taxta qoqilgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Hasan ota aytgandek, oʻrtaga qoziq qoqiladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shon qoqilgan, boʻyi bir qarich kelar-kelmas tayyor bachkana mahsilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

fl. 1. Zarb bilan kiritmoq (qoziq, mix kabilar haqida).

Yerga qoziq qoqmoq. Yogʻochga mix qoqmoq. || Ungur chuqurlashgan sari qoziqlar shu zaylda qoqib borilsa, yoʻldan adashmaymiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

[Unsin] Ichkari uyda oʻtirib, mahsilarga shon qoqadi, shondan tushiradi, pardozlaydi, qoragul, lok surkaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Mixlab yopishtirmoq, mahkamlamoq.

Pol qoqmoq. Otga taqa qoqmoq. Tomga tunuka qoqmoq.

Nima uchun devorlarga gilam qoqmadinglar? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Nima boʻldi-yu, hech kim bilan kengashmay pravleniyening eshigiga shunday bir eʼlonnoma qoqib qoʻydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Urib ovoz chiqarmoq, taqillatmoq, dukullatmoq.

Hamma uxlaganda, u mullavachchaning hujrasini qattiqroq qoqsangiz, hammasini koʻrasiz. — J. Sharipov, Xorazm

Samandarov qalamning orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

[Sharofat] Uyning narigi devorini qoqib, qoʻshnini chaqirish uchun oʻrnidan arang turdi. — H. Ziyoxonova, Arzanda

4. Yelkaga yoki orqaga kaft bilan sekingina urmoq, shappatilamoq.

Kerishayotgan jangchining yelkasiga panjasi bilan qoqib: — Ketdikmi, Dehqonboy! — dedi oʻzbek tilida bir jangchi. — N. Safarov, Jangchi shoir

Bobom meni qattiq quchib, qoʻli bilan orqamni bir-ikki qoqadi, tagʻin ishga tutinadi. — Oybek, Bolalik

5. Urib, chertib, silkitib va boshqalar yoʻl bilan ichidagi, ustidagi narsani tushirmoq, shu yoʻl bilan tozalamoq.

Gilamning changini qoqmoq. Iliq qoqmoq. Burnini qoqmoq. Dasturxonni qoqmoq. Kiyimlarni qoqmoq. Telpakning qorini qoqmoq.

U etakka ilashib qolgan paxtalarni qoqayotganda, boshidagi chopon birdan sirgʻalib, tushib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Imom, toʻpolonda boshidan tushib, tuproqqa qorishgan sallasini qoqib-qoqib, qaytadan oʻrarkan, oʻz qavmiga vaʼz-nasihat qildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Siz kelguningizcha, men koʻrpachalaringizni qoqib, supurib qoʻyaman. — Mirmuhsin, Meʼmor

6. Urib yoki silkib, mevalarni tushirmoq.

Jiyda qoqmoq. Olma qoqmoq. Shaftoli qoqmoq.

Salomatning onasi ellikboshining bogʻidagi azim tup yongʻogʻini qoqayotganda, yiqilib yotib qoldi. — S. Ahmad, Hukm

Men sizga aytsam, bahorda gul terib, kuzda oʻrik qoqib berib, koʻnglini olib yurdim. — P. Tursun, Oʻqituvchi

7. Biror aʼzoni silkitmoq, qimirlatmoq.

Qoshini qoqmoq. Qanot qoqmoq.

Shakar buvi belini ushlab, kiftini qoqqancha bobilladi. — H. Nazir, Tomosha

Rais darrov oʻrnidan turdi, bir qoʻlini orqasiga qoʻyib, ikkinchi qoʻlini boshi uzra kamalak qilib, ikki-uch yelka qoqdi-da, shunday yoʻgʻon gavdali boʻlishiga qaramasdan, bedanaday yoʻrgʻaladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

8. koʻchma Holdan toydirmoq, toliqtirmoq.

— Yur biznikiga, — taklif etdi rais, — andak dam ol, birga ovqatlanaylik, mashina kishini qoqib qoʻyadi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Yoʻl qoqib, oʻzi adoyi tamom boʻlgan-u, ketidagi Zulxumordan nomus qilganidan ham yoʻldan qolmay chidab boradi. — M. Mansurov, Yombi

Kecha meni ot qoqqan ekan, oʻrnimga kirishim bilan qotib uxlabman. — A. Qodiriy, Uloqsa

9. etn. Qoqim qilmoq, qoqim qilib davolamoq.

Hakka kelib choʻqisin, Mulla kelib oʻqisin, Qoqimchi kelib qoqsin, Koʻzing suv boʻlib oqsin. — Folklor

1. Juda ham quruq, qurigan, sira ham nami qolmagan

Qoq non. Qoq quruqoʻtin

Amma.. qoq goʻsht olib tushib, oʻchoqqa oʻt yoqdi — S. Anorboyev, Mehr

Qoq choʻkirtaklarning kerosin sepganday chitir-chitir etib yonishi qiziq tuyuldi — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Oʻrtadagi devorni buzib, qoq kesagini toklarning tagiga solishibdi — S. Ahmad, Tuynuk

2. Juda oriq, etsiz, terisi suyagiga yopishgan

Elgeldi uning qora tayoqni mahkam changallagan qoq qoʻllariga tikilib, orqaga tisarilmoqchi edi — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Uning yonida oʻrta boʻyli, qoq gavdali — oriq, tusi qoramtil.. ikkinchi odam bor edi — S. Ayniy, Esdaliklar

3. koʻchma Hech narsasi yoʻq; quruq. /

Yoʻlchi:] Men chiqqanimda, uy qoq edi: na bir siqim un, na bir qoshiq moy — Oybek, Tanlangan asarlar

Choʻntagi qoq boʻlgan Abdulla aka oʻzicha, "eh diyonatsiz, aqalli tiyinini ham qoldirmabdi-ya", deb uni eshikkacha kuzatib qoʻydi — S. Iskandarov, Tovlamachi

4. Naq oʻrtasidan; teng

Agar muruvvat qilsanglar, jilla boʻlmasa, bu yilcha mevalarni qoq boʻlasizlar- — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzi topgan "kapsan" va "choʻtal"-larning qoq yarmini boshliqlarga beradi — "Mushtum"

5. shv. Quritib olingan; quritilgan (baʼzi meva, poliz mahsulotlari haqida)

Sutli goʻja ichib, qoq oʻrik bilan jiyda-piyda yeb, qishni chiqardik — S. Siyoyev, Yorugʻlik

ot Qurigan, quritilgan meva, goʻsht va shu kabilar (ularni uzoq muddat saqlash usullaridan biri).

Olma qoqi. Shaftoli qoqi. Qoqi solmoq. Qoqi qilmoq.

[Tabib] Non qoqisi yeb, quyuq famil choy ichish lozimligini aytdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Ular tugunlarini yechishdi, qovun qoqi va goʻsht qoqilarni oʻrtaga qoʻyishdi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Kokand.

узбекскийkam, boʻshрусскиймалоанглийскийlittle

Qoqur boldï qadyu sewinči tolu Qaygʻusi kamaydi, sevinchi koʻpaydi – У него стало мало горя и много радости–He had little grief and much yoy