Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ёр» бўйича 489 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

489 та · 1-саҳифа / 25
ёр
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

ф. жл — дўст

1. Дилга яқин киши; Хамдам, дўст, муҳиб; ёрдамчи. м . . Аждодларимиз қиссаси

Зиёфатга ўртоқлар, ёр ва биродарлар келишди

Остимизда ўйнар отлар, Ҳар ким ўз кўнглини шодлар, Дўсту ёр, яхши улфатлар, Нуктадонлар, хуш қол энди — "Эрали ва Шерали"

ниҳоят, зафар уларга [массагетларга] ёр бўлиб, душманни орқага сура бошлашди — М. Осим

Арвоҳлар ёр, пирлар мададкор бўлиб, овимиз бароридан келсин — Ҳамза

2. Севгили, маъшуқ, маъшуқа

Вафодор ёр

Ёр, мунча зор этдинг мени? — С. Абдулла, Тоҳир ва Зуҳра

Мен келтирган атласни Ёрим солмас сандиққа — "Қўшикдар"

Тўлиқ мақола →
ёрмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Чопиб, кесиб, бўлакларга ажратмоқ, бўлмоқ.

Тўнка ёрмоқ.

Кимдир қарс-қарс ўтин ёради. — С. Аҳмад, Ҳукм

Азонда отни миниб, тоққа жўнадим. Тоғамни ўтин ёраётган ерида топдим. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар

2. Кесмоқ, тилмоқ.

Ойи, нима қилай, сўзимга ишонмасангиз, пичоқ билан кўксимни ёриб кўрсатайми? — Ойбек, Танланган асарлар

У қўлини бўшатган чоқдаёқ Отабек Ҳомиднинг қорнини шир эттириб ёриб юборган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Чақа қилмоқ; дарз кеткизмоқ.

Тухумни ёрмоқ. Кичкина тош бош ёрар. — Мақол

Отам, ўйин қизиғида ютқазишга ютқазиб қўйиб, кейин ўзини урди, пешонасини ёрди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. -иб қўшимчали равишдош шаклида “ўтмоқ”, кирмоқ, чиқмоқ феъллари билан келиб, қаршилик, тўсиқ, ғов ва шу кабиларни енгиш маъносини ифодалайди.

Тўдани ёриб кирмоқ. Қуршовни ёриб чиқмоқ.

Миршаблар орасидан учта ёш бола ёриб ўтиб, мингбошининг кимхоб тўнига, оёғига осилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Норжон билан Элмурод у ёқдан-бу ёққа типирчилаб, олдинга ёриб ўтмоқчи бўлишди. — П. Турсун, Ўқитувчи

  • Дардини (ёки кўнглини) ёрмоқ Сирини айтмоқ; мақсади, ниятини баён қилмоқ. Дардлиман, дардимни кимга ёраман? Айрилиқ ўтида бағри пораман. — АлпомишАваз анча ўтириб, кўнглини ёрди: — Оға, ўн кунча бўлди, қўлимга қалам олмадим. — С. Сиёев, Аваз
  • Димоғини ёрмоқ Бадбўй ҳиддан кўнгли беҳузур бўлмоқ. Мурдалар ётмайди музли кўлларда, Димоғни ёрмагай бадбўй қон иси. — МиртемирДимоғларни ёради мурдалар иси. — Ғайратий
  • Пих(ини) ёрган
  • Тилни ёради Таъми ниҳоятда ширин. Куз. Боғлар тилларанг. Узумлар тилни ёради. — Ё. Шукуров, Уч саволОлинглар, бирам ширин чиқдики жонивор, тилни ёради. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Тиш ёрмоқ 1. Тиш(и) чиқмоқ; — Хўп, майли, айцам айтай, аммо ҳеч кимга тиш ёрмаслик шарти билан, — дедим мен ниҳоят рози бўлиб. — Ф. Насриддинов, Тундаги воқеаБу тўғрида қўшнимизга тиш ёрган эдим, у: — Битта, яримтасини ёғламапсиз-да, — деди. — Муштум
  • Юракни ёрмоқ Қаттиқ қўрқитмоқ, чўчитмоқ.
  • Қилни қирқ(қа) ёради
  • Қорнини ёрсанг, алиф чиқмайди
Тўлиқ мақола →
ЁРТ=

юрмоқрусчаидти, ходитьинглизчаgo, walk

Яйиқа қали ёрца сü баšлар эр Лашкарбоши душманга қарши юриш қилса –Если предводитель войска двинет войска двинет войско на врага – Иф тҳе леадер оф тҳе армй мовес троопс то мове тҳе армй он тҳе энемй

Тўлиқ мақола →
ёʻрға
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Майда қадам ташлаб, тез юрадиган (от, эшак ҳақида).

[Мингбоши] Энг яхши зар чопонини кийиб, тилла камарини боғлаб, узун қиличини осиб, саман ёʻрғани миниб, ёʻлга чиқди. Чўлпон, — Кеча ва кундуз

Гулноранинг дадаси қишгача миниб юра қол, деб ёʻрға эшагини берган. — С. Сиёев, Ёруғлик

2. Шундай тарздаги юриш.

Жўра, бу қайноқ ҳаётни кўрмагандай, кўчанинг бир четидан от ёʻрғасига маҳлиё бўлиб борарди. — Ҳ. Шамс, Душман

Якка отнинг ёʻрғасидан чиқарми чанг? — Ғ, Ғулом

  • Ёʻрғаси чиқмоқ Полвонга жир битувдики, ёʻрғаси чиқиб қолди — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда
  • Ёʻрға чиқармоқ [Ҳожар:] Бу қора ер юткурнинг ёʻрға чиқаришини етти ухлаб тушида ким кўрибди? — Ҳамза, Паранжи сирлари
Тўлиқ мақола →
ёриқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Ёрилган, дарз кетган.

Ёриқ қовун.

2. Дарз кетган, ёрилган жой; тирқиш, оралиқ.

Девор ёриғи.

Қозонга ёпилган тувоқнинг ёриқларидан буғ кўтарилади. — С. Анорбоев, Оқсой

Ернинг ёриқларидан вашиллаб газ чиқиб, ёниб ётибди. — П. Қодиров, Эрк

Тўлиқ мақола →
ёрма
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Оқлаб туйилган бутун дон, оқланган ғалла маҳсулоти.

Буғдой ёрмаси.

— Янгамга айцангиз, буғдой бошоқларидан бир оз синдириб олиб, тўқмоқлаб, ёрғучоқда ёрма торца бўлмайдими? — деди Сафар. — С. Айний, Қуллар

2. Шундай маҳсулотдан тайёрланган овқат.

Сурхонбой мусофирларга атаб оқшомда чиқарилган бирор коса ёвғон увра ёки ёрма билан кун ўтказади. — И. Раҳим, Тақдир

У [Абу Сирож] эрталаб уйидан ним пиёла ёрма атала ичиб чиққан эди. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

Тўлиқ мақола →
ёрон
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Яқин кишилар, дўстлар.

Эй ёронлар, биродарлар, Дунёдан армонли кетдим. — Оқолма, қизил олма

Отамурод қори ҳам, дар қатори ёрон дегандай, Камолий тахаллуси билан ғазал битарди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Тўлиқ мақола →
ёрти
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Ярим, яримта; чала.

Икки ёрти — бир бутун. — Мақол

Тўғонбек гўё эшитмагандай, бир қанча вақт отнинг у ён-бу ёнига ўтиб, пардозлаб, сўнг пўнғирлади: — Иш ёрти қолмасин, қари шайтон. — Ойбек, Навоий

Ёрти эмас, тўкис — бут Ғазналар, дунёлар бор. — Миртемир

Тўлиқ мақола →
ёруғ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Ёниб, қизиб турган нарсадан тарқалган ёғду, нур.

Шам ёруғи.

Ғуломжон ўчоқдаги ўт ёруғида қомати хирагина кўриниб турган дўстини бориб қучоқлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Элмурод палаткага кирди. Палатка шам ёруғида эртакларда учрайдиган гўзаллик ва файз кашф этган. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

2. Нур тушиб турган; равшан, чароғон.

Кўчалар ёруғ. Ойнинг ўн беши қоронғи бўлса, ўн беши ёруғ. — Мақол

Уй ёруғ эди. Сергей стол лампасини ўчирмай ухлаб қолганди. — П. Қодиров, Уч илдиз

3. Бахтли, нурли, ёрқин.

Фотима дунёга келиб, ўзи билан шу қадар меҳрибон, хушмуомала гаплашадиган одамлар борлигини, уларнинг бирдан-бир мақсадлари уни озод қилиб, ёруғ ёʻлга бошлаш эканини англади. — П. Турсун, Ўқитувчи

Бу кўз ёшларини ғам ва ҳасрат эмас, аксинча, ўша ёруғ ҳислар туғдирган эди. — О. Ёқубов, Ота изидан

  • Ёруғ дунё 1. Ер юзи, олам, тириклик дунёси. Ёруғ дунёнинг лаззати — рўзғор билан фарзанд. — И. Раҳим, Ихлос[Ғофир:] Бу ёруғ дунёга нима учун келдик — ? Ҳамза, Бой ила хизматчи;
  • Ёруғ жаҳон Ҳозирча Феруз бу ёруғ жаҳондан, бу тож-у тахтдан кўнгил узишни ўйлагани ҳам ёʻқ. — С. Сиёев, Ёруғлик
  • Ёруғ кун Бахтли кун, дақиқа. Сен ҳам келадиган ёруғ кунлар бор экан, айланай болам! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Ёруғ юлдуз 1. Катта, кучли нур сочувчи юлдуз. Зулфиқор Бадиадан қанча узоқлашиб кеца, у ёруғ юлдуздек шунча ярқираб кўрина бошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор;Аввал устод Табибий ёш шоирнинг нуктадонлигини обдан мақтади, истиқболдан башорат қилди, ҳазрати олийларининг муборак саройларига Аваз отлиғ бир ёруғ юлдуз бош уриб келганлигини сўзлади. — С. Сиёев, Ёруғлик
  • Кўзига (ёки унга) ёруғ дунё қоронғи (бўлди) Кўзига ҳеч нарса кўринмай қолди; кўнгли ғаш, қаттиқ хафа. Азизбек кўзига ҳозир ёруғ дунё қоронғи, бу қоронғилик ичида бояги ширин хаёллар кўринмай қоладилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Юзи ёруғ . И
Тўлиқ мақола →
ёрдам
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Бирор ишни бажаришда кўмаклашиш, қарашиш; кўмак, мадад.

— Отам ёрдамга югурган эди, қолган иккитаси отамга ёпишди, — деди Ҳожи хола. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Эртасига қўшни бригададан кетмончилар ҳам ёрдамга келишди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Маънавий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш, маънавий кўмак.

Абдишукур амакисининг ёрдами билан ниҳоят бир бойга мирза бўлди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Моддий кўмак; пул, маблағ.

Очилнинг уйдан оладиган ёрдами катта эмас эди. — П. Қодиров, Уч илдиз

4. Фойдали таъсир, наф.

Беморга бу дори ҳам ёрдам бермади.

  • Ёрдам бермоқ (ёки қилмоқ) Ёрдамлашмоқ, кўмаклашмоқ. Сафаров тез-тез луқма ташлаб, мисол қистириб, унга [Бўтабойга] ёрдам берди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариЯнги мактабларда ўқиладиган илмлар шариатга хилоф келмас, уламолар фатво беришса, ҳар бир ота ўз боласи учун қўлидан келганча ёрдам қилади, албатта. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Тез ёрдам 1. Касал бўлганда бериладиган биринчи муолажа; ёрдам кўрсатувчи тиббий ходимлар; Анови одам бехосдан ҳушидан кетди. Тез ёрдам чақиргандик, анчадан бери келмаяпти. — Муштум
Тўлиқ мақола →
ёʻргак
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Чақалоқни ўрайдиган кичик чойшаб.

Болани доим озода, ёʻргакларини тоза, қуруқ тутиш керак.

Чақалоқнинг оёғи 100 х 120 смли ёʻргакка сиқмай ўралади ва икки ойлик бўлгунча шу тарзда кийинтирилади. — Саломатлик

  • Ёʻргакда тегган (касал) Ёшликдан ўрганган, туғма одат. — Бу [амални суиистеъмол қилиш] Тожибойнинг ёʻргакда тегган касали, — деди Абдурасул. — П. Турсун, Ўқитувчи— Зўравонлик немисга ёʻргакда тегганга ўхшайди, — деди ямоқчи чол. — Н. Сафаров, Оловли излар
Тўлиқ мақола →
ёрлик

tally, label, tag, deed, charter, credential

  • ишонч ёрлиғи credentials (leters of credence)
  • ишонч ёрлиғини топширмоқ present one's credentials
  • фахрий ёрлик diploma
  • ратификация ёрлиқлари билан алмашмоқ exchange one's instruments of ratification
  • ратификация ёрлиғини имзоламоқ sign an instrument of ratification
  • ратификация ёрлиғини сақлаб қўйишга топширмоқ deposit an instrument of ratification
Тўлиқ мақола →