«тўйинмоқ» бўйича 72 та натижа
фл. 1. Обдан тўймоқ.
Бу тўғрида қатъияциз, мужмал жавоблар беришдан тўйинган Раъно Анвардан кўз олмай турар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
2. махс. Етарли миқдорда ўзига олмоқ, сингдирмоқ.
Буғга тўйинган ҳаво. Тўйинган буғ. Тўйинган эритма.
фл. 1. И Силлиқ юзада монесиз сурилиб, сирғаниб кетмоқ; тойғанмоқ.
Назира шошиб ёнига қарамоқчи бўлганди, сувга энгашиб қолган қувур устидан пастга қараб оёғи тойиб кетди. — Д. Нурий, Осмон устуни
Кўча ва томлар қордан оқара бошлаган. У сирпаниб, тойиб, хизматкорхонага жўнади. — Ойбек, Танланган асарлар
2. кўчма Четга чиқмоқ, адашмоқ, озмоқ.
Шариат ёʻлидан тойган қизнинг сўзига ишонасанми? — Ойбек, Танланган асарлар
Оёғим сал тойдими, бас, бурнимни ерга ишқайдилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
3. (фақат бўлишсиз шаклда) Қайтмоқ, тап тортмоқ.
У ҳеч нарсадан тоймайди. Яланғоч сувдан тоймас. — Мақол
Бориб турган шум, тошюрак бола эди, муштдек бошидан жониворларни қийнаб ўлдиришга ўрганган одам ўлдиришдан ҳам тоймайди. — М. Осим, Тилсиз гувоҳ
Айтганини қилиш учун ҳеч нарсадан тоймайди. — Р. Раҳмонов, Чангалзордаги шарпа
Ёқутчадаки тый сўзила ўзакдош эрур. ТОЙ ' отнинг икки яшардан кичик боласи 1 . Кун ҳисобин ой олар, бедов ўрнин т о й олар (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли тай тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 173;ДС, 527); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: тай > тâй. '
2. Болаларга нисбатан эркалаш маъносини билдиради
Унинг узоқ юртида, қуёш ва гуллар диёри Ўзбекистонда қолган дуогўй кампир онаси уни — ёлғиз ўғлини эркалар экан, ҳар вақт: "Рустам тойим! Арслон тойим!" деб атамасмиди — Ойбек, Қуёш қораймас
3. Баъзи атоқли отларнинг таркибий қисмига киради ёки эркалатиш учун уларга қўшиб айтилади
Холтой, Ўринтой, Ҳалим-той
шарқрусчавостокинглизчаeast
Тоярдин ясиқ баš кўтüрди ўрü Sharqdan quyosh bosh ko‘tardi — С востока поднялось солнце — From the east the sun rose
сфт. Тўйи бўлган, тўй қилаётган, ўтказаётган.
Тўйлининг тўйи ўтди, Тўйсизнинг куни ўтди. — Мақол
Ўзбек ойим аралашган тўйли хотинларнинг кўнгилларидаги орзу-ҳаваслари ҳам эрлари томонидан камчиликсиз бажарилар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Қўралари қўйли, уйлари тўйли. Фуқаросин кўнгли Тангритоғ бўйли. — Газетадан
тўғри, тикрусчапрямойинглизчаright
ўзбекчатуғилмоқ, дунёга келмоқрусчарождатьсяинглизчаbe born
Toyulsa oyul o‘g‘il tug‘ilsa — если родится сын — if a son is born
ёритмоқрусчавосходитьинглизчаlight up
Тоюрди кüнüм кунимни ёритди—он заставал для меня взойти солнце — Ҳе лигҳтед мй паитҳ уп
от 1. Той И 1, 2 сўзидан кичрайтириш-эркалатиш шакли.
Бир яшар тойча. Тойчани той деб хўрлама, Эрта-индин от бўлар. — Мақол
2. кўчма Эрка, эркатой, тойлоқ (фақат болаларга нисбатан).
Хўш, колхозда ўзинг нима қиляпсан, тойчам. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
от Мол тойловчи ишчи.
Пахта тозалаш заводининг илғор тойчилари.
Баҳор билан бирга Рафаелнинг илгариги заводида ишлаяпман. У слесарлик қиляпти. Мен эсам тойчиман. Ё. Хаимов, М. — Раҳмон, Ҳаёт-мамот
Tarla kuşu.ТЎРҒАЙ, СЎФИТЎРҒАЙ
сфт. айн. Сирпанчиқ.
toylıq, toy ushın kerek zatlar
сфт. 1. Кичкина той, тойча.
2. Эрка, эркатой (фақат болаларга нисбатан).
Келингиз, тойлоқларим, Қайдан шамол учирди? Имтиҳонлар муборак, Нечанчига кўчирди? — Қ. Муҳаммадий
qaytpas, qaytpas qara, qorqpas, jolınan, maqsetinen qaytpaytuǵın
от 1. этн. Тўй муносабати билан шу тўй эгаларига яқинлари томонидан қилинган (қилинадиган) пул ёки кийим-бош тарзидаги совға.
Қани, айтинглар-чи, тўёнага нима олиб борай? — С. Аҳмад, Қадрдон далалар
Тўйга тўёна билан бориш — халқимизнинг азалий одати. — Газетадан
2. кўчма Ишчи ва меҳнаткашларнинг муҳим бир воқеа-ҳодиса, байрам ва шу кабиларга аталган меҳнат совғаси.
Тўйга тўёна керак, мўл ҳосил тўёнамиз. — Р. Бобожон
от 1. Тўйга таклиф қилиб ёзилган қоғоз, тўй таклифномаси.
2. Тўй, байрам муносабати билан ёзилган табрикнома.
от Кичкина тўй, тўйча.
от айн. Тойча.
Бир кун кўрмаганига саман ёʻрға уйда қолган тойчоғини эслаб кишнаяпти. — М. Муҳамедов, Қаҳрамон изидан
Иккинчидан, тойчоғим, Аъло олгин ҳар фандан. Барча ошна-оғайнинг Ўрнак олсинлар сендан. — З. Диёр
сфт. Қоринни яхши тўйдирадиган, тўқ тутадиган; керакли витамин ва шу кабиларга эга (бой).
Тўйимли овқат. Тўйимли ем-хашак. Тўйимли озуқа.
Инсон истеъмол қиладиган озиқ-овқатлар орасида энг лаззатли, тўйимли ва шифобахши — асал. — Фан ва турмуш
Оқ саксовул, айниқса, унинг уруғи қўй-эчкилар учун тўйимли озуқа. — Фан ва турмуш
