«tishsiz» boʻyicha 949 ta natija
sft. Tishi boʻlmagan; tishi yoʻq.
Tishsiz chol. Tishsiz mola. Tishsiz sixmola.
читается как „ци“ перед гласными, а после согласных „s“, „t“, „x“-как „ти“.ti-unlilar oldida „si“ deb oʻqiladi, „s“, „t“, „x“ undoshlardan keyin kelganda esa „ti“ deb oʻqiladi-articulatio ostium artikulyatsio ostium
ot 1. anat. Ovqat yeyish, tishlash, chaynash, tutib turish uchun xizmat qiladigan aʼzo.
Kurak tish. Oziq tish. Fil tishi. Tilla tish. Tish choʻtkasi. Tish pastasi. Tish doktori. Tish tozalamoq. Tish qoʻymoq, Tishni sugʻurmoq (olmoq).
Juvon yelkasi osha Sidiqjonga qarab, oppoq, marjondek tizilgan tishlarini yarqiratib iljaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. Qurol, asbob, mashina qismlari va shu kabilarning (tishga oʻxshash) oʻtkir, uchli qismi.
Arraning tishi. Qirgʻichning tishi. Taroqning tishlari. Omochning tishi,
Avvalgi yillarda ham traktor ishlardi, bolalar tushmagur tishini sayoz botirishardi, hozir unaqasi yoʻq. — S. Mahkamov, Katta rulda
Tosh omochning tishi shakliga kirganda, polvon koʻrib maʼqulladi — A. Qahhor, Koʻr koʻzning ochilishi
Ammo chigʻiriq oʻqining tishi chigitni chaynagan choqda ishchilarning aylan-tirishga kuchi yetmas va quloqni chappa aylantirib, qaytadan oldin bosishga majbur boʻlar edilar. — S. Ayniy, Qullar
[a.]
tabobatruschaлечениеinglizchamedicine
Nužum bilsä tibb ham yöra bilsä tüš Yulduzlar ilmini, tib ilmini bilsa, tushlarni toʻgʻri taʼbir qilsa – Посол должен знать астрологию, медицину и уметь толковать сны – The ambassador must know astrology, medicine and be able to interpret dreams
time interval to contactruschaинтервал времени между началом видимости дорожки и моментом приземления самолетаoʻzbekchayoʻlka koʻrina boshlaydigan va samolyotning qoʻnishi oʻrtasidagi vaqt oraligʻi
oʻzbekchakechikmoqruschaзадерживатьinglizchalate
Ača ber qapuy tïdma barsa kiši Kimdir ketmoqchi bo‘lsa eshikni och, kechikma – Открой ворота, если уходит человек, не задерживай [его] – Open the gate, if a person leaves, do not delay [him]
n deadlock
ot tib. Isitma va ong parokandaligi, xiralashuvi bilan kechadigan ogʻir yuqumli kasalliklarning umumiy nomi; terlama.
Orada besh oy oʻtgandan keyin, uning boʻyga yetgan qizi tif bilan ogʻrib, oʻn yetti kun deganda vafot qildi. — A. Qahhor, Sarob
ot 1. Qilich, xanjar, pichoq, nayza kabi sovuq qurollarning umumiy nomi.
Tigʻ yarasi tuzalar, til yarasi tuzalmas. — Maqol
Ammo tigʻ tegib, qoʻl yoki oyogʻi uzilganlar oh-voh urib, madad kutib yotardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Ernazar jallod, Sheralini siyosat bilan yiqitdi va poʻlat tigʻini qinidan tortdi. — Erali va Sherali
2. Kesuvchi asbob, qurol-yarogʻ va shu kabilarning keskir qirrasi, dami; turli mashina, mexanizm va shu kabilarning keskich qismi.
Boltaning tigʻi. Qilichning tigʻi.
Ketmon tigʻini qayiradigan tosh-metin eski paxsalarni qizlar necha chaqirim yerdan tashib kelib, dalaga toʻkishdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Qaynarning boʻydor oʻtlari kosilkalarning beomon tigʻlari zarbidan yuztuban yiqilardi. — S. Anorboyev, Oqsoy
3. Nishtar, nayza kabi asboblarning oʻtkir uchi, nayzasi.
4. s. t. Stvol, mil.
Qoʻsh tigʻ miltiq.
Vagondan eng keyin tushgan va miltigʻini tigʻidan ushlab, ketmonday yelkasiga qoʻyib kelayotgan Ahmadjon — A. Qahhor, Oltin yulduz
5. koʻchma Umuman, tigʻ, nayza kabi taʼsir oʻtkazuvchi narsa, kuch.
Zulm tigʻi. Jabr tigʻi.
Ilm-u fan tigʻi birlan jahl bagʻrini qon sil. — Hamza
Uchchiga chiqqan maʼmuriyatchi degan sarlavha ostidagi maqolaning oʻtkir tigʻi Oyqizga qaratilgan boʻlsa ham — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
tijoratga oid atama
\goll. tijk, ingl. tick
Kanop yoki paxta tolasidan toʻqilgan qalin, pishiq gazmol, mato (koʻpincha matrats, dasturxon va sh.k. uchun ishlatiladi)
Oynisa yoʻl-yoʻl tik koʻrpachada.. oʻtirarkan, oʻgʻli Yoʻldoshbekdan kelgan xatni qayta oʻqib chiqdi — H. Gʻulom, Toshkentliklar
Tikdan bir xilda tikilgan kiyim kiygan, madori ketgan yaradorlar hovliga chiqishdi — R. Fayziy, Hazrati inson
TIL ' ogʻiz boʻshligʻida pastki jagʻga yopishgan, taʼm-maza bilishga, nutq tovushlarini hosil qilishga xizmat qiladigan aʼzo'. Aytsam, t i l i m kuyadi, aytmasam — dilim (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli ' gapir-' maʼno — sini anglatgan ti- feʼlidan (ПДП, 429) -l qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, III, 229): ti- + l = til
1. anat. Ogʻiz boʻshligʻida joylashgan, taʼm-maza bilish, ogʻizga ovqat olish, yalash lar uchun xizmat qiladigan muskulli aʼzo
Issiqdan itning tili osilgan
Aytsam, tilim kuyadi, aytmasam - dilim — Maqol
Oʻlguday taxir ekan, tilimni yorguday, ogʻzimni kuydirguday boʻldi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Nihoyat, gapira-gapira qaqragan lablarini tili bilan yalab, Lutfiniso jim boʻldi — Oybek, Tanlangan asarlar
buzoqchalar boʻyinlarini choʻzib, unga [raisga] tillarini koʻrsatishdi — "Mushtum"
2. koʻchma Asbob, mexanizm va shu kabilarning osilib, qimirlab turadigan qismi
Soatning tili. Kompasning tili
Qoʻngʻiroqning tili
3. koʻchmapoet. Tigʻga oʻxshash, uchli narsa
Shamol kuchayib, olovning tili yana ham uzunlashdi — Said Ahmad, Ufq
Tepaga koʻtarilgan quyosh oʻtli tili bilan yer bagʻridagi barcha namni soʻrib olardi — Sharof Rashidov, Boʻrondan kuchli
Quyosh haroratidan bahramand boʻlgan maysa, Qiyoq tillarin choʻzib, nurga qasida kuylar — Gʻafur Gʻulom
ot Usti yopiq bozor; savdo rastasining baland tomi; karvonsaroy.
Gʻarchcha moy! Uning jarangli ovozi rastaning timini teshgunday yangrardi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Abdullaxon soldirgan qubbali timning ichi ari inidek gʻuvullar edi. — M. Osim, Elchilar
Matchon tura karvonsaroy tomonga, timga burildi. — J. Sharipov, Xorazm
TIN 'nafas' (oz ishlatiladi). Boʻgʻiziga tiqilib t i n i Nuri sari qildi ishora, Zaynab uchun bu boʻldi chora (Hamid Olimjon). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tïn tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 436; Devon, I, 326; DS, 567); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: tïn > tin
Nafas olish, nafas
Yigʻishtirib bor bisotini, Boʻgʻiziga tiqilib tini, Nuri sari qildi ishora, Zaynab uchun bu boʻldi chora — H. Olimjon
ot 1. Muayyan bir turdagi (guruhdagi) narsalarning muhim belgilarga ega boʻlgan namunasi, shakli, modeli.
Bizning vazifamiz — choʻlda shahar tipidagi posyolkalar qurish, obod qishloq barpo etish. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
Tuproqlar shoʻrlanish tipiga koʻra, asosan, xlor-sulfatli, baʼzan sulfat-xlorli boʻladi. — Fan va turmush
2. biol. Hayvonlar sistematikasida: kelib chiqishi jihatidan oʻzaro qarindosh, yagona tuzilish shakliga ega boʻlgan hayvonlar sinflarini birlashtiradigan oliy sistematik kategoriyalardan biri.
Boʻgʻimoyoqlilar tipi.
3. Ijtimoiy, kasbiy, axloqiy va boshqalar belgilarning umumiyligiga koʻra birlashadigan kishilarning yorqin vakili.
Kamtar, ijtimoiy tadbirkor — ilgʻor kishilar, xalq vakili sifatida, ijtimoiy taraqqiyotga ulkan hissa qoʻshgan yangi tipdagi odamlar-dir. — N. Safarov, Olovli izlar
4. Adabiyot va sanʼatda: bir turdagi kishilarning xarakterli, umumlashma belgi-xususiyatlarini aks ettiradigan, mujassamlashtiradigan obraz.
Temaning qahramoni qilib olingan tipning, mehnatni sanʼat darajasiga koʻtara olgan odamning xarak-terini boʻrttirib bera olish kerak. — N. Safarov, Olovli izlar
Oʻzbek prozasida prototipdan adabiy tip yaratishning rang-barang koʻrinishlari bor. — OʻTA
5. s. t. Oʻziga xos (koʻpincha salbiy) xususiyatga ega boʻlgan odam.
Mana bu tipga otni ber desam, bermadi. Meni tutib soʻkdi. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
elik. tıq, tıqıldı
ot esk. (i — choʻziq) kt. Uq, kamon oʻqi.
Tir otmoq.
Har balodan asraguvchi eng muhim, qimmat yarogʻ — Tiri vahshat, xanjari zillatga qalqondir kitob. — Hamza
und. s. Otni orqaga tisarishda aytiladi.
oʻzbekchatitmoq, ziyon keltirmoqruschaраздирать, причинять страданияinglizchacause damage (to)
Olarqa žafa qïldï dunya titib Dunyo ularga azob-uqubat, jafo keltirdi – Этот мир причинял им страдания –This world caused them suffering
transceiver/ interface unitruschaблок приемо-передачи/интерфейсаoʻzbekchainterfeysini qabul qilish/ uzatish bloki
