Қидирув

от 1. Танга сўзидан кичрайтириш.

2. кўчма Майда танга шаклидаги йилтироқ нарсалар ҳақида.

Ер бетига осмондан Кўплаб тушар тангача, Будир қишнинг зийнати: Ҳамма ёқ оқ тонггача. — З. Диёр

3. айн. Танга 5.

от 1. тар. Бухоро хонлигида 15 тийинга, Қўқон хонлигида 20 тийинга тенг бўлган кумуш пул.

Бир танга (йигирма тийин). Ярим танга (ўн тийин). Туя бир танга — қани бир танга, Туя минг танга — мана минг танга. — Мақол

— Битта мушак уч мири, — деди Туробжон, — юзта мушак отилса биттангадан юз танга. Бир миридан кам — етмиш беш танга бўлади. — А. Қаҳҳор, Анор

2. Умуман, қоғоз пулдан бошқа, олтин, кумуш, мис кабилардан зарб этилган пул.

Олтин (тилло) танга. Кумуш танга. Танга ва қоғоз пуллар.

3. қиёсланг: Олтин, кумуш ва уларнинг қоришмасидан зарб этилган пул. чақа.

тош-кентлик мардикор иштонининг липпасига қистирилган бўз халтачани — ҳамённи олиб, танга, чақа аралаш бир сўмни санаб тўкди. — Ойбек, Танланган асарлар

Охирида маддоҳ йиғилган танга ва қора пулларни бир шол қопчага солди. — С. Айний, Қуллар

4. Қозоғистон Республикасининг асосий пул бирлиги.

5. Балиқ терисини қоплаб олган қаттиқ майда тўгаракчалар.

Балиқнинг тангаси. Балиқ тангасини пичоқ билан тозаламоқ.

6. кўчма Йилтироқ тангасимон нарса ҳақида.

Чойхоначи Дадамат унда-мунда қуёш тангалари йилтираган тоза, текис саҳнга миришкорлик билан сув сепди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Азамат дарахтларнинг япроқлари оралаб ерга тўкилган ойнинг оппоқ тангаларига ажиб бир завқ билан тикилар эди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

от 1. Одам гавдасининг кўкрак қафаси ва қорин бўшлиғидан иборат қисми: тана.

Бир куни унинг бошини танидан жудо қилсалар ажаб эмас — Мирмуҳсин, Меъмор

Киши танидаги аъзоларнинг ҳам қулоғи бор: ўзининг бардамлигини эшитган аъзолар яна соғ туриб, хизматни бажараверади. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Кишининг бутун борлиги, вужуд.

Соғ танда соғ ақл. — Мақол

Тани соғлиқ — туман бойлик. — Мақол

— Худоё тавба денг, жон бошқа, тан бошқа, — деди домла. — П. Турсун, Ўқитувчи

Аноргулнинг қўлидаги дутор Ўртоқлар куйини танларга ларза бериб тарона қилди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ахир тут фақат қорин тўйдирадиган таом бўлмасдан, киши танига дори-дармон ҳамдир. — Н. Сафаров, Оловли излар

3. Тана, вужуднинг сирт қисми; бадан.

Гард юқмасин танингга, Лой тегмасин бағрингга. — Қ. Муҳаммадий

Бу гапни эшитиб, Элмуроднинг тани жимирлаб кетди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Йигит унинг оқ мармардек яланғоч танига боқмай, ерга қаради. — Мирмуҳсин, Ёʻқолган жавоҳир

4. кўчма Ўлик тана; жасад.

Солдат тани, қўшни взводдан шекилли. Снайпернинг ўқи калласига тегибди, қора қонга бўялиб ётибди шўрлик. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

Мазлумларнинг танидан Курган саройлар Ғамда ўтди халқ умри Кўп йиллар, ойлар. — Ғайратий

5. Шахс билдирувчи сўзлар ёки эгалик шаклидаги сўз билан қўлланиб, тегишлилик, улуш каби маъноларни билдиради.

Ҳар ким ўз танини олди. Харажатнинг ярми менинг таним. Мен ҳам тўртдан бир тан.

— Бўпти, Даврон, зиёфат менга тан, — дедим. — Ҳаммасини ўзим пишираман. — П. Қодиров, Қадрим

6. Дастлабки баҳо, таннарх; дастлабки маблағ, сармоя.

Танидан юз сўм камига сотмоқ. Еб-ичиб, танини қилмоқ.

Муҳаммадражаб саккиз минг сўмни ойига ўн уч процент фойда бериш шарти билан олиб, икки ойдан бери на фойдасини беради, на танини. — А. Қаҳҳор, Сароб

7. кўм. взф. кам. қўлл. Томон, ён.

Ким зўр бўлса, жазосини бераман, Камбағал Назарнинг тани бўламан. — Ф. Ёʻлдош, Маматкарим полвон

сфт. Тангача шаклидаги.

н тиб. psoriasis, psora, alphos

от 1. айн. Тан 1 — 4.

Эрта кўклам бўлгани учун, баҳор қуёши таналарга ёғдай ёқади. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Бир қилич зарби билан бошини танасидан жудо қилди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Шундан кейин бир оз танаси яйраб, таранг тортилган асаблари бўшашиб, Хайрият! деб қўйди. — К. Яшин, Ҳамза

Чопиб бордим қошига, Сулайиб ётар танаси, Олти газ нари жойда Вафодорим калласи. — Ойсулув

2. Жониворларнинг жисми, жуссаси.

Илоннинг қандай сув ичишини камдан-кам кўриш мумкин. У танасини гоҳ шишириб, гоҳ пучайтириб, оғир нафас оларди. — Фан ва турмуш

3. Дарахтнинг, ўсимликнинг таг, поя қисми.

Ҳовузнинг тўрт томонида ёʻғон-ёʻғон қайрағочлар, таналари қулочга сиғмайди. — Ж. Шарипов, Хоразм

4. тех. Турли асбоб, машина ва шу кабиларнинг бўлакларини тутиб турувчи қисми.

Краннинг танаси.

1. Herhangi bir sayıda olan (şey), adet.ДОНА

2. Bazı bitkilerin tohumu.

сфт. 1. Оралиғи, эни, ҳажми етарлича катта бўлмаган; тор, чоғ.

Танг ёʻлак.

Тошни тошларга уриб, Тарқатиб қўрқинч оҳанг, Ёʻли унинг поёнсиз, Гўё саҳро кўкси танг. — Ғайратий

Вақт танг, далада иш тиғиз. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Қутулиш, ҳал қилиш ёки иложи, давосини топиш жуда қийин бўлган, ғоят оғир, мушкул, ночор.

Танг аҳвол. Танг вазият. Беморнинг аҳволи танг.

Уканг Қурбон оқсоқол тегирмонида ишлаб туради. Рўзғордан бир қадар сиқилишган. У ёғини суриштирсанг, қишлоқда ҳамманинг рўзғори танг. — Ойбек, Танланган асарлар

Ишнинг энг танг жойи — қум билан шағалнинг етишмаслигида. — А. Мухтор, Туғилиш

Ҳаёт-мамот урушининг танг дақиқаларида Эргаш меҳри-бон онасининг гапларини эслади. — Н. Сафаров, Оловли излар

ўзбекчатанимоқ, билмоқрусчазнатьинглизчаrecognize

Bitig bolmasa sözkä bütmäz köŋül, tanïylï kišikä tanuq-ul bitig Yozuv bo‘lmasa, so‘zga ko‘ngil ishonmaydi, tanigan kishiga guvoh u bitig – Если у посла нет грамоты, сердце не верит словам, для знающего человека грамота является свидетельством –If the ambassador does not have a charter, the heart does not believe the words, for a knowledgeable person the diploma is a testimony

от 1. Зирҳланган, тўп ва пулемётлар билан қуролланган, ҳар қандай ёʻлда ҳам юра оладиган гусеницали ҳарбий машина.

Оғир танк. Енгил танк. Танк дивизияси.

Бу ёққа [қишлоққа] мадад учун юборилган немис танкларининг ёʻлини бизнинг танкларимиз тўсган, сойликда танклар жанги бўлмоқда эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. Суюқликларни сақлаш ва ташиш учун мўлжалланган, махсус жиҳозланган катта идиш.

адв русчастолько, так многоўзбекчашунча, шунча кўп

от 1. Мато тўқиш учун узунасига, бўйлама тортилган ип, ўриш.

Тандаси ҳам, арқоғи ҳам соф ипакдан тайёрланган атлас.

Этаги олисларга чўзилиб кетган чўл тўқувчи дастгоҳидаги тандага, янги обод бўлган жойлар эса шу танданинг аста-секин тўқилиб келаётган сергул матосига ўхшарди. — С. Аҳмад, Чўл бургути

2. кўчма Ўриш иплари каби тортилган нур, тола ва шу кабилар ҳақида.

Қуёш ҳам шошқалоқ бўлиб қолди — тандасини дарров йиғиштириб олди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

н шева peak, gorge, ravine, canyon

от Тўрт тактда ўйналадиган мулойим рақс ва шу рақс мусиқаси.

Тангога рақс тушмоқ.

Чет таклифларга чек қўйиш мақсадида уни ўзи тангога олиб тушмоқчи бўлди. — П. Қодиров, Уч илдиз

адж тахир, какра, туруш

сфт. 1. Бошқа кимсадан, нарсадан холи, якка, ёлғиз.

Ҳамма ёқни сақлар муз тоғидан ғов, Жимликка тикилган бир танҳо ўтов. — Ғ, Ғулом

Қиз билан йигит суҳбатининг танҳо гувоҳи — осмонда сузиб юрган ой қаршисидаги қора булут парчасига айёрларча секин кириб яширинди. — Ф. Мусажонов, Ҳури

Уйқум қочгач, кўчаларни танҳо айланиб, ширин орзулар оғушида тонг отгунча кезиб юргим келарди. — О. Ёқубов, Икки муҳаббат

2. Кимсасиз, ҳеч ким ёʻқ.

Танҳо кечада фарзанд билан ота ўртасида бўлиб ўтган у учрашувни фақат кўкда сузиб юрган ойнинг кемтик ўроғи кузатиб турарди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

3. Бирор жиҳатдан якка-ю ягона, тенги, ўхшаши ёʻқ.

Гилос ширинми ё сен! Ширинликда танҳо сен. — Р. Бобожон

Ҳусн бобида танҳо десам, ҳунар бобида ҳам танҳо экансан. — Ў. Умарбеков, Одам бўлиш қийин

4. кўм. взф. Айириш, чегаралаш билдиради; фақат.

У даргоҳда ранг бор, олов бор, Танҳогина сен ёʻқсан, гулим. — Р. Парфи, Кўзлар

Қани энди, бутун борлиққа танҳо ўзинг ҳукмрон бўлсанг. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Şahit.ГУВОҲ, ШОҲИД

Bir varlığa, bir şeye özgü niteliklerin belirtilmesi, bir kelimeyi belirleyen anlam, tarif.ТАЪРИФ

от Таниб олиш учун қўйилган ёки табиий мавжуд бўлган белги, нишон.

Ёʻқолган отингизнинг қандай таниғи бор?

от 1. эск. Ер ўлчаш, узунлик ўлчаш, чизиқ тортиш ва шу кабиларда ишлатиладиган узун чилвир, режа ип.

2. кам қўлл. Умуман, ингичка арқон, чилвир ёки каноп ип, ришта.

Шоҳнинг амри билан минг полвон ва кал икки кеча-кундуз ёʻл тортиб, Гўша тоғига етиб, чортиғлар [чодирлар] танобини тортиб ётаверди. — Зулфизар билан Авазхон

Бекам-кўст турмуш кечириб, эр-хотин тотув яшаётган кезларда тўсатдан бу иноқ оила чархининг таноби узилди. — И. Раҳим, Ёш хотин

Банд этиб зулфинг аро кўнглимни озод этганинг, Қуш учиргандек эрур боғлаб аёғига таноб. — Нодира

3. эск. тар. Ўрта Осиё хонликларида: томонлари 60 газдан иборат бўлган майдонга тенг юза (ер) ўлчов бирлиги.

Тонг отгунча бир танобча ернинг ғўзаси сув ичди. — И. Рахим, Чин муҳаббат

Боғнинг сатҳини Салим уч ярим таноб, Фазлиддин уч таноб мўлжаллади. — Ойбек, Танланган асарлар

4. эск. тар. Ўрта Осиё, хусусан Ўзбекистонда қўлланган узунлик ўлчов бирлиги (17-асрда 39,9 метрга тенг бўлган).