Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tan» — результатов: 1094

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

1094 · страница 1 из 55
tan

ot 1. Odam gavdasining koʻkrak qafasi va qorin boʻshligʻidan iborat qismi: tana.

Bir kuni uning boshini tanidan judo qilsalar ajab emas — Mirmuhsin, Meʼmor

Kishi tanidagi aʼzolarning ham qulogʻi bor: oʻzining bardamligini eshitgan aʼzolar yana sogʻ turib, xizmatni bajaraveradi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Kishining butun borligi, vujud.

Sogʻ tanda sogʻ aql. — Maqol

Tani sogʻliq — tuman boylik. — Maqol

— Xudoyo tavba deng, jon boshqa, tan boshqa, — dedi domla. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Anorgulning qoʻlidagi dutor Oʻrtoqlar kuyini tanlarga larza berib tarona qildi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Axir tut faqat qorin toʻydiradigan taom boʻlmasdan, kishi taniga dori-darmon hamdir. — N. Safarov, Olovli izlar

3. Tana, vujudning sirt qismi; badan.

Gard yuqmasin taningga, Loy tegmasin bagʻringga. — Q. Muhammadiy

Bu gapni eshitib, Elmurodning tani jimirlab ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Yigit uning oq marmardek yalangʻoch taniga boqmay, yerga qaradi. — Mirmuhsin, Yoʻqolgan javohir

4. Oʻlik tana; jasad.

Soldat tani, qoʻshni vzvoddan shekilli. Snayperning oʻqi kallasiga tegibdi, qora qonga boʻyalib yotibdi shoʻrlik. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Mazlumlarning tanidan Kurgan saroylar Gʻamda oʻtdi xalq umri Koʻp yillar, oylar. — Gʻayratiy

5. Shaxs bildiruvchi soʻzlar yoki egalik shaklidagi soʻz bilan qoʻllanib, tegishlilik, ulush kabi maʼnolarni bildiradi.

Har kim oʻz tanini oldi. Xarajatning yarmi mening tanim. Men ham toʻrtdan bir tan.

— Boʻpti, Davron, ziyofat menga tan, — dedim. — Hammasini oʻzim pishiraman. — P. Qodirov, Qadrim

6. Dastlabki baho, tannarx; dastlabki mablagʻ, sarmoya.

Tanidan yuz soʻm kamiga sotmoq. Yeb-ichib, tanini qilmoq.

Muhammadrajab sakkiz ming soʻmni oyiga oʻn uch protsent foyda berish sharti bilan olib, ikki oydan beri na foydasini beradi, na tanini. — A. Qahhor, Sarob

7. Tomon, yon.

Kim zoʻr boʻlsa, jazosini beraman, Kambagʻal Nazarning tani boʻlaman. — F. Yoʻldosh, Mamatkarim polvon

  • Bir jon, bir tan boʻlmoq
  • Tan bermoq 1. Ishonch hosil qilmoq. Ilgari men, ochigʻi, bularning qoʻlidan shunchalik ish kelishiga inonmagan edim, endi tan berib qoʻydim. — H. Nazir, Mayoq sariuning bilmagan narsasi yoʻqligiga hamma tan berib ulgurgan edi. — A. Muxtor, Tugʻilish;Oʻktam koʻzlarini qisib, boshini tebratib, qovunni maqtadi: — Didingizga tan berdim. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarAjoyib shahar Bokuni bunyod etgan xalqqa va uning isteʼdodiga tan berdik. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Tan olmoq 1. Boʻyniga olmoq, iqror boʻlmoq. Oʻz xatolarini tan olmoq.Adolat har kuni kechqurun Usmonjonni koʻrish orzusida uyiga oshiqar, uni sogʻinar, lekin buni tan olishga oʻzidan-oʻzi uyalardi. — S. Zunnunova, Gulxan;Zarifa uncha-muncha yigitni tan olib yaqinlashishga shoshilmasdi. — S. Karomatov, Oltin qumRaisni tan olmay qoʻyishlariga ham sal qoldi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Tanini bagʻishlamoq Tegishga, nikohiga oʻtishga rozi boʻlmoq. Uning nikohiga tanini bagʻishlagan odam kiradi Men emas. — K. Yashin, HamzaBormay turib bagʻishlasin tanini, Soʻngra koʻrsin xotin mehribonini. — Gulshanbogʻ
  • Taqdirga tan bermoq Qismatidagi biror narsaga, holatga rozi boʻlmoq, koʻnmoq. Yarash polvon keksa momolarning tiliga kirib, xotinini turkona muolaja qildirdi. Foyda chiqmadi. Keyin er-xotin taqdirga tan berdilar. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Полная статья →
tana

ot 1. Tan 1 — 4.

Erta koʻklam boʻlgani uchun, bahor quyoshi tanalarga yogʻday yoqadi. — E. Raimov, Ajab qishloq

Bir qilich zarbi bilan boshini tanasidan judo qildi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Shundan keyin bir oz tanasi yayrab, tarang tortilgan asablari boʻshashib, Xayriyat! deb qoʻydi. — K. Yashin, Hamza

Chopib bordim qoshiga, Sulayib yotar tanasi, Olti gaz nari joyda Vafodorim kallasi. — Oysuluv

2. Jonivorlarning jismi, jussasi.

Ilonning qanday suv ichishini kamdan-kam koʻrish mumkin. U tanasini goh shishirib, goh puchaytirib, ogʻir nafas olardi. — Fan va turmush

3. Daraxtning, oʻsimlikning tag, poya qismi.

Hovuzning toʻrt tomonida yoʻgʻon-yoʻgʻon qayragʻochlar, tanalari qulochga sigʻmaydi. — J. Sharipov, Xorazm

4. Turli asbob, mashina va shu kabilarning boʻlaklarini tutib turuvchi qismi.

Kranning tanasi.

  • Tanangga oʻylab koʻr (yoki qara) Yaxshilab oʻylab, muhokama, mulohaza qilib koʻr. Jahlimdan tushganimdan keyin shunday tanamga oʻylab qarasam, bechora oʻrtogʻimdan unchalik qattiq gina qilishning hojati yoʻq ekan. — A. Qahhor, Xotinlar
Полная статья →
tang

sft. 1. Oraligʻi, eni, hajmi yetarlicha katta boʻlmagan; tor, chogʻ.

Tang yoʻlak.

Toshni toshlarga urib, Tarqatib qoʻrqinch ohang, Yoʻli uning poyonsiz, Goʻyo sahro koʻksi tang. — Gʻayratiy

Vaqt tang, dalada ish tigʻiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Qutulish, hal qilish yoki iloji, davosini topish juda qiyin boʻlgan, gʻoyat ogʻir, mushkul, nochor.

Tang ahvol. Tang vaziyat. Bemorning ahvoli tang.

Ukang Qurbon oqsoqol tegirmonida ishlab turadi. Roʻzgʻordan bir qadar siqilishgan. U yogʻini surishtirsang, qishloqda hammaning roʻzgʻori tang. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ishning eng tang joyi — qum bilan shagʻalning yetishmasligida. — A. Muxtor, Tugʻilish

Hayot-mamot urushining tang daqiqalarida Ergash mehri-bon onasining gaplarini esladi. — N. Safarov, Olovli izlar

  • Tang qolmoq (yoki qotmoq) Hayratda qolmoq. Zulayhoning osoyishta yuziga qarab tang qoldim. U xatarli odam bilan gaplashib yurganini butunlay sezmayotganga oʻxshardi. — P. Qodirov, QadrimHar qalay, uygʻotay, dedi yana ona va oʻgʻlining boshiga egildi, egildi-yu, tang qotdi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Полная статья →
TANÏ=

узбекскийtanimoq, bilmoqрусскийзнатьанглийскийrecognize

Bitig bolmasa sözkä bütmäz köŋül, tanïylï kišikä tanuq-ul bitig Yozuv bo‘lmasa, so‘zga ko‘ngil ishonmaydi, tanigan kishiga guvoh u bitig – Если у посла нет грамоты, сердце не верит словам, для знающего человека грамота является свидетельством –If the ambassador does not have a charter, the heart does not believe the words, for a knowledgeable person the diploma is a testimony

Полная статья →
tank

ot 1. Zirhlangan, toʻp va pulemyotlar bilan qurollangan, har qanday yoʻlda ham yura oladigan gusenitsali harbiy mashina.

Ogʻir tank. Yengil tank. Tank diviziyasi.

Bu yoqqa [qishloqqa] madad uchun yuborilgan nemis tanklarining yoʻlini bizning tanklarimiz toʻsgan, soylikda tanklar jangi boʻlmoqda edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

2. Suyuqliklarni saqlash va tashish uchun moʻljallangan, maxsus jihozlangan katta idish.

Полная статья →
tanda

ot 1. Mato toʻqish uchun uzunasiga, boʻylama tortilgan ip, oʻrish.

Tandasi ham, arqogʻi ham sof ipakdan tayyorlangan atlas.

Etagi olislarga choʻzilib ketgan choʻl toʻquvchi dastgohidagi tandaga, yangi obod boʻlgan joylar esa shu tandaning asta-sekin toʻqilib kelayotgan sergul matosiga oʻxshardi. — S. Ahmad, Choʻl burguti

2. Oʻrish iplari kabi tortilgan nur, tola va shu kabilar haqida.

Quyosh ham shoshqaloq boʻlib qoldi — tandasini darrov yigʻishtirib oldi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

  • Tanda qoʻymoq 1. Mato toʻqish uchun uning oʻrishini tartibi bilan tortib chiqmoq; Inoyat oqsoqol Margʻilon bilan Chorterak orasiga tanda qoʻyib qolgan. — S. Ahmad, UfqMenam shunisiga dogʻman-da, uka. Keyingi vaqtlarda Turdi gʻilay idoraga tanda qoʻygan. — A. Koʻchimov, Halqa
Полная статья →
tanga

ot 1. Buxoro xonligida 15 tiyinga, Qoʻqon xonligida 20 tiyinga teng boʻlgan kumush pul.

Bir tanga (yigirma tiyin). Yarim tanga (oʻn tiyin). Tuya bir tanga — qani bir tanga, Tuya ming tanga — mana ming tanga. — Maqol

— Bitta mushak uch miri, — dedi Turobjon, — yuzta mushak otilsa bittangadan yuz tanga. Bir miridan kam — yetmish besh tanga boʻladi. — A. Qahhor, Anor

2. Umuman, qogʻoz puldan boshqa, oltin, kumush, mis kabilardan zarb etilgan pul.

Oltin (tillo) tanga. Kumush tanga. Tanga va qogʻoz pullar.

3. Oltin, kumush va ularning qorishmasidan zarb etilgan pul. chaqa.

tosh-kentlik mardikor ishtonining lippasiga qistirilgan boʻz xaltachani — hamyonni olib, tanga, chaqa aralash bir soʻmni sanab toʻkdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oxirida maddoh yigʻilgan tanga va qora pullarni bir shol qopchaga soldi. — S. Ayniy, Qullar

4. Qozogʻiston Respublikasining asosiy pul birligi.

5. Baliq terisini qoplab olgan qattiq mayda toʻgarakchalar.

Baliqning tangasi. Baliq tangasini pichoq bilan tozalamoq.

6. Yiltiroq tangasimon narsa haqida.

Choyxonachi Dadamat unda-munda quyosh tangalari yiltiragan toza, tekis sahnga mirishkorlik bilan suv sepdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Azamat daraxtlarning yaproqlari oralab yerga toʻkilgan oyning oppoq tangalariga ajib bir zavq bilan tikilar edi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Полная статья →
tanho

sft. 1. Boshqa kimsadan, narsadan xoli, yakka, yolgʻiz.

Hamma yoqni saqlar muz togʻidan gʻov, Jimlikka tikilgan bir tanho oʻtov. — Gʻ, Gʻulom

Qiz bilan yigit suhbatining tanho guvohi — osmonda suzib yurgan oy qarshisidagi qora bulut parchasiga ayyorlarcha sekin kirib yashirindi. — F. Musajonov, Huri

Uyqum qochgach, koʻchalarni tanho aylanib, shirin orzular ogʻushida tong otguncha kezib yurgim kelardi. — O. Yoqubov, Ikki muhabbat

2. Kimsasiz, hech kim yoʻq.

Tanho kechada farzand bilan ota oʻrtasida boʻlib oʻtgan u uchrashuvni faqat koʻkda suzib yurgan oyning kemtik oʻrogʻi kuzatib turardi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

3. Biror jihatdan yakka-yu yagona, tengi, oʻxshashi yoʻq.

Gilos shirinmi yo sen! Shirinlikda tanho sen. — R. Bobojon

Husn bobida tanho desam, hunar bobida ham tanho ekansan. — Oʻ. Umarbekov, Odam boʻlish qiyin

4. Ayirish, chegaralash bildiradi; faqat.

U dargohda rang bor, olov bor, Tanhogina sen yoʻqsan, gulim. — R. Parfi, Koʻzlar

Qani endi, butun borliqqa tanho oʻzing hukmron boʻlsang. — F. Musajonov, Himmat

Полная статья →
taniq

ot Tanib olish uchun qoʻyilgan yoki tabiiy mavjud boʻlgan belgi, nishon.

Yoʻqolgan otingizning qanday tanigʻi bor?

  • Taniq bermoq Taniganligini bildirmoq, maʼlum qilmoq; guvohlik bermoq. Qishloqda mulla Mamajonni ilgaridan taniydirgan kishilar: — Bu yillar [1928—29]falon mozorning daxmasida shayxlar bilan birga edi, — deb taniq beradilar. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
Полная статья →
tanob

ot 1. Yer oʻlchash, uzunlik oʻlchash, chiziq tortish va shu kabilarda ishlatiladigan uzun chilvir, reja ip.

2. Umuman, ingichka arqon, chilvir yoki kanop ip, rishta.

Shohning amri bilan ming polvon va kal ikki kecha-kunduz yoʻl tortib, Goʻsha togʻiga yetib, chortigʻlar [chodirlar] tanobini tortib yotaverdi. — Zulfizar bilan Avazxon

Bekam-koʻst turmush kechirib, er-xotin totuv yashayotgan kezlarda toʻsatdan bu inoq oila charxining tanobi uzildi. — I. Rahim, Yosh xotin

Band etib zulfing aro koʻnglimni ozod etganing, Qush uchirgandek erur bogʻlab ayogʻiga tanob. — Nodira

3. Oʻrta Osiyo xonliklarida: tomonlari 60 gazdan iborat boʻlgan maydonga teng yuza (yer) oʻlchov birligi.

Tong otguncha bir tanobcha yerning gʻoʻzasi suv ichdi. — I. Raxim, Chin muhabbat

Bogʻning sathini Salim uch yarim tanob, Fazliddin uch tanob moʻljalladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Oʻrta Osiyo, xususan Oʻzbekistonda qoʻllangan uzunlik oʻlchov birligi (17-asrda 39,9 metrga teng boʻlgan).

  • Tanob tortmoq (yoki urmoq) Reja ip tortib oʻlchamoq. Matchon toʻra kuzda hosilni yigʻishtirib olgach, qumgacha choʻzilgan boʻz yerlarga tanob urdirib, oʻziga qoʻshib oldi. — J. Sharipov, Xorazm
  • Ogʻzining (yoki labining) tanobi qochmoq Murodovani koʻrganda ogʻzining tanobi qochadigan Zunnunov bugun haqiqatan ham xomush koʻrindi. — I. Rahim, Ixlos— Bor, yana bir miridan tashladim, — deb yubordi. Inglizning labining tanobi qochib, iljaydi. — K. Yashin, Hamza
  • Tanobini tortmoq 1. Yoʻl, hajm va shu kabilar jihatdan qisqartmoq, kamaytirmoq. Mingan oti jonivor Yoʻlning tanobin tortdi. — NuraliUmridan baraka topsin. Choʻlning tanobini tortyapti. — S. Ahmad, Qadrdon dalalarOvqatning tanobini tortib qoʻyishdi. — I. Rahim, Chin muhabbatxoʻjaliklarning badaniga zulukday yopishib olgan mana shunaqa odamlarning tanobini tortish kerak. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariAmakisiga yon bosgan oʻgʻlidan ham ranjidi. Tanobini tortib qoʻymoq niyatida uyga kelsa, Javhar yoʻq. — J. Abdullaxonov, Xonadon
Полная статья →