Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «qu» — результатов: 2755

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

2755 · страница 1 из 138
qul

ot 1. Ekspluatatorlik jamiyatining ilk davrlarida xususiy mulk, mol qatori olib-sotilgan, butunlay xoʻjayinga qaram boʻlgan, hech qanday haq-huquq va mol-u mulkka ega boʻlmagan xizmatkor.

— Oyjamol, mana bu yer qul bozori boʻlgan, — Sherniyoz sandiqsozlik doʻkoni qarshisidagi maydonchani koʻrsatdi. — J. Sharipov, Xorazm

Xafa boʻlmang, biz haq olmasdan ham ishlaymiz. Axir biz qulmiz-ku, haq talab qilishga haddimiz bormi?! — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Umuman, sinfiy jamiyatda ekspluatatsiya hamda siyosiy-iqtisodiy qaramlik asoratida har qanday huquqdan mahrum boʻlgan, eziluvchi kishi.

Qizlar bunda choʻri, tul edi, Yigitlar xoʻr, gado, qul edi. — E. Rahim

3. Kimsaga koʻr-koʻrona xizmat qiluvchi, boʻysunuvchi; itoatgoʻy, malay, xizmatkor.

— Mashi, — dedi Fazliddin, — lekin shunday yaxshi qulni ular bizga berishmas, deyman. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Bizning Qamishkapada koʻpchilik ayollar hali ham toʻrt devor ichida erlariga qul boʻlib kelmoqdalar, — dedi Gulsum. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Biror kimsaga, narsaga qattiq berilgan, dardi, xayoli oʻshanda boʻlgan kishi, uning fidoyisi.

Yaxshi gapning quliman. Oʻz qarashlarining quli.

Sen ham ot quliga oʻxshaysan. — Oybek, Tanlangan asarlar

oramizda Mirhaydar degan kecha-kunduz faqat ovqatni oʻylaydigan, qornining quli boʻlib qolgan bir yigit bor edi. — O. Yoqubov, Izlayman

Manguga qolay, deya shuhrat quli Iskandar Yuksak toqqa oʻzining suratini solibdi. — A. Oripov, Yurtim shamoli

5. Banda.

Xudo xabar olsin jami qulidan — Hasanxon

Yo xudo, bu gunohkor oʻgʻlimga oʻzing tavfiq ber va men qulingni kechir. — Oybek, Nur qidirib

  • (Xudo) ol qulim deb (yoki desa) Xudo qoʻllab-quvvatlasa. Olloning dargohi keng. Ol qulim, deb zora hazrat oliylarining koʻngliga muruvvat solsa, ruxsat boʻlgʻay. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Quling oʻrgilsin Juda yaxshi, juda soz, ajoyib, qoyilmaqom. Quling oʻrgilsin joy. Quling oʻrgilsin jonon.Bunaqa quling oʻrgilsin shoʻrvani uyda keliningiz ham qilib bergan emas, xolajon! — O. Yoqubov, Bahor kunlaridan birida
Полная статья →
qum

ot 1. Bir-biri bilan birlashmaydigan, mayda zarrachalardan tashkil topgan choʻkindi togʻ jinsi (asosan qurilishda va qurilish materiallari ishlab chiqarishda xomashyo sifatida foydalaniladi).

Qumdan qoʻrgʻon boʻlmas. — Maqol

Tut darvoza oldiga toʻkilgan qumda oʻynab oʻtirgan bolakaylarga birpas zavq bilan qarab oʻtirdi. — N. Aminov, Suvarak

Qurilish materiallari oyoq ostida toʻkilib, ohak qumga, qum tuproqqa qorishib ketadi. — Mushtum

2. Qumlik.

Karvonlar qumda adashib, sargardon boʻlmaydilar. — Mirmuhsin, Meʼmor

Bir yigit chirogʻi oʻchirilgan mototsiklini quyunday uchirib, qum ichkarisiga kirib ketdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Qumga oʻxshash, mayda.

Qum shakar.

Joʻraposhsha boʻynidan qum marvarid marjonini chiqardi-da, ipini shart-shurt uzib, marvaridlarni kigizga toʻkdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Qum soat Muayyan miqdordagi qumning bir yopiq idishdan ikkinchisiga tor teshik orqali tushishiga qarab vaqtni oʻlchovchi soat. Oʻrta asrlarda bandli qum soatlar urf edi. — Fan va turmush
  • Rangi qum oʻchdi (yoki oqardi) Sveta konvertni olib ochdi, xatga koʻz yuritdi-yu, rangi qum oʻchib ketdi. — V. Gʻofurov, VafodorKelinning rangi qum oqarib ketgan, dagʻ-dagʻ titrar emish. — S. Ahmad, Choʻl burguti
Полная статья →
qur

:I 1 Ish-harakatning takrorlanish sonini bildiradi; marta, dafʼa, topqir. . [ Gʻulomjon

2. Davra; partiya, gal (baʼzi oʻyinlarda)

Mayli, ikki qur oʻynayman-da, ketaman — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

3. Guruh, davra

Yagʻrin tashlab, yelvagay, magʻrur, beparvo, Bir qur yigitlar kelar, yengil xuddi par — Gʻ. Gʻulom

Samadlar kirib oʻtirgandan buyon uch qur yangi mehmonlar kelib ketgan — Gʻ. Gʻulom, Yodgor

Полная статья →
qut

ot 1. Boylik, baxt; baraka.

Chaqmoq chaqsin momaqaldiroq, Mayli koʻkni qopla-sin bulut, Shaloladay buluting oppoq, Yogʻdiradi seroblik va qut. — Yu. Shomansur

— Ishimizga qut kiryapti — dedi — Oʻktam. Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. Yuz (bet)ning rangi.

Endi xotinning rang-quti joyiga kelgan va basharasidan qoʻrqish alomati yoʻqolgan edi. S. — Ayniy, Qullar

  • Quti uchmoq Barakasi ketmoq. Nazr-niyozlarning ham quti uchib, hassasiga tayangan eshon bilan birga yashashning qizigʻi ham qomadi. — S. Ahmad, Hukm
  • Quti oʻchmoq Rangi oʻchmoq; oqarib-boʻzarmoq. Xafaligim oshib, uyga quruq qaytdim. Mayda-chuyda kutib oʻtirgan bola-chaqaning quti oʻchdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Полная статья →
quda

ot Kuyov va kelinning ota-onalari (bir-birlariga nisbatan).

Xotin quda. Erkak quda.

Qudalar oʻrtasida roʻy beradigan anglashilmovchiliklar, janjallar aksar vaqt muzokara va murosa yoʻli bilan hal qilinadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qudalaringni nima bilan kutishni boʻlsa oʻzing bilasan: tuya soʻyib chorlaganingda ham kelmaydirgan kishilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Qarshi (yoki qaychi) quda
  • Quda buva Erkak quda yoki qudaning otasi.
  • Quda buvi yoki quda xola Ayol quda yoki qudaning onasi.
  • Quda boʻlmoq Oʻgʻil uylantirib yoki qiz chiqarib, oʻzaro qudalik munosabatlarini oʻrnatmoq. vazir boshqa bir vazir bilan quda boʻlajagini bilgan ustoz Qavom biz ham Najmiddin Buxoriyga quda boʻlamiz, dedi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Полная статья →