«qonsiz» boʻyicha 153 ta natija
sft. 1. Qoni yoʻq, qoni boʻlmagan,
2. Qoni oz; qoni qochgan, rangi oʻchgan, rangi oqargan, rangsiz.
Uning qonsiz yuzlaridan yaqinda gospitaldan chiqqani sezilib turardi. — A. Ubaydullayev, Qonli izdan
QON 'tirik vujud aʼzo va hujayralarini oziqlantiruvchi, modda almashuvini taʼminlovchi qizil rangli suyuqlik'. [Yaradan] quyuq q o n hali ham sil— jib turar edi (Oybek). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli qan tarzida ta — laffuz qilingan (Devon, III, 172); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: qan > qân
1. Organizmning yurak va qon tomirlardan iborat yopiq sistema ichida toʻxtovsiz harakatlanib turuvchi suyuq toʻqimasi (aʼzo va hujayralarni oziqlantiradigan, modda almashinishini taʼminlaydigan qizil suyukdik)
Arteriya qoni. Vena qoni. Qon aylanishi. Qon bosimi. Qon ketishi (oqishi). Qon tomirlari
Yara koʻkrakda, yurakka yaqin: undan quyuq qon hazi ham siljib turar edi — Oybek, Tanlangan asarlar
2. koʻchma Tugʻishganlik, qarindosh-av-lodlik ramzi sifatida. "Yoshlik"
Ota-bobosi sanʼatkor oʻtganda, qonida bor
Ular "Oʻzimning qonim, qoʻynidan toʻkilsa qoʻnjiga, begona boʻlmasin" qabilida ish tu-tadshzar — Gazetadan
3. koʻchma Narsalarning yashash, harakatlanish ramzi sifatida; "joni", "yuragi"; qon tomiri
Neft motorlarning qonidir, Neft mamlakatning shonidir — Yo. Mirzo
Nutq insoniy madaniyatning qon tomiri, asosi va oʻzagidir — "Saodat"
4. koʻchma Shaxsga xos hissiyot, his-tuygʻu
Qandaydir bir parivashning olovli jozibasi, husn-malohati uning erkaklik qoniga choʻgʻ tashlab yuborgan edi — K. Yashin, Hamza
Jayronning shamoldek yengil irgʻishlab qochishi beixtiyor koʻzni oʻynatib, odamda ovchilik qonini koʻpirtiradi — M. Mansurov, Yombi
ot 1. Qoni yoʻqlik.
2. tib. Kamqonlik.
Bari bir oʻlasan, ochlikdanmi, qonsizlikdanmi, qiynalib, xor boʻlib oʻlasan. — I. Rahim, Chin muhabbat
fl. 1. Koʻp qon yoʻqotmoq; qoni kamaymoq.
2. Qoni, rangi qochmoq, rangi oʻchmoq, oqarmoq.
Safar boʻzchining bu soʻzidan imomning qonsiz rangi yana qonsizlangan, olamunchoq koʻzi allanechuk holatga kirgan edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
ot Etik, mahsi va shu kabilar oyoq kiyimlarining boldirni, ilikni oʻrab turadigan yuqori qismi.
Qoʻnji uzun etik. Qoʻnji baland botinka,
Tursunboy qizil etigining qoʻnjini boldirga burma qilib tushirib olgan edi. — S. Ahmad, Ufq
Qori etigining qoʻnjidan dandon sopli pichogʻini olib, Oʻrmonjonga berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
ot 1. Qoʻnish yoki turish joyi, manzil.
Yogʻin tinib, moʻydanlar ovuli bilan qirdagi qiyotlar qoʻnimi orasiga soʻqmoq yoʻllar tushdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
2. Xatti-harakatsiz, tinch holat; tinim, tinchlik.
Kolxoz raisida qoʻnim yoʻq, mashina oling, — Komiljon. Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Koʻnimi yoʻq kapalak guldan gulga qoʻnadi. — T. Yoʻldosh.
sft. 1. Qoni boʻlgan, qoni bor.
Issiq qonli hayvonlar.
Unsin akasini quchoq-lab, qonli yarasiga yuzini, koʻzini surib yota berdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Qon yuqli, qon teggan, toʻkilgan.
Qonli qilich.
Qonli koʻylakni Qoratoy ehtiyot bilan tilib, yarani ochdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Muharram juda shoshib qolgan edi. Uning koʻz oldiga qonli maydon-u erining choʻzilib yotgani keldi. — Shuhrat, Shinelli yillar
3. Qon toʻkish, xunrezlik bilan sodir boʻladigan.
Qonli urushlar. Qonli jang.
Koʻp sirlarning, qonli kunlarning Guvohisan, ulugʻ Dnepr. — Gʻayratiy
Uni joniga teggan bir yoki bir necha qarzdori oʻldirgan, yo boʻlmasa, biror oʻziday axloqsiz raqibi undan qonli oʻch olgan. — S. Ayniy, Esdaliklar
ot Qoʻngʻirboshlar oilasiga mansub, doni tariqdan koʻra maydaroq, boshoqli bir yillik oʻsimlik; gʻalla va yem-xashak ekini.
insonruschaчеловекinglizchapeople
Ölümkä törütti bu sansïz qonum Bu son-sanoqsiz insonlarni oʻlim uchun yaratdi – Это бесчисленное количество тварей создал бог для смерти – This innumerable creatures was created by the god for death
ot 1. fls. Obyektiv borliqda turli hodisalar oʻrtasida kishi ongidan va ixtiyoridan tash-qari hamisha mavjud boʻlgan muhim, zaruriy, barqaror bogʻlanish, munosabat.
Ijtimoiy taraqqiyot qonunlari. Tabiat qonunlari. Dialektika qonunlari. Tafakkur qonunlari. Ziddiyatlarning birligi va kurashi haqidagi qonun. Energiyaning saqlanish qonuni.
Ha, barakalla, taʼsir va aks taʼsir qonuni, toʻgʻri, xuddi shuning oʻzi. — S. Karomatov, Oltin qum
metateza qonuni til taraqqiyotining yaqin davrlar ichida paydo boʻlgan fonetik hodisasi boʻlmay, balki juda qadimgi hodisadir. — OʻTA
2. huq. Davlat hokimiyati tomonidan qabul qilingan, hamma uchun majburiy boʻlgan ijtimoiy-huquqiy meʼyor va munosabatlarni belgilovchi rasmiy qoida; ana shunday munosabatlarni mustahkamlash, rivojlantirish va tartibga solish vositasi.
Jinoyat qonunlari. Qonunlar toʻplami. Qonun chiqarmoq. Qonun chiqaruvchi organ.
— Advokatim qonunni suv qilib ichib yuborgan qonunshunos, — dedi Avazboy. — N. Safarov, Olovli izlar
Mamlakatning ichkarisida biron qonunni buzsang, jazosini oʻzing yakka tortasan, bu yerda [frontda] qonunni buzsang, jazosiga boshqalarni ham sherik qilasan. — A. Qahhor, Oltin yulduz
Ushbu qonun qabul qilingandan buyon nohukumat tashkilotlar toʻgʻrisidagi qonunchilik jadal surʼatlar bilan rivojlandi. — Gazetadan
3. Bajarilishi shart, majburiy boʻlgan, odat, qoida tusiga kirgan ish-amal, talab, topshiriq va shu kabilar
Otasining soʻzi — uning uchun qonun.
Ahmad bu yerda mehmon hisoblanardi. Mehmonning raʼyi esa mezbon uchun qonun — F. Musajonov, Himmat
Uning har bir gapi qonun. Tur desa, Sotboy turadi, oʻtir desa, oʻtiradi. — Mushtum
Jamoa aʼzolari uchun barcha ish jarayonlarini sidqidildan bajarish qonun boʻlib qolgan. — Gazetadan
4. Bir dinda qabul qilingan axloq va rasm-rusum qoidalari tizimi.
Shariat qonuni.
mehmonruschaгостьinglizchaguest
Nelük arsïqar sen aya öldäči, özüŋ iki künlük qonuq boldači Nimaga magʻrurlanasan, ey oʻluvchi, oʻzing ikki kunlik mehmon boʻluvchi(san) – Чем ты обольщаешься, о смертный, являющийся гостем на два дня –What are you deceiving, O mortal, who is a guest for two days
boshpanaruschaпристанищеinglizchashelter
Yanutï bayat bergäy edgü qonut Alloh seni yaxshi boshpana bilan mukofotlaydi – В вознаграждение за это бог даст тебе хорошее пристанище [в ином мире] – In reward for this, God will give you a good home [in another world]
Blutung f, Bluten n
ot 1. Miltiq, avtomat, qoʻl pulemyoti va shu kabilar qurollarning barcha qismlarini tutib turadigan va otganda yelkaga tirab turiladigan qismi.
Miltiqning qoʻndogʻi.
Qoraboyev avtomat qoʻndogʻi bilan ofitserning boshiga shunday urdiki, avtomat qoʻndogʻi ham sinib uchib ketdi. — A. Rahmat, Ellik bir bahodir
2. Qushlar tunashi uchun oʻrnatilgan dor, qoʻnoq; umuman, qushlar qoʻnib dam oladigan, tunaydigan joy; qoʻnalgʻa.
Bola, tong otmay, tovuqlar qoʻndoqlaridan tushmay, yana ishga tushar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
Har ikki qush ham ovqatga qoʻndoqdan turib sipohgarchilik bilan bir koʻzlab qaradi-da, yuzini chirtta oʻgirib oldi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
3. Koʻmish uchun dastalab bogʻlangan tok.
Toklarni qoʻndoq qilmoq.
4. etn. Chaqaloqning beshikka belanishgacha boʻlgan, charvisimon moydan hali toza boʻlmagan davri va shu davrda chaqaloq oʻraladigan maxsus yoʻrgak.
sft. 1. Qora-sariq rangli, toʻq malla.
Qoʻngʻir soch. Qoʻngʻir sigir. Qoʻngʻir koʻmir.
Dala-tuzni suv olsa, qoʻngʻir gʻozning toʻshidan. — Maqol
Mirsaid qoʻngʻir koverkot pidjagini yechib, stolning suyanchigʻiga tashladi. — P. Qodirov, Uch ildiz
— Buniyam arzi bor ekan, — Nuriddin aka yonida iymanibgina oʻtirgan qoʻngʻir moʻylovli yigitga ishora qildi. — S. Anorboyev, Oqsoy
2. Toʻq kulrang, qoramtir.
Traktorlar bir hafta kecha-kunduz toʻxtovsiz ishlab turdi, paxta dalalarining hammasi qoʻngʻir tusga kirdi. — S. Mahkamov, Katta rulda
ot Qattiq himoya qobigʻi bilan qoplangan hasharotlarning umumiy nomi.
Qora qoʻngʻiz. Tilla qoʻngʻiz.
Qorongʻilik ichidan kecha qoʻngʻizi gʻoʻngʻillab uchib, oʻzini chiroqqa urdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. ayn. qoʻnim 1
"Elga el qoʻshilsa — davlat, eldan el ketsa — mehnat", degan gap bor. Bir boraylik, tanishib, qoʻnish qutli boʻlsin qilaylik — "Yodgor"
3. maxe. Chorva mollarni boquvdan keyin dam oldiradigan, tunatiladigan joy
Suvonjon kechki payt suruvni qoʻnishga haydab keldi — S. Anorboyev, Oqsoy
sft. Qoʻnji bor; qoʻnji uzun, qoʻnji baland.
Kirza qoʻnjli etik. Qoʻnjli kalish.
Eski beqasam toʻn, qizil qoʻnjli etik kiygan bir yigit katta xokandozda oʻchoqqa choʻgʻ keltirib soldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
fl. 1. Talab darajasida yeb, ichib toʻymoq, nafsi orom olar darajada yemoq, ichmoq va shu kabilar
Uyquga qonmoq. Choyga qonmoq.
Salqin buloqlardan qonar yoʻlovchi. Mirtemir.
Sevgan qizi bilan hech boʻlmasa bir tomoshaga borib, bir qonib gaplashish istagi goʻyo uning qorongʻi koʻngliga yogʻdu sochganday boʻldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Ota-onasi, oʻrtoqlarini mehri qonib-qonib koʻrsa, diydorlariga toʻysa. — Gʻ. Rasul, Adolat
2. Koʻngli toʻlmoq, mamnun, xursand boʻlmoq, qanoat qilmoq.
Ozga ham qonmoq.
Yaxshi qoling, sevgan yurt-u diyorim! Xizmat qilib qonmay, qonga boʻyaldim. — Hamza
3. kam qoʻll. Qanoat, ishonch hosil qilmoq ishonmoq.
[Sodiq:] Mutalboy sizni obdan yaxshi biladur, Homid aka! Sizning qanday xizmatingiz borligiga ham qongan Ammo uning sizdan bir iltimosi bor ekan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
ot 1. Oʻldirish, qon toʻkish ishlari bilan shugʻullanuvchi.
Qonxoʻr jallod.
Qoʻshinlarimiz qonxoʻr gazandalarni tez-rok haydab chiqarishga hozirlik koʻrar edilar. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi
Oʻsha qonxoʻrlar meni oʻldirib ketisha qolsa boʻlmas ekanmi?! — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
2. koʻchma Kishilarni shafqatsiz ezuvchi, ekspluatatsiya qiluvchi, zolim.
Ot, oʻldir! Bola bermaymiz qonxoʻr podshoga. — Oybek, Tanlangan asarlar
