По запросу «qizli» — результатов: 103
sft. Qizi bor, qizi boʻlgan.
Qizli uy.
Bu toʻy oʻgʻillining oʻgʻlidan, qizlining qizidan qaytadi, sening nimangdan qaytadi? — Alpomish
ot 1. Balogʻat yoshiga yetmagan ayol.
Qiz bola. Yosh qiz. Oʻquvchi qiz.
2. Xotin jinsiga mansub farzand (oʻz ota-onasiga nisbatan).
Uning uch oʻgʻil, ikki qizi bor. Qiz chiqarmoq. Qiz uzatmoq. Qizi borning nozi bor. — Maqol
Farzand oʻgʻilmi, qizmi — bari bir, ota-onasining yuragi boʻlar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. Balogʻatga yetgan, ammo hali erga tegmagan ayol; maʼsuma, bokira.
— Qizmi, juvonmi, Gulnormi — bari bir, man dadamning yosh xotin olishini xohlamayman, — dedi Salim. — Oybek, Tanlangan asarlar
4. Qizlarga yoki yosh juvonlarga nisbatan murojaatda ishlatilib, hurmat, erkalash, oʻzini yaqin olish singari maʼnolarni ifodalaydi.
Otga juda epchil ekansan-ku, qizim! Barakalla-ye. — A. Qahhor, Xotinlar
Yozib bering, aylanay poshsha qiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
qızlıq
узбекскийqiymat, azizlik, noyoblik, qadrlilikрусскийценность, редкостьанглийскийvaluable
Kiši qïzlïqï boldï qayda tilägü Inson (odamgarchilik) noyob bo‘ldi, endi uni qaydan izlay? – Человек стал редкостью, где же следует его искать? – Man has become a rarity, where should one look for him?
погов. в семье, где дочь растет, всякий может к ней свататься (и богатый, и бедный).
qizarmoqрусскийкраснетьанглийскийturn red
Yüzi qïzdï öŋdi Yuzi qizardi, rangi xiralashdi – Его лицо покрылось краской, [затем] побледнело – His face was covered with paint, [then] turned pale
sft. 1. Qon rangidagi; qirmizi, alvon.
Qizil muqovali kitob. Qizil koʻylak. Qizil qalam. Qizil olma.
Patnisda toʻrtta kulcha, ikki bosh qizil chillaki va bir bosh qush choʻqigan qandaydir oq uzum bor edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. ot Yuzning, badanning shu tusga moyil rangi; qizillik.
Uning yuzidagi qizilga yana qizil qoʻshildi. — Oydin, Oʻzidan koʻrsin
Shirinzabonovning yuziga qizil yugurdi. — Mushtum
3. koʻchma s.t. Vino.
Siz har vaqt Jamol-boy akam bilan choʻqishtirasiz, bizga joʻra boʻling, qizil iching! — Oybek, Tanlangan asarlar
4. koʻchma esk. Oktyabr inqilobi, shoʻro tuzumi, armiyasiga oidlikni bildiradigan soʻz sifatida qoʻllangan.
Qizil armiya. Qizil askar. Qizil toʻy. Qizil matbuot. Qizil choyxona. Qizil karvon. Qizil gvardiya.
QIZIQ I 'harorat koʻtarilgan payt'. ”Hamma yoqda suv, hamma yohda daraxt, — dedi Oʻktam keng nafas olib, — bu yerlarda saraton h i z i g i bilinmasa kerak" (Oybek). Bu ot eski oʻzbek tilida 'isib, kuydiradigan holatga yet—' maʼnosini anglatuvchi qïzï— feʼlidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ï unlilarining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïzï— + q = qïzïq > qiziq I. QIZIQ II ' kishida qiziqish, ajablanish uygʻata-digan', ' qiziqarli', ' gʻalati'. Paxta bayrami hech ha-yerda Mirzachoʻldagidek h i z i h oʻtmasa kerak (Ab-dulla Qahhor). Bu sifat eski oʻzbek tilida qïzï-feʼlining 'harorati koʻtaril-' maʼnosidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ï unlilarining qatgiq— lik belgisi yoʻqolgan: qïzï- + q = qïzïq > qiziq
2. Qiziqish uygʻotadigan, diqqatni tortadigan; qiziqarli. m . Yetti-sakkiz yoshdagi bolalar uchun chillak oʻyinidan qizigʻi bormi? R. Fayziy, Sen yetim emassan
Qiziq hikoya. Qiziq ertak. Qiziq tomosha
Bunda holdan toyguncha ishlashib, uchastkaning umumiy geologik sxemasini tuzishdi, baʼzi bir qiziq joylarning suratini olishdi — S. Karomatov, Oltin qum
3. Zavq, kulgi qoʻzgʻatadigan
Ular bir-biriga gap bermay, allaqanday voqeani gapirishib kelishyapti. Juda qiziq joyiga kelishgan boʻlsa kerak, hammalari birdan xaxolab kulib yuborishdi — S. Anorboyev, Oq-soy
4. Koʻngil ochadigan, maroqli, qiziqar-
Bazm juda qiziq, juda koʻngilli edi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
[Salimboyvachcha] Oʻtirish qiziq, juda xushchaqchaq, bazm juda qiyqiriqli boʻlishini bilib.. saman yoʻrgʻani egarlatib qoʻygan edi — Oybek, Tanlangan asarlar
5. oʻayriodsiy, ajablantirarli, gʻalati
Uni bekordan-bekorga qamab qoʻyishi qiziq- — ku/ Mirmuhsin, Meʼmor
Oʻzimam qiziqman-da.. Illy yomgʻirdan qoʻrqib, maktabdan qolib oʻtirsam — E. Raimov, Ajab qishloq
Buoʻgʻrilar qiziq: "Oyda, yilda bir kelgan mehmonidan ayrilmasin", deb ashula aytadi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
6. Taajjub, hayronlikni bildiradi
Qiziq, birdan oyim, boyagi gaplar esiga tushdimi, qovogʻini solib oldi — H. Nazir, Yonar daryo
-Qiziq, nima qilib yuribdi yarim kechada?Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol
7. ayn. qiziqchi. m . Birdan xon va raiyat kulib yubordilar, bu kishi Xudoyorning eng yaxshi qizigʻi Zokir gov edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Yusuf(jon) qiziq. Oxun qiziq
Ulugʻbek oʻtkazgan katta bir toʻyda qiziqlar, cholgʻuchilar, askiyachilardan tashqari, bir ayol ashula aytib.. hammani mastu shaydo qilgan ekan — K. Yashin, Hamza
qizgʻishрусскийрозовый, румяныйанглийскийreddish
Kiši köŋli tirlür bolur qïzyu eŋ Kishi ilhomlansa, yuzi qizil tusga kiradi – Если человек воодушевляется, становится розовощеким – If a person is encouraged, becomes rosy-cheeked
kishkene qız
sft. 1. Qizib turgan, qizigan; haroratli, issiq; qaynoq.
Saratonning qizgʻin quyoshi.
Qizgʻin qum ostidan yangigina keltirilgan toʻrt dona koʻmach ishtahalarni oʻziga tortar edi. — S. Ayniy, Qullar
Sobir yuzini uning oʻtday qizgʻin yuziga sal tegizib, shivirladi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
2. Joʻsh oʻrgan, joʻshga kelgan; avjiga chiqqan; jonli, joʻshqin.
Qizgʻin ish. Qizgʻin kurash. Qizgʻin suhbat. Qizgʻin munozara. Gʻoʻza parvarishining qizgʻin pallasi. Oʻrim-yigʻim qizgʻin davom etmoqda.
Hozir paxta uchun kurash yanada qizgʻin tus oldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi
3. Chinakamiga va kuchli tarzda, chin dildan.
Qizgʻin salom. Qizgʻin tabriklar.
Biz keksalarning orzu-istaklarini qizgʻin quvvatlaymiz. — N. Safarov, Olovli izlar
Er-xotin bir-birlarini hech qachon oʻsha kundagiday qizgʻin suymagan boʻlsalar kerak. — E. Aʼzamov, Javob
ot Qiz bola, yosh qiz.
Uyimizda yana bitta qizaloq tugʻildi. — H. Tursunqulov, Hayotim qissasi
yoʻlakda yugurib ketayotgan bir qizaloqning qoʻlida gunafsha koʻrib qoldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
ot Asosan bolalarda ayrim aʼzolarning yalligʻlanishi, badanga qizil toshma toshishi va isitma bilan kechadigan yuqumli kasallik.
Onaning nazarida, qizining yuziga qizamiq toshib, shabadada suvlanib ketganga oʻxshardi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Urush davridagi qizamiq Asqar otaning biryoʻla uch qizini tutday toʻkib ketdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni
sft. Qizilga moyil, qizilga yaqin rangdagi; qizgʻimtir.
Qizgʻish tosh. Qizgʻish yaproqlar.
Ufq qizgʻish tusga kirib, tong yorishardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Kuz oʻrmonning yuvilgan, toza sargʻish-qizgʻish oltinini yolqinlatdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
fl. 1. Harorati koʻtarilmoq, baland boʻlmoq; isimoq (asosan havo harorati haqida).
Havo nihoyatda qizigan, otlar halloslab terlar. — Mirmuhsin, Meʼmor
Ertalabdanoq kun qiziy boshlaydi-da, choshgohga borganda quyoshdan olov yomgʻiri yogʻiladi. — H. Gʻulom, Binafsha atri
2. Biror narsa (olov va boshqalar) taʼsirida tana harorati oshmoq, koʻtarilmoq (jism, tana haqida).
Badani qizidi. Tandir qizidi. Temir qizidi.
Otabekning manglayida turgan qoʻli qizib ketib, ikkinchi qoʻlini almashtirishga majbur boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Hamma yoq qum, qizib, yonib yotgan qum — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. ayn. Qizishmoq.
[Sodiq:] Qizib ketgan ekanman, qarang, mingboshini ham choʻziltirmoqchi edim-u, biroq orqadan kelib, qoʻlimni bogʻlaganlarini bilib qoldim. — N. Safarov, Uygʻonish
4. koʻchma Qizgʻin tus olmoq.
Suhbat qizidi. Munozara qizidi.
U sahna chekkasiga surib qoʻyilgan parda oldiga borganida, konsert qizib ketgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Bu kun chorshanba boʻlganidan bozor ayniqsa qizigan. — Oybek, Ulugʻ yoʻl
Ish qizib ketgan paytda qishloq tomondan koʻchani changitib kelayotgan mashina koʻrindi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
Hozir ovning avji qizigan payti, koʻlda oʻrdak, qashqaldoq koʻp. — J. Sharipov, Xorazm
neke toyınan bir kún aldın qızdıń úyinde dostları ushın beriletuǵın zıyapat
ot zool. ayn. Qizgʻish II (baliqchilar turkumiga oid bir qush).
fl. 1. Qizil yoki shunga yaqin tus olmoq, qizil tusga kirmoq.
Osmon qizardi. Qulupnay qizara boshladi. Beti sovuqdan qizarib ketdi. Non qizarib pishdi.
Juda chiroyli bizning bogʻchamiz, Qizarib qoldi gilos, olchamiz. — Q. Hikmat.
Sharq ufqi qon purkalgandek qizardi. — S. Anorboyev, Oqsoy
2. koʻchma Nojoʻya, nomaqbul xatti-harakati, qilmishi, aybi, kamchiligi va shu kabilar uchun kimsa oldida xijolat tortmoq, izza holatga tushmoq.
Modomiki mendan gunoh sodir boʻlmadi, tekshirsalar, haqiqat oldida oʻzlari qizarib qoladilar, shunday emasmi? — Oybek, Nur qidirib
Tekin tomoq bizlarga yot; Mehnat bilan shirin hayot. Yo el bilan boʻlmoq kerak, Yo qizarib oʻlmoq kerak. — S. Akbariy
ot kam qoʻll. Qizgʻanish his-tuygʻusi; rashk, hasad.
Hamdamforma qizgʻanch-hasad bilan toʻlib-tosha boshlagan koʻnglini yupata boshladi — S. Ayniy, Qullar
Bu soʻz Elmurodning koʻnglidagi qizgʻanch choʻgʻini bosgan kulni uchirib yubordi — Shuhrat, Shinelli yillar
ot zool. Qovogʻari, qizil ari.
