Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«qaymoq» boʻyicha 241 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

241 ta · 1-sahifa / 13
qaymoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Bir necha vaqt turgan, saqlangan sut betida paydo boʻladigan yoki sutdan separator yordamida yoki boshqa yoʻl bilan ajratib olingan quyuq, yogʻli mahsulot.

Quyuq qaymoq. Yaxshi sutning qaymogʻi sermoy boʻladi.

Sutdan qaymoq, qatiq, sariyogʻ tayyorlanadi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

2. Kishi yoki narsalarning eng yaxshi qismi, sarasi, asillari.

Yigitlarning qaymogʻi frontda Lekin ish sustlashgani yoʻq. — S. Zunnunova, Olov

— Juda soz, —

qichqirdi Oʻsarjon. — Soʻzning qaymogʻi — tanqid! — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

3. Biror ish, narsa va shu kabilarning natijasi, hosili, xullasi.

Yerning qaymogʻi — mehnat qilganniki. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

4. Suv betiga yalpoq tosh yoki boshqa narsani otganda, uning bir necha bor suv betiga tegishi, shu tegishdan hosil boʻladigan holat.

Nodir bilan Muzaffar pastroqda kim koʻp qaymoq qilish oʻynashardi. Nodir yassiroq tosh olib, suv oqimiga qarata otar, tosh esa suv yuzida sakray-sakray, besh-olti qaymoq hosil qilardi. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

  • Qaymoq bogʻlamoq 1. Betida qaymoq qatlami hosil boʻlmoq; Suv qaymoq bogʻlabdi (yaʼni yupqa muz bilan qoplanibdi). Murabbo qotib, qaymoq bogʻlabdi.
  • Qaymoq choy Qaymoq solingan choy, qaymoqli choy. Shodimat asalga aralashtirgan sariyoqqa nonni botirib, qaymoq choy bilan rosa tushirdi. — A. Muhiddin, Oshnalar
  • Qaymoqdek yoqdi Juda maʼqul tushdi, juda yoqdi. Uning bu soʻzlari menga qaymoqdek yoqdi.
  • Qaymogʻini olmoq 1. Sutning qaymogʻini ajratmoq; Bir yillik mehnatimizning qaymogʻini oladigan vaqt keldi.
Toʻliq maqola →
qay
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

QAY ' qaysi'. Oʻt oʻrdim, mashoh terdim. Q a y ish duch kelsa, hildim (Quddus Muhammadiy). Qadimgi turkiy tilda ham pgunday maʼnoni bildirgan bu olmosh asli qayu tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 237; DS, 408); eski oʻzbek tilida bu soʻz oxiridagi u unlisi talaffuz qilinmay qoʻygan (КРС, 318), hozirgi oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: qayu > qay > qäy

soʻr. olm. Qaysi?; qanday? n -tuman, zalolat. E. Shukur, Hamal ayvoni

Hay vaqtda oʻqiysiz? Qay mahalda keldingiz? Qay darajada? Qay ahvolda?

Bir oshno iz-laydir devona dilim, Qay taraf qarasam

Buvim soʻzlar xoʻrsinib, Utmishidan oʻksinib: -Oʻt oʻrdim, mashoq terdim, Qay ish duch kel-saqildim — Q. Muhammadiy

Tongla mahsharda qay yuz bilan senga boqaman? — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
qaymoqdon

ot Qaymoq solingan, solinadigan idish.

Besh tiyinga yarim qaymoqdon qaymoq, ikki tiyinga bitta obinon olib, bir chekkaga choʻnqayib, qaymoq yeya boshladim. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Toʻliq maqola →
qaymoqlanmoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. Qaymoq bogʻlamoq (sut haqida).

2. Qaymoq tegib moylanmoq.

  • Labi (yoki ogʻzi) qaymoqlandi Labiga qaymoq tegdi; qaymoq yedi. Boyvuchchaning qizil labi qaymoqlansin deb, Ilk sahardan oqshomgacha poda boqasan. — Gʻ. Gʻulom
Toʻliq maqola →
qaymoqxoʻrlik

ot Miriqib, toʻyib qaymoq yeyish, qaymoqqa toʻyish.

Qaymoqxoʻrlik qilmoq.

— Baxtimizga bobo fermada ekanlar, yur, qaymoqxoʻrlik qiladigan boʻldik, — dedim Murodga. — A. Mirahmedov, Kulgan chechaklar

Toʻliq maqola →
qaymoqlashmoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. Quyuq suhbatlashmoq, gurunglashmoq, quyuq suhbat bilan vaqt oʻtkazmoq.

Murodjonning buvasi u bilan qaymoqlashgani-qaymoqlashgan. — N. Maqsudiy, Umidli bola

Ikki doʻst to peshingacha qaymoqlashib oʻtirdilar. — S. Siyoyev, Avaz

Oʻzi bir jonon bilan qaymoqlashib turardi. — E. Aʼzam, Kechikayotgan odam

2. Quyuqlashmoq; kuchaymoq; koʻngilli, yoqimli tus olmoq.

Oʻrtada gap qaymoqlashib, Ibrohimxoʻjaning tuzogʻiga Muhabbatxon, Muhabbatning tuzogʻiga Ibrohimxoʻja ilingan ekan. — Mushtum

Toshtemirning Ivan aka bilan doʻstligi tagʻin ham qaymoqlashdi. — H. Gʻulom, Senga intilaman

Toʻliq maqola →
qayd
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Taʼkidlash; taʼkid.

Ikkinchi daftarni qoʻlga olaman. Bu esa teatr tarixining qimmatli xazinasi — unutilmas sanalar, noyob fikrlar, qaydlar, takliflar jamlamasi. — A. Yunusov, Chinor va nihol

2. Yozish, yozib qoʻyish, roʻyxatdan oʻtkazish; roʻyxat.

Qayd daftari.

  • Qayd qilmoq (yoki etmoq) Taʼkid bilan aytmoq, tilga olmoq. Siz meni jahongashta, deb toʻgʻri qayd qildingiz. — A. Hakimov, Ilon izidantarbiyaviy ishlar durust yoʻlga qoʻyilmaganligidan ayanchli ahvollar sodir boʻlayotganligi qayd qilib oʻtildi. — N. Safarov, Olovli izlarAkademik Otaboyev bu yosh olim ham tirishib ishlayotganini qayd etgan edi. — Mirmuhsin, Umid
  • Qayd qilmoq (yoki etmoq) Yozib qoʻymoq, aks ettirmoq (maʼlumot sifatida). Zarrabinda har xil hasharot, qurt-qumursqa, ildizlarni sinchiklab koʻradi, yangi tutilgan kundaligiga qayd qiladi. — S. Nurov, Narvon— Kimning nima dardi borligi daftarimda qayd etilgan, — dedi vrach. — Yo. Xayitov, M. Rahmon, Hayot-mamot
Toʻliq maqola →
QAYU

Qaysi?ruschaКакой?inglizchaWhich?

Qayu kim tuyar ersä ölgü keräk Tug‘ilgan odam, albatta, o‘lishi kerak – Если кто-либо рождается, то он должен и умереть – If one is born, then he must die

Toʻliq maqola →
qayda
«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati · yana 4 ta lugʻatda

Qayerda?ruschaГде?inglizchaWhere?

Uquš qayda bolsa aŋar bar yapuš Aql-zakovat qayerda boʻlsa, unga bor, yopish (bogʻlan) – Где бы ни был разум, иди к нему, прильни – Wherever the mind is, go to him

Toʻliq maqola →
qayer
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

olm. Qaysi yer?, qaysi joy?; qaysi tomon?, qayoq?

Qayer sizga yoqadi? Bu qayerning anori? Qayering ogʻriyapti?

Hali hech qayerni koʻrganimcha yoʻq. — A. Qahhor, Yangi yer

Ahmadjon oʻziga kelgach, razm solib qarasa, hech qayeri mayib boʻlmabdi, faqat bilagidan qon oqar edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Toʻliq maqola →
qaygʻu
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Boshga tushgan ruhiy azob; gʻam, musibat.

Ogʻir qaygʻu. Chuqur qaygʻu. Qaygʻu tortmoq.

Joʻraxonning nobud boʻlishi yurt qaygʻusiga aylandi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Toʻgʻri, [Shohista] baʼzi vaqtlarda nimalarnidir oʻylab, bir oz maʼyuslanar ammo bunchalik qaygʻuga botmasdi. — M. Aliyev, Qalb soʻzlari yozilgan maktub

Hasratli hujramda qaygʻudan boʻlak Hamma ketib boʻldi birma-bir — E. Shukur, Hamal ayvoni

2. Koʻzlangan maqsad yoʻlidagi bezovtalik xatti-harakati, oʻy-fikr; tashvish, gʻam.

Echkiga — jon qaygʻusi, qassobga — moy qaygʻusi. — Maqol

Yigitlar oʻz istiqbollari qaygʻusida yangi bino, yangi roʻzgʻor tuzaydilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Toʻliq maqola →
QAYÏL

oʻzbekchatol novdasi, qamchiruschaивовая ветвь, розгаinglizchawillow branch

Qayïl teg köni bod egildi Niholdek toʻgʻri boʻy quyi egildi – Стройный, словно ивовая ветвь, стан согнулся вниз – His body bent down like a willow branch.

Toʻliq maqola →
qayin
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot “Ota”, “ona”, egachi, singil soʻzlari oldidan kelib, shu soʻzlar bilan ifodalangan qarindoshlarning er yoki xotinga qarindoshlik munosabatini bildiradi.

Kuyovning qayin otasi. Kelinning qayin onasi. Qayin ogʻam.

Ular mening qayin inilarim, kambagʻal, uyatchan kishilar, oʻzlari kelishdan uyalib, arizalarini mendan yubordilar. — S. Ayniy, Qullar

  • Qayin anor Donalari toʻq qizil, oʻrtacha nordon anor (asosan Fargʻona vodiysida boʻladi). Sersuv qayin anorning sharbatlari engagimdan tirqirab oqib ketmoqda. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
Toʻliq maqola →
qayiq
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot Daryo, koʻl va boshqalar suv havzalari uchun moʻljallangan suzish vositasi.

Eshkakli qayiq. Motorli qayiq. Qayiq haydamoq.

Meni daryodan Umurzoq ota degan chol qayiqda oʻtkazib qoʻydi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Qayiqlar koʻprikka yetar-yetmas toʻxtadi. — J. Sharipov, Xorazm

Toʻliq maqola →
qayir
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

QAYIR 'daryo toshganida suv bosadigan yer'. Zarafshon daryosi qayirida, yaʼni daryo suvi bosadigan yerlarda ham botqoqliklar bor (P. Gʻulomov). Qadimgi turkiy tilda asli ' yumshoq yer' maʼnosini anglatgan bu ot qayïr tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 180); keyinchalik oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qayïr > qäyir. a. j.i x a — chuqur, teran

Vodiy tubining, daryo tarmoqlari va sunʼiy kanallar etaklari (qirgʻoqlari)ning daryo toshganda suv bosadigan joylari; yerosti suvi yuqori (yuza) boʻlgan yerlar. . . Bu —

Zarafshon daryosi qayirida, yaʼni daryo suvi bosadigan oʻtloq yerlarda ham botqoqliklar bor — P. Gʻulomov, Zarafshon etaklarida

Ibtidoiy sugʻorish dehqonchiligi bilan bir qatorda qadimgi xorazmliklar qayirlarda.. dehqonchilik qilganlar — I. Jabborov, Koʻhna xarobalar siri

daryo oʻrtasidagi orolchami? Biz bu yerlarni oʻrta qayir deymiz — Gazetadan

Toʻliq maqola →