Qidiruv

ot 1. Boʻy-bast, gavda bichimi; qomat, sumbat.

Qaddi kelishgan odam. Qaddi bukilgan chol.

Gʻulomjon chiroyli qaddini bukib, onasi ustiga engashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Soqolining oqligiga qaramasdan, uning qaddida keksalik alomati sezilmas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olimov qaddi barvasta, semizgina kishi edi. — H. Nazir, Soʻnggi chaqmoqlar

2. Tananing oyoqlardan yuqori qismi, gavda.

Kostyum hali boʻyiga nisbatan ingichka boʻlgan qaddiga kenglik qildi, koʻkragi bir oz xalta boʻlib, yoqasi koʻchib turibdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Bek qaddini yostiq ustidan koʻtarib, Komilga jilmayib qaradi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Kishi va narsalarning boʻyi, balandligi.

Oʻn kunlik mehnat orqasida har tomoni besh gazli va qaddi uch yarim gazli bir hujra hosil boʻladi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Endi u ozdi, soqollari oʻsdi, yuzi qoraydi qaddi choʻzildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Xirmonlar qaddini koʻkdan oshiring — Gʻ, Gʻulom

ot etn. Kishi vafotidan keyin uning keyingi marosimlaridan birini, masalan, yigirmasi yoki qirqini biror yaqin qarindoshinikida oʻtkazish odati, taomili.

Qaʼda qilmoq.

ot 1. Jamiyatda, kishilar oʻrtasida tutgan oʻrin, oʻzga(lar) tomonidan boʻlgan hurmat, eʼtibor.

Oʻz qadrini bilmagan birovning kadrini bilmaydi. — Maqol

Daryo suvini bahor toshirar, Odam Kadrini mehnat oshirar. — Maqol

Oh, ona tuprogʻim, oʻsgan joylarim Koʻnglimda saqlanar hurmating, qadring. — Mirtemir

Kishining qadri amali va unvoni bilan emas, vataniga, xalqiga qilgan xizmati bilan oʻlchanadi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Oftob oyim qizining qadrini bunchalik arshlargacha koʻtarmoqda boʻlgan yigitga oʻzida yoʻq cheksiz muhabbat, poyonsiz ehtirom sezmoqda. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hayotda tutgan oʻrin; ahamiyat, muhimlik holati.

Zar kadrini zargar bilar. — Maqol

Gazlamaning kadri juda oshib ketdi. Ertalabki narx kechga toʻgʻri kelmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

U tomonlarda mevaning kadri baland deyishadi, rostmi? N. Safarov, Hayot maktabi. Biz hamma narsaning kadrini oʻzi yoʻqolgandan keyin bilamiz. — Oʻ. Hoshimov, Nur borki, soya bor

1. qáddi, boy, qáwmet, sımbat

2. gewde

ot May ichiladigan idish; jom.

Billur qadah. Oltin qadah. Bir qadah vino,

Mudarrisov boʻshagan qadahni dasturxon chetiga qoʻyar ekan, kampir durust-ku, deganday qosh qoqib, Yigitaliga qarab qoʻydi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Aroqdan qilqillatib quyib, oʻrnidan turdi Qadahning birini boshliqqa uzatdi. — N. Aminov, Suvarak

ot 1. Yurish jarayonidagi har bir oyoq tashlash, oyoq bosish; odim.

Ildam qadam. Shaxdam qadam.

Ochil bu gaplarning menga aloqasi yoʻq, deganday qilib, qadamini tezlashtirdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Yonidagi qorabayir buni sezdi shekilli, bir necha odim oʻtib, qadamini sekinlashtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shu vaqt boloxona narvonida gurs-gurs qadam tovushi eshitildi. — H. Gʻulom, Mashʼal

— Mardonqul aka, — dedi u boshliqning yurishiga qadamini moslab — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Saodatxon bir-ikki qadam bosib, yana orqasiga qaytdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

2. Har bir qadam oraligʻiga teng masofa, oraliq masofa.

— Assalomu alaykum, — dedim ostonadan bir qadam narida turib. — E. Raimov, Ajab qishloq

Sodiq aminning kapasi ungurdan yuz qadamcha gʻarbda, togʻning soyabon boʻlib osilib tushgan kattakon toshi ostida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Ish-faoliyat, rivojlanish va shu kabilarda olgʻa siljish, ilgarilash.

Oʻrtoq Ahmedov, bu tajriba paxta agrotexnikasida olgʻa qoʻyilgan katta qadam, deydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. koʻchma Biror joy, tomonga qaratilgan, yoʻnalgan yurish; tashrif.

Uning bu yerdan qadami uzildi (kesildi). U biznikiga qadam bosmay qoʻydi.

Agar qadamimni boy sezib qolsa, Gulnorning ahvoli ogʻirlashmaydimi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Xayriyat, xayriyat, Abdurasul! Sening ham qadaming biz tomonlarga tushar ekan — P. Tursun, Oʻqituvchi

Sening uchun keldi sovchi qadami — Bahrom va Gulandom

5. koʻchma Ish-faoliyatdagi har bir xatti-harakat; amal.

Odam baʼzan bir marta notoʻgʻri bosib qoʻygan qadami uchun umrbod javob beradi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Axir, kam gapirib, qadamini bilib bossa, ishini bilib qilsa va zimdan qora niyatlar yoʻlidan keta bersa, uni darhol bilish osonmi, axir? — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

koʻm. 1. (b. k. bilan) Taqqoslash, oʻxshatish, daraja munosabatlarini, maʼnolarini bildiradi; kabi, oʻxshash, -dek.

Kosani olib, katta qoshiq bilan shoshib-pishib ichdi. Kosada osh uch ellik qadar ozaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dunyo qadar mardlik siqqan keng quchogʻingga, Yashiringan million xalqning gʻazabli sasi. — H. Poʻlat.

Biz oʻzimizni ichkariga olgach, darvozabon oʻzining hazmi koʻtargan qadar bizga toʻngʻillaydir-da, darvozani berklash harakatiga tushadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. j. k. (bilan) Chegara munosabatini, maʼnosini bildiradi; dovur, -gacha.

Uydan vokzalga qadar. Yetti yashardan yetmish yasharga qadar.

Darvoza ostini to hamsoyalar eshigiga qadar supurib kirib oʻltirib, onalari bilan choy ichmoqqa mashgʻul boʻlar erdi. — Hamza, Tanlangan asarlar

Shu yilning oxiriga qadar korxonada beshta dastgoh tayyorlanada. — Gazetadan

qarindosh, akaruschaродственник, родной, братinglizcharelative, brother

Qadašïŋ yoq ersä yurï tut adaš, adaš edgü bolsa bu boldï qadaš Qarindoshing yo‘q bo‘lsa, kel qarindosh tut, yor-do‘st ezgu bo‘lsa, u qarindosh(day) bo‘ladi – Если у тебя нет родственника, приобрети товарища, если товарищ хорош, [то считай, что для тебя] он стал родным – If you do not have a relative, get a friend, if a friend is good, he became a native

n body, figure

sft. 1. Uzoq oʻtmish, qadimgi zamon, uzoq, oʻtmish davr.

Qadimdan qolgan odat.

Chorvoq dalasi kadimda Madamin bilan Olaxoʻjaboyga qarashli edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Qadimning qoidasiga muvofiq, har ikki tomonning shumtaka bolalari bir-birlarini qorga dumalatib, bir nafas mushtlashib oldilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. sft. Uzoq, oʻtmishdagi; qadimiy, koʻhna.

Qadim zamon.

Bu yoʻllar koʻp kadim yoʻllardir. — Gʻ, Gʻulom

Hunarmandchilikning rivojlanishi katta savdo yoʻlidagi kadim shaharning boshqa uzoq muzofot-u oʻlkalar bilan aloqasini avj oldirdi. — K. Yashin, Hamza

3. Ilgarilari, qadimda.

Hovlilarga kiraverishdagi katta va serviqor darvozalarni aytmaysizmi, kadim bunday darvozalarni Orifxoʻjaboylar kurardi. — Mirmuhsin, Umid

oʻzbekchaqaynota, xotinning otasiruschaотец жены, тестьinglizchafather in low

Iki qadïn erdi küdägü iki Ikkisi qaynota, ikkisi kuyov edi – Двое были тести, двое-зятья – Two were father-in-law, two were sons-in-law

oʻzbekchaqattiqqoʻl, qahri qattiq, badjahlruschaсуровый, жестокий. свирепыйinglizchastrict

Osal bolma saqlan ay qilqï qadïr Ey qilig‘i qattiq, beg‘am bo‘lma, beg‘amlikdan saqlan – Ты же не будь беспечным, будь осторожным, о тот, чей нрав так суров – You do not be careless, be careful, about one whose temper is so severe

oʻzbekchatoʻxtatmoq, qoldirmoqruschaотвращать, прекращатьinglizchaleave

Owutluy keräk er owutï üčün, yayï birlä qaršur qadïtmaz öčün Er obro‘si uchun or-nomus kerak, shunda u dushman bilan yuzma-yuz tura oladi, o‘chini qoldirmaydi – [у военачальника] должна быть честь, [ибо] ради своей чести муж, встает лицом к лицу с врагом и не перестает мстить – The military leader should have the honor, for the sake of his honor, the husband, stands face to face with the enemy and does not cease to take revenge

oʻzbekchatartibsiz harakat qilmoqruschaбеспорядочно двигатьсяinglizchadisorderley action

ot 1. Qiymat jihatdan 1 funtga teng boʻlgan qadimgi ogʻirlik oʻlchov birligi (1 funt = 409, 512 g.).

Bir qadoq choy.

Afandi ishonmay, mushugini tortib koʻrsa, toʻrt qadoq chiqibdi. — Latifalar

2. ayn. QADOQ II 1 chega.

Bitta qadoq bilan butun boʻladigan likopcha.

3. sft. Qadoqlangan, chegalangan.

Saltonbu qadoq piyolaga [ shilpildoq\ solib berdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

qaygʻu, gʻam, notinchlikruschaпечальinglizchacare

Boyuzdan adïn yoq olar qadyusï? Ularning bo‘g‘izdan boshqa qayg‘usi yo‘q – Другой заботы у них нет, кроме как о хлебе насущном – They have no other concern, except for the daily bread

sft. 1. Qadab, toʻgʻnab yoki tikib, chatib qoʻyiladigan.

Qadama jiyak. Qadama yoqa.

2. Bezak yaratish, bezatish, yasatish va shu kabilar uchun qadalgan narsa.

Oʻsha cholgʻularni oʻyladim bu gal, Chiroyda beqiyos, koʻzni oladi. Sadaf qadamalar yonar mukammal — A. Isroilov

sft. 1. Qadr-eʼtiborga loyiq; hurmatli.

Qadrli oʻrtoq. Qadrli oʻqituvchi.

Hamma uni goʻyo uzoq vaqtdan beri kutilgan qadrli bir mehmonday quvonchli yuz bilan qarshiladi. — R. Fayziy, Uch qiz

Narzi, uzoqdagi ota-onasi kabi, bu yerdagilar uchun ham aziz va qadrli jigarbanddir. — N. Safarov, Olovli izlar

2. Qadri, qimmati yuqori, qadr-qimmatini yoʻqotmagan.

mehnating qadrli, hayoting fayzli — Gazetadan

3. kam qoʻll. ayn. Qadrdon 2.

— Farhod bizga qadrli joy, — dedi kulib Mirhaydar. — Oybek, O.v. shabadalar

Soʻyla, oʻrtogʻim, menga, Soʻyla menga, qadrlim. — H. Olimjon

qaygʻurmoqruschaпечалиться, горевать, заботитьсяinglizchasorrow, grieve

Neräk qadyurar sen neräk bu sïyït Nega qayg‘urmoqdasan, bu yig‘i-sig‘ilaring nimadan – Зачем ты горюешь, к чему эти рыдания? – Why are you grieving, what are these sobbing?

sft. Qadam chamasidagi; qadam keladigan.

Yuz qadamli masofa. Ikki qadamli joy.