Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «qadimdan» — результатов: 76

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

76 · страница 1 из 4
qad

ot 1. Boʻy-bast, gavda bichimi; qomat, sumbat.

Qaddi kelishgan odam. Qaddi bukilgan chol.

Gʻulomjon chiroyli qaddini bukib, onasi ustiga engashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Soqolining oqligiga qaramasdan, uning qaddida keksalik alomati sezilmas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olimov qaddi barvasta, semizgina kishi edi. — H. Nazir, Soʻnggi chaqmoqlar

2. Tananing oyoqlardan yuqori qismi, gavda.

Kostyum hali boʻyiga nisbatan ingichka boʻlgan qaddiga kenglik qildi, koʻkragi bir oz xalta boʻlib, yoqasi koʻchib turibdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Bek qaddini yostiq ustidan koʻtarib, Komilga jilmayib qaradi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Kishi va narsalarning boʻyi, balandligi.

Oʻn kunlik mehnat orqasida har tomoni besh gazli va qaddi uch yarim gazli bir hujra hosil boʻladi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Endi u ozdi, soqollari oʻsdi, yuzi qoraydi qaddi choʻzildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Xirmonlar qaddini koʻkdan oshiring — Gʻ, Gʻulom

  • Qad koʻtarmoq 1. Boʻy choʻzmoq, oʻsmoq. Rayhonlar qad koʻtarib, hid sochdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariMurotalining hovlisida qad koʻtargan oʻrik butun qishloqda mavjud boʻlgan daraxtlarning eng kattasi va chiroylisi edi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliKlub devorlari kun emas, soat sayin qad koʻtara bordi. — MushtumUch hafta ichida gʻishtin sardoba yerdan ikki-uch gaz qad koʻtarib, uzoq-uzoqlardan koʻzga tashlanadigan boʻlib qoldi. — Mirmuhsin, MeʼmorHar yer-har yerda kabob, somsa, palov pishiradigan oshxonalar tezda qad koʻtarib, ishga tushdi. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qad rostlamoq Binokor qadami yetgan joy tez obod boʻladi, ulkan zavod-fabrikalar qad rostlaydi. — Gazetadan
  • Qaddi raso 1. Qaddi raso yigit;Qaddi raso teraklar.
  • Qaddini koʻtarmoq Supada yonboshlab yotgan yigit qaddini koʻtarib, atrofga qaradi.— Qaddini koʻtarguncha, zavodchi boylardan soliq olinmasin, — dedi Yolmonboy. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qaddini rostlamoq 1. Qaddini tik, meʼyoriy holatga olmoq. Qurbon ota engashib, samovarning ostiga sim tiqayotgan edi, qaddini rostlab, Sidiqjonga qaradi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlaripullarni koʻrpachaga uzala tushib, huzur qilib xayolan sanab yotgan Poshsha xola Laʼliga koʻzi tushdi-da, qaddini rostladi. — D. Nuriy, Osmon ustuniGarchi qaddini rostlab olgan boʻlsa ham, hali yosh, yomgʻirda qolgan gʻoʻzalar Muhiddinning koʻz oʻngidan oʻtardi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldiShahar bozorida otasi bergan pulni sarmoya qilib, doʻkon ochgan Toji savdo-sotiqni avj oldirib, qaddini rostlay boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Полная статья →
qadim

sft. 1. Uzoq oʻtmish, qadimgi zamon, uzoq, oʻtmish davr.

Qadimdan qolgan odat.

Chorvoq dalasi kadimda Madamin bilan Olaxoʻjaboyga qarashli edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Qadimning qoidasiga muvofiq, har ikki tomonning shumtaka bolalari bir-birlarini qorga dumalatib, bir nafas mushtlashib oldilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Uzoq, oʻtmishdagi; qadimiy, koʻhna.

Qadim zamon.

Bu yoʻllar koʻp kadim yoʻllardir. — Gʻ, Gʻulom

Hunarmandchilikning rivojlanishi katta savdo yoʻlidagi kadim shaharning boshqa uzoq muzofot-u oʻlkalar bilan aloqasini avj oldirdi. — K. Yashin, Hamza

3. Ilgarilari, qadimda.

Hovlilarga kiraverishdagi katta va serviqor darvozalarni aytmaysizmi, kadim bunday darvozalarni Orifxoʻjaboylar kurardi. — Mirmuhsin, Umid

Полная статья →
qadr

ot 1. Jamiyatda, kishilar oʻrtasida tutgan oʻrin, oʻzga(lar) tomonidan boʻlgan hurmat, eʼtibor.

Oʻz qadrini bilmagan birovning kadrini bilmaydi. — Maqol

Daryo suvini bahor toshirar, Odam Kadrini mehnat oshirar. — Maqol

Oh, ona tuprogʻim, oʻsgan joylarim Koʻnglimda saqlanar hurmating, qadring. — Mirtemir

Kishining qadri amali va unvoni bilan emas, vataniga, xalqiga qilgan xizmati bilan oʻlchanadi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Oftob oyim qizining qadrini bunchalik arshlargacha koʻtarmoqda boʻlgan yigitga oʻzida yoʻq cheksiz muhabbat, poyonsiz ehtirom sezmoqda. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hayotda tutgan oʻrin; ahamiyat, muhimlik holati.

Zar kadrini zargar bilar. — Maqol

Gazlamaning kadri juda oshib ketdi. Ertalabki narx kechga toʻgʻri kelmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

U tomonlarda mevaning kadri baland deyishadi, rostmi? N. Safarov, Hayot maktabi. Biz hamma narsaning kadrini oʻzi yoʻqolgandan keyin bilamiz. — Oʻ. Hoshimov, Nur borki, soya bor

  • Qadr qilmoq, qadriga yetmoq yoki qadrini bilmoq 1. Obroʻ-eʼtiboriga, qadr-qimmatiga yarasha izzat-hurmat qilmoq, qadrlamoq. Bola qadriga yetmagan ona qadriga yetmaydi. — S. Abduqahhor, KoʻzlarSalomatlikning qadriga yetmoq, Gul qadrini bulbul bilar. — MaqolQullikni sezmagan hurlik qadriga yeta olurmi?! — Hamza
  • Qadri oʻtmoq Ahamiyati, oʻrni sezilmoq, oʻrni bilinmoq, yoʻqligi sezilmoq. Doʻstimning qadri oʻtdi, u boʻlsa, bunchalik qiynalmas edim.Isroil Ahmedovning qadri, ayniqsa, hozir oʻtyapti. — I. Rahim, Chin muhabbat
Полная статья →
qadam

ot 1. Yurish jarayonidagi har bir oyoq tashlash, oyoq bosish; odim.

Ildam qadam. Shaxdam qadam.

Ochil bu gaplarning menga aloqasi yoʻq, deganday qilib, qadamini tezlashtirdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Yonidagi qorabayir buni sezdi shekilli, bir necha odim oʻtib, qadamini sekinlashtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shu vaqt boloxona narvonida gurs-gurs qadam tovushi eshitildi. — H. Gʻulom, Mashʼal

— Mardonqul aka, — dedi u boshliqning yurishiga qadamini moslab — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Saodatxon bir-ikki qadam bosib, yana orqasiga qaytdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

2. Har bir qadam oraligʻiga teng masofa, oraliq masofa.

— Assalomu alaykum, — dedim ostonadan bir qadam narida turib. — E. Raimov, Ajab qishloq

Sodiq aminning kapasi ungurdan yuz qadamcha gʻarbda, togʻning soyabon boʻlib osilib tushgan kattakon toshi ostida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Ish-faoliyat, rivojlanish va shu kabilarda olgʻa siljish, ilgarilash.

Oʻrtoq Ahmedov, bu tajriba paxta agrotexnikasida olgʻa qoʻyilgan katta qadam, deydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Biror joy, tomonga qaratilgan, yoʻnalgan yurish; tashrif.

Uning bu yerdan qadami uzildi (kesildi). U biznikiga qadam bosmay qoʻydi.

Agar qadamimni boy sezib qolsa, Gulnorning ahvoli ogʻirlashmaydimi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Xayriyat, xayriyat, Abdurasul! Sening ham qadaming biz tomonlarga tushar ekan — P. Tursun, Oʻqituvchi

Sening uchun keldi sovchi qadami — Bahrom va Gulandom

5. Ish-faoliyatdagi har bir xatti-harakat; amal.

Odam baʼzan bir marta notoʻgʻri bosib qoʻygan qadami uchun umrbod javob beradi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Axir, kam gapirib, qadamini bilib bossa, ishini bilib qilsa va zimdan qora niyatlar yoʻlidan keta bersa, uni darhol bilish osonmi, axir? — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Bir qadam 2. Juda qisqa oraliq, oraliq masofa haqida. Bir qadam narida turibdi;Oʻzingiz koʻrdingiz, bugun guzardan bir qadam ham jilganim yoʻq, guvoh boʻlarsiz deyman-da. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Qadam bosmoq 1. Qadamlab yurmoq. Turgʻunoy tizzasini ushlab, zoʻrgʻa qadam bosardi. — A. Qahhor, MastonYoʻq, amaki, uyga endi bir umr qadam bosmayman. — S. Ahmad, UfqBugun sakkiz kun boʻldi, qadam bosmaysiz-a? — S. Siyoyev, Yorugʻlikoʻsha bosgan nojoʻya qadami boshiga balo boʻladigan boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Qadam olish Ish-faoliyatda, hayotda oʻzini tutish, bundagi oʻziga xos xatti-harakat, holat. Ikkalasining kayflari balandmi yo Opa keltirgan xushxabar esankiratib qoʻyganmi, ishqilib, qadam olishlari boshqacha. — O. Yoqubov, LarzaAbdusamad qorining soʻnggi kunlardagi qadam olishi Oʻrmonjonning har ikkala taxmini ham toʻgʻri ekanini aniq koʻrsatib turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Qadam otmoq (yoki tashlamoq) 1. Qadam bosib yurmoq, odim otmoq. Ikkala ot bir qiyosda baravar qadam tashlab borar edi. — A. Qahhor, Asror bobo
  • Qadam ranjida qilmoq Ustoz yozuvchi xotirasini eʼzozlash uchun qalam sohiblari, olimlar muzeyga qadam ranjida qildilar. — Gazetadan
  • Qadam tashlamoq Maqsadsiz tashlangan qadam — oʻksiz miltiq bilan ovga chiqishdek gap. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻiOʻtgan yil bilan ham xayrlashdik. Yangi yilning boʻsagʻasiga qadam tashladik. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Qadam qoʻymoq 2. Jurʼat qilmoq; kirishmoq, boshlamoq. U uyning zinasiga endi qadam qoʻyganda, poxol ostidan chiqqan kampir: — Hoy, bolam, nemis bor! — deb qichqirdi. — A. Qahhor, Oltin yulduzDoʻst bilan obod uying, Gar boʻlsa u vayrona ham. Doʻst qadam qoʻymas esa, vayronadur koshona ham. — E. VohidovBu ishga qadam qoʻymasdan ilgari, bir karra sizning oldingizdan oʻtish, raʼyingizni bilishga toʻgʻri keldi. — Oybek, Tanlangan asarlarOʻn ikkiga qadam qoʻymoq.O, uchga qadam qoʻyib qoldi-ku. Tili biram shirin boʻlib chiqqanki, sira qoʻya berasiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Har qadamda 1. Har bir qadamga teng masofada. Har qadamda belgi qoʻyib borardi;Masjidi jomiy boʻylab har qadamda gadoy, qalandarlar, tilanchi bolalar, kampirlar — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Qadamini uzmoq Bormaydigan, kelmaydigan boʻlmoq. Nega biznikidan qadam uzib ketdingiz, yo koʻngil qolarlik ish oʻtdimi bizdan? — K. Yashin, Hamza
Полная статья →
qadar

koʻm. 1. (b. k. bilan) Taqqoslash, oʻxshatish, daraja munosabatlarini, maʼnolarini bildiradi; kabi, oʻxshash, -dek.

Kosani olib, katta qoshiq bilan shoshib-pishib ichdi. Kosada osh uch ellik qadar ozaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dunyo qadar mardlik siqqan keng quchogʻingga, Yashiringan million xalqning gʻazabli sasi. — H. Poʻlat.

Biz oʻzimizni ichkariga olgach, darvozabon oʻzining hazmi koʻtargan qadar bizga toʻngʻillaydir-da, darvozani berklash harakatiga tushadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. (bilan) Chegara munosabatini, maʼnosini bildiradi; dovur, -gacha.

Uydan vokzalga qadar. Yetti yashardan yetmish yasharga qadar.

Darvoza ostini to hamsoyalar eshigiga qadar supurib kirib oʻltirib, onalari bilan choy ichmoqqa mashgʻul boʻlar erdi. — Hamza, Tanlangan asarlar

Shu yilning oxiriga qadar korxonada beshta dastgoh tayyorlanada. — Gazetadan

  • Bir qadar Maʼlum darajada, bir oz, birmuncha, sal. Bu ishlar bir qadar bitgandan keyin, Sidiqjon onasini olib kelgani Bahrobodga bordi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariIkki ogʻayni bir qadar sarosimaga tushib, oʻrinlaridan turishdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Mumkin qadar Imkoni boricha, iloji boricha. Qambar mahallaning nomini aytib, u yerdagi tor koʻcha, boshi berk koʻchalarni, eshiklarni mumkin qadar sinchiklab tushuntirdi. — Oybek, Tanlangan asarlarBoʻlib oʻtgan voqeaga mumkin qadar beozor baho berib, qizni unutib, tinchishni istar edi. — Sharq yulduzi
  • U qadar 1. Unga teng keladigan, unchalik. Masalani u qadar yecholmasam kerak;Uning nimasi meni oʻziga tortar ekan? U qadar goʻzalligi ham, boshqa odamlardan ortiqligi ham yoʻq-ku! — P. Tursun, Oʻqituvchi
Полная статья →
QADAŠ

qarindosh, akaрусскийродственник, родной, братанглийскийrelative, brother

Qadašïŋ yoq ersä yurï tut adaš, adaš edgü bolsa bu boldï qadaš Qarindoshing yo‘q bo‘lsa, kel qarindosh tut, yor-do‘st ezgu bo‘lsa, u qarindosh(day) bo‘ladi – Если у тебя нет родственника, приобрети товарища, если товарищ хорош, [то считай, что для тебя] он стал родным – If you do not have a relative, get a friend, if a friend is good, he became a native

Полная статья →
QADÏR

узбекскийqattiqqoʻl, qahri qattiq, badjahlрусскийсуровый, жестокий. свирепыйанглийскийstrict

Osal bolma saqlan ay qilqï qadïr Ey qilig‘i qattiq, beg‘am bo‘lma, beg‘amlikdan saqlan – Ты же не будь беспечным, будь осторожным, о тот, чей нрав так суров – You do not be careless, be careful, about one whose temper is so severe

Полная статья →
QADÏT=

узбекскийtoʻxtatmoq, qoldirmoqрусскийотвращать, прекращатьанглийскийleave

Owutluy keräk er owutï üčün, yayï birlä qaršur qadïtmaz öčün Er obro‘si uchun or-nomus kerak, shunda u dushman bilan yuzma-yuz tura oladi, o‘chini qoldirmaydi – [у военачальника] должна быть честь, [ибо] ради своей чести муж, встает лицом к лицу с врагом и не перестает мстить – The military leader should have the honor, for the sake of his honor, the husband, stands face to face with the enemy and does not cease to take revenge

Полная статья →
qadoq

ot 1. Qiymat jihatdan 1 funtga teng boʻlgan qadimgi ogʻirlik oʻlchov birligi (1 funt = 409, 512 g.).

Bir qadoq choy.

Afandi ishonmay, mushugini tortib koʻrsa, toʻrt qadoq chiqibdi. — Latifalar

2. QADOQ II 1 chega.

Bitta qadoq bilan butun boʻladigan likopcha.

3. Qadoqlangan, chegalangan.

Saltonbu qadoq piyolaga [ shilpildoq\ solib berdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Qadoq tosh, qadoqtosh Narsalarni tarozida tortishda tarozi pallasiga qoʻyiladigan oʻlchovli tosh. Har bir soʻzi qadoq toshday vazmin bu kishi keyingi kunlarda yanada kamgaproq boʻlib qolgan. — M. Muhamedov, Qahramon izidan
Полная статья →
qadrli

sft. 1. Qadr-eʼtiborga loyiq; hurmatli.

Qadrli oʻrtoq. Qadrli oʻqituvchi.

Hamma uni goʻyo uzoq vaqtdan beri kutilgan qadrli bir mehmonday quvonchli yuz bilan qarshiladi. — R. Fayziy, Uch qiz

Narzi, uzoqdagi ota-onasi kabi, bu yerdagilar uchun ham aziz va qadrli jigarbanddir. — N. Safarov, Olovli izlar

2. Qadri, qimmati yuqori, qadr-qimmatini yoʻqotmagan.

mehnating qadrli, hayoting fayzli — Gazetadan

3. Qadrdon 2.

— Farhod bizga qadrli joy, — dedi kulib Mirhaydar. — Oybek, O.v. shabadalar

Soʻyla, oʻrtogʻim, menga, Soʻyla menga, qadrlim. — H. Olimjon

Полная статья →