Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «oyi» — результатов: 520

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

520 · страница 1 из 26
oyi

ot Ona.

— Bir ozdan keyin chiqib, oyim bilan soʻrashing, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Oyijon, siz hech tashvish tortmang, charchadim, xolos, — javob berdi Nuri. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Katta oyi 1. Ota yoki onaning onasi; Yoʻlchi pishqirgan otini toʻxtatib, qichqirdi: — Katta oyi, yigitchalarni xursand qiling! — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Kelin oyi
  • Kichik oyi
Полная статья →
oy

ot 1. (O — katta). Quyoshdan nur olib, yogʻdu sochuvchi samoviy jism, Yerning tabiiy yoʻldoshi.

Oʻn toʻrt kunlik oy. Toʻlin oy. Oy nuri. Oy chiqdi. Oy botdi. Oyning yuzidagi dogʻlar. Oyning Yer atrofida aylanishi.

Oyni etak bilan yopib boʻlmaydi. — Maqol

Kechki gullar ochilib turibdi. Koʻkda tanho oy kezmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Astronomik yilning oʻn ikkidan biriga — Oyning Quyosh atrofidan bir marta aylanib chiqish muddatiga yaqin vaqt oraligʻi; oʻlchov birligi: 28, 29 30 yoki 31 kunlik davr.

Oy boshi. May oyi. Bir yil — oʻn ikki oy. Bu orada uch oy oʻtdi. Yoz oylari ham oʻtib ketdi. Oyning oʻn beshi qorongʻi boʻlsa, oʻn beshi yorugʻ. — Maqol

Oʻgʻlim bechora oy oʻtmasdan boʻzchining mokisidek qatnab tursa. — A. Qodiriy,Oʻtgan kunlar

3. Uch-toʻrt kunlik oy shaklidagi bezak yoki belgi.

Mezana ustidagi oy.

4. Ayollar ismi tarkibiga kiradi yoki ayollar nomiga qoʻshilib, erkalash, hurmatni bildiradi.

Oyposhsha, Oyqiz, Oytoʻti, Oynisa; Tursunoy. Shirmonoy, Qunduzoy.

  • Oy yuz Chiroyli yuz, goʻzal yuz. Oy yuzing qora chimmat zulmidan qutultirgʻil. Chiq qorongʻi turmushdan, nur ichinda javlon qil. Hamza. Oy desa — oyga, kun desa kunga oʻxshaydi Juda goʻzal, juda ham chiroyli.
  • Oydan oy, kundan kun oʻtib Ancha vaqt oʻtib. Oydan oy, kundan kun oʻtar daryodil, Menga tanho boʻlgan sen yoʻqsan mohim. — Habib Abdunazar, Anjir guli.
  • Oy-kun(lar) oʻtib Vaqti, umri, hayoti kechib. Shu yoʻsin oromsizlik va besaranjomlik ichida [Otabekning] oy-kunlari oʻtib turar edi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
  • Oy borib, omon kel Safarga ketayotgan kimsaga yaxshilik tilab aytiladigan ibora, oq yoʻl tilash. U[Elmurod] yoʻlda ketar ekan Oy borib, omon keling! deb, oq yoʻl tilab qolgan Gulsumni hiylagacha oʻylab yotdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oy koʻrmoq Hayz koʻrmoq.
  • Oyi toʻldi Tugʻish vaqti yetdi. Kumushning oyi toʻlmasdanoq, u [onasi] beshik yasatish bilan mashgʻul edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oykuni yaqin Tugʻish arafasida, oldida.
Полная статья →
oʻyin

ot 1. Koʻngil ochish, dam olish, tarbiyalash maqsadida qilinadigan erkin harakat yoki mashgʻulot.

Bolalar oʻyini.

Koʻcha tutash balchiq boʻlganidan bolalarning oʻyini tugul, yurishiga ham imkon yoʻq edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

keng maydonda shovqin-suronli qish oʻyinlari: baland tepadan sirpanishlar, dumalashlar, chenalarda uchishlar — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Boshqalar bilan musobaqa qilish uchun maʼlum qoidalar asosida oʻtkaziladigan mashgʻulot.

Futbol oʻyini. Shaxmat oʻyini. Estafeta oʻyinida qizlar komandasi yutib chiqdi.

Jon-dilim futbol emasmi, qizni ham unutib, butun xayolim oʻyinda boʻlib qoldi. — Gazetadan

3. Oʻrtaga pul yoki narsa tikib oʻtkaziladigan mashgʻulot; qimor.

Otam oʻyin qizigʻida yutqazishga yutqazib qoʻyib, keyin oʻzini urdi, peshonasini yordi, yigʻladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Ritmik harakatlar va mimikalar uygʻunligidan iborat sanʼat; raqs.

Oyoq oʻyini. Shoʻx oʻyin. Kavkazcha oʻyin.

Oʻyin ham bir turli nazokat kasb etib, Gulsunbibi yoʻrgʻalay ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Parvoz vaqtida shox urib (tash-lab) qilinadigan yengil, yoqimli harakat.

Kabutar oʻyini.

6. Spektakl, konsert, sirk tomoshasi va shu kabilar

Bular teatrning oldiga kelganlarida, oʻyin boshlanishiga uchinchi qoʻngʻiroq ham berilgan edi. — Oydin, Fonar tagida

7. Betartib, biroq oʻziga xos jozibali harakat (hayvon va narsalar haqi-da).

Shabada oʻyini.

Gʻazab bilan hayqirib boʻron, Balki qilar ming turli oʻyin. — Gʻayratiy

Baliqlarning bunday oʻyinini endi koʻrib turgani!\. — Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

8. Ermak tarzidagi harakat, qiliq va shu kabilar

Achchiq oʻyin shirin turmushni buzar. — Maqol

Har holda, taqdirning bunchalik oʻyinlari turgan bir zamonda biz nima ham qila olar edik. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

U muhabbatni oʻyin deb hisoblaydi. — S. Karomatov, Oltin qum

Xat senga oʻyin boʻlib qoldimi?! — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

9. Unchalik qiyin, mushkul boʻlmagan ish haqida.

Qizniki — qiyin bilan, oʻgʻilniki oʻyin bilan bitar. — Maqol

10. Suyuqoyoq, buzuq ayol haqida.

  • Oʻyinga tushmoq Biror raqsni ijro etmoq. Havaskor hofizlar qoʻshiq aytdi, shoʻx yigitlar oʻyinga tushdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina.
  • Oʻyin qilmoq Oʻyin, mazax tarzidagi harakat, qiliq qilmoq. — Voy yuragim, voy-voy, — deb atay yerga agʻnab, ogʻzidan oq koʻpik chiqara boshladi. Uning oʻyin qilayotganini Meʼmor sezib turardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Полная статья →
oyimcha

ot 1. Oqsuyaklar, shohlar, xonlar oilasiga mansub yosh xotin.

Oyimchalar sunbul sochini tarashdi, atrofdan qirq kanizi kelib qarashdi. — Nigor va Zamon

2. Nozanin, tannoz.

Bogʻda ochilgan gul gʻunchalar. Holin bilmas bir nechalar. Oling gulgun oyimchalar, Bolam alla-yor, alla-yor! — Shirin bilan Shakar

— Doʻstim, kechga mehmonlarni joʻnatib, ikkalamiz, oyimchalardan gʻalatisini topib, gasht qilamiz. — Qoʻlingni ber, shovvoz! — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oyimtilla 1.

Kecha kelib, bugun xoʻjayinlik qilishni senga kim qoʻyibdi, oyimcha. — A. Koʻchimov, Halqa

Ha, oyimcha, erga tekkan boʻlsam, xoʻp qipman, ajab qipman. Erga tegib, yomon boʻlganim yoʻq. — I. Rahim, Chin muhabbat

Полная статья →
oʻyinchi

ot 1. Oʻyinga tushuvchi, oʻynayotgan, yaxshi oʻynaydigan.

Oʻyinchi yigit chetga chiqishi bilan kipriklariga surma qoʻygan yoʻgʻon bir juvon oʻrtaga chiqib, yoʻrgʻalay boshladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Yoshgina boʻlsa ham, shoʻx, oʻyinchi qiz ekan-da. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

2. Raqsga tushuvchi shaxs; raqqos yoki raqqosa.

Shoʻx yigitlar oʻyinchiga xushomad qilar, qiyqirishar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Majlisning shoirlari, oʻyinchilari, childirmachi va dutorchilari — barchasi ham ho-zir boʻlib, Kumushbibigina hammomdan qaytmagan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yusufjon aka Fargʻona vodiysining eng oʻtkir oʻyinchi ustozlaridan koʻp raqslarni oʻrgangan edi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

3. Yaxshi oʻynaydigan (

Yana qanday deng, eng oʻyinchi, serparvoz kaptarlarimdan ajraldim. — A. Qodiriy, Obid ket-mon

4. Futbol, shaxmat kabi oʻyinlarda ishtirok etuvchi; sport musobaqasidagi biror jamoa aʼzosi.

Paxtakor oʻyinchilari. Usta oʻyinchi. Oʻyinchilar hujumga oʻtishdi.

Полная статья →
oʻyinchoq

ot 1. Bolalarning oʻynashi, ovunishi uchun xizmat qiladigan narsa yoki buyum.

Oʻyinchoq sotib olmoq. Oʻyinchoq mashina:

Buvasi unga dadasiga oʻxshab qoʻgʻirchoqlar, oʻyinchoqlar, har xil hayvonlarning rasmi solingan kitoblar olib kelib bermasdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Chiqarmang qurol, oqmasin qonlar. Kitob, oʻyinchoq bering bizlarga! — I. Muslim

2. Birovning koʻngil ochish vositasi; ermak.

Tashlandiq bu qizingiz, qoʻlma-qoʻl yuruvchi bu oʻyinchoq qizingiz kim-u, sizdek bir mehribon onani qon yigʻlatgan kim? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Kimlarning sof hayoti Qoʻlda oʻyinchoq. — Gʻayratiy

3. Birovning xohshini soʻzsiz, koʻr-koʻrona bajaruvchi, itoatgoʻy; qoʻgʻirchoq.

Moʻgʻullar va ularning qoʻlida oʻyinchoq boʻlgan amir Burhoniddin tashvishga tushib, bu dahshatli xalq qoʻzgʻolonini bostirish harakatiga tushib qoldilar. — M. Osim, Mahmud Torobiy

Полная статья →
oyimtilla

ot 1. Mehnatga tobi yoʻq, qoʻlini sovuq suvga urmaydigan ayol; oqsuyak ayol.

Oyimtilla bu kelin, Ahvoliga bir qarang, Tirnoq qizil, lab qizil, Oʻsmadan qoshlar tarang. — Gʻ, Komilov

[Hayotxon:] Unga men emas, oyimtilla boʻlib, uyda oʻtiradigan xotin kerak-da. — R. Rahmonov, Baxt bilan uchrashuv

2. Yengiltak, tannoz ayol.

— Bu oyimtilla toza yengiltak ekan-ku, — dedi oʻziga-oʻzi Qumri. — Mirmuhsin, Ajrim

3. Soyaparvar, ish yoqmas, xotinchalish erkak.

Oʻsha oyimtillalarning ishini qilolmaydi deb oʻylaysizmi, narximizni koʻpam yerga uravermang. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Полная статья →
oʻyinqaroq

sft. 1. Vaqtini doimo turli oʻyinlar bilan oʻtkazadigan, oʻyinga berilgan; shoʻx (bolalar haqida).

Kinoteatrning devorlari baland boʻlsa ham, oʻyinqaroq bolalarga aslo xalal bermasdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Quda boʻlmishimiz ostonamizni supurib, hol-jonimizga qoʻymayapti; uzatib, oʻyinqaroq qizi tushmagurdan tinchib qoʻya qolsakmikan, degan oʻyim bor. — A. Mirahmedov, Oʻt yuraklar

— Joʻra degan bola sal oʻyinqaroq chiqib qoldi, gʻoʻzaga suvni ham oʻsha toshirib yuborgan, — dedi Shokirov. — N. Nazarov, Zamon

2. Oʻyin-kulgi, shoʻxlik bilan oʻtadigan.

Botiralining bu oʻyinqaroq yillari uzoq choʻzilmadi. — S. Ahmad, Hukm

Полная статья →