Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ildi» — результатов: 911

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

911 · страница 1 из 46
ilmoq

fl. 1. Mix, qoziq, ilgak va shu kabilarga osmoq, osib qoʻymoq.

Hoʻl, ogʻir shinelini va gimnastyorkasini daraxtga ildi. — Oybek,Quyosh qoraymas

Yigit boshidan qalpogʻini olib, qoziqqa ildi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Tursunboy ota otning boʻyniga yemtoʻrvasini ilib shoshib-pishib, namozi shomni oʻqib chiqdi. — S. Ahmad, Ufq

2. Ilmoq va shu kabilarga olmoq, tushirib tortmoq.

Suvdagi xas-xashaklarni ilib tortmoq.

uchta eski koʻrpani soʻkdik. Qovugʻidan iplarni ignaning orqasi bilan ilib oldik. — A. Hamdam, Doʻstingdan

3. Otilgan yoki yuqoridan tushayotgan narsani yerga tushirmay tutmoq, tutib olmoq.

Bolalar qoʻllarini choʻzib, sapchib, sochqilarni ilib oldilar. — T. Murod, Yulduzlar mangu yonadi

It jon-jahdi bilan ikki sakrashdayoq pirillab ketayotgan konvertni lunjiga hap etib ilib oldi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. Kiymoq (odatda, yengil-yelpi, rasman boʻlmagan kiyish haqida).

U kavushini mahsisining uchiga ilib, hovliga tushar ekan, xotiniga qayta taʼkidladi — H. Gʻulom, Mashʼal

  • Gapni (yoki soʻzni va shu kabilarni) ilib ketmoq Birovning ogʻzidan gapni olib, davom ettirib ketmoq. — Ha, boyatdan beri senga tikilib oʻtiribman, aylanay, — kampir gapni ilib ketdi, —undoq qarayman, mundoq qarayman, koʻzlarimga ishonmayman. — A. Muxtor, Opa-singillarToʻgʻonbek bir hikoyani bitirib, boshqasini oʻylarkan, Binoiy soʻzni ilib ketdi. — Oybek,Navoiyxushchaqchaq suhbat boshlanishiga ilhaq boʻlib turgan Akramjon Mastura boshlagan askiyani ilib ketdi. — A. Qahhor, Ming bir jon
  • Ilib ketmoq Ega chiqmoq (boshqalardan oldin), oʻziniki qilib olmoq. Qizi tovuq fermasida ishlaydi. Bir traktorchimiz ilib ketdi. — Sh. Toshmatov,Tongdagi koʻlankaInnaykeyin, hozir boʻlinglar, qaqir yerlarga jon kirganda, tagʻin Teilaboy ilib ketmasin. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Ilib olmoq Tushunib yetmoq (olmoq), bilib olmoq. Ishdan horib-tolib chiqqan Shoqosim chala-chulpa eshitsa-da, maʼnoni tez ilib oldi. — Oybek,Tanlangan asarlarjuda shoʻx, sergap, har narsani darrov ilib oladi. — R. Fayziy, Hazrati insonU [Tursunoy] ustaxonaga oʻtadigan aravakashning yallalarini ham ilib olgan edi. — A. Muxtor, Opa-singillar
  • Koʻzga (yoki nazarga) ilmaslik Nazar-pisand qilmaslik, mensimaslik. baʼzi birovlar Xotin kishining qoʻlidan nima ish kelardi? deb nazariga ilmagan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oyoq ilmoq Surnay navosi chiqayotgan, quyuq tutun oʻrlayotgan toʻyxona ostonasida oyoq ildik. — T. Murod, Ot kishnagan oqshomYaxshisi, bunday qilsak. Yoʻlda oyoq ilsak: qishloqqa qorongʻilatib kirib borsak. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
  • Quloqqa ilmoq Soʻz(gap)ni eʼtiborga olmoq; tinglamoq. Gapimni uch bora quloqqa ilgil. — Voqif.
Полная статья →
ildiz

ot 1. Oʻsimlikning yerdan suv va oʻgʻit moddalar olib beradigan yer osti qismi; tomir.

Ildizdan koʻkargan daraxt.

Qayragʻoch, teraklarning ildizi yer bagʻriga qattiq singgan. Oybek, — Tanlangan asarlar

Daraxtning boʻyi qancha choʻzilsa, ildizi ham shuncha chuqur ketishi kerak. — E. Usmonov, Yolqin

2. Tish, soch, tirnoq kabilarning teri yoki et orasida joylashgan qismi, tomiri.

Tishning ildizi.

Kampirning bir tutam oppoq sochi ildizi bilan yulib olingan. — Fan va turmush

3. Asos, negiz, manba.

Qadimiy merosimiz ildizlariga qaytib, oʻtmishimizdagi boy anʼanalarni yangi jamiyat qurilishiga tatbiq etmogʻimiz kerak. — Gazetadan

shubha-xavotirlarning ildizlarini qidirishga majbur etadi. — Gazetadan

4. Maʼlum bir darajaga koʻtarilganda, oʻz-oʻziga koʻpaytirilganda, berilgan sonni hosil qiladigan son; radikal.

Toʻqqizning kvadrat ildizi — uch. Ildizini topmoq.

  • Ildiz otmoq (yoki olmoq, yoymoq) 1. Ildizi har tomonga oʻsib, baquvvat tortmoq (oʻsimlik haqida); Bu hol hamma yoqqa ildiz yoygan.Oliy oʻquv yurtlarida esa ota-onaning mansabiga, hamyoniga qarab oʻqishga qabul qilish hollari ildiz otib ketgan edi. — MushtumEndi bilsam, eh-ha, boshimizdagi shoʻr juda chuqur ildiz otib ketgan ekan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.;Bu qishloq suvini bir ichgan odam, tamom, shu yerda ildiz otib ketmay iloji yoʻq. — F. Nasriddinov, Oltin odamlar
  • Ildiz quvmoq 1. Tomirini, kelib chiqish manbaini axtarmoq;
  • Ildizi baquvvat (yoki mahkam) 1. Ildizi yaxshi rivojlangan; Poshshaxon savdo sohasida ishlaydigan ayrim ildizi mahkam kishilardan tanish-bilish orttirdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni
  • Ildiziga bolta urmoq Hayot asosini yoʻq qilmoq. U [Yoʻlchi] zulm ildiziga bolta urdi. Inshoollo, zulm daraxti quriydi. — Oybek, Tanlangan asarlarEskicha toʻylar, isrofgarchilik ayrim paytlarda oila ildiziga bolta uruvchi sarqit ekan — Gazetadan
  • Ildizini quritmoq (yoki qirqmoq) Tag-tubi bilan yoʻq qilmoq. Majdiddin razolatining fosh etilishi, shubhasiz, katta ish boʻldi. Lekin uning ildizlari hali qirqilgan emas. — Oybek, NavoiyLaʼnati jaholatning qon tomirlarimizda, yurak-bagʻrimizda zahar sochib yotgan manfur ildizlari qirqiladigan yorugʻ kunlar ham kelarmikin? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Oʻq ildiz, oʻqildiz Yerga toʻgʻri (tik) yoʻnaluvchi yoʻgʻon (baquvvat) ildiz.
Полная статья →