Поиск

sft. Havo yoʻq joy;

havosiz boʻshliq;

havosiz fazo

ot 1. Yer atmosferasini hosil qiluvchi, inson, hayvon, oʻsimliklar hayoti uchun zarur boʻlgan, asosan azot va kisloroddan iborat gazlar aralashmasi.

Toza havodan nafas olmoq. Havoni ifloslantirmoq. Togʻ havosi. Archa daraxti havoni yaxshi tozalaydi.

Hammaga maʼlumki, havoda zararli mikroblar koʻp boʻladi. — Gazetadan

Quyosh, havo, suv barcha jonivorlar uchun ozuqa boʻlganidek, xalq hayoti yozuvchiga ilhom beradi. — Gazetadan

2. Yer ustini qoplagan ochiq boʻshliq; fazo.

Roʻmolini havoda silkidi. Havo jangi.

Nafasni boʻgʻadigan, koʻzlarni koʻr qiladigan chang-toʻzon buluti havoni tutdi. — Oybek, Navoiy

Havoda momiq oq paxtalar argʻamchi boʻlib yurardi. — Gazetadan

Bogʻ ustida orombaxsh shabada esar, havoda koʻkatlar isi anqirdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Osmon, koʻk.

Qushlar gur etib, havoga koʻtarildi.

Yomgʻir endigina tingan, kecha qorongʻi edi. Havoda bitta ham yulduz koʻrinmaydi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Yigitlar mushtlarini koʻtardi. Keksalar hassalarini havoga qadadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Atmosferaning ahvoli; holati; ob-havo.

Ochiq havo. Havoning harorati. Bulutli havo. Kuz havosi.

Qutbiddin havoning tez-tez ayniyotganini koʻrib, lagerni pastroqqa koʻchirtirdi. — S. Karomatov, Oltin qum

Havo bunchalik past kelib, sharmanda qilishini qayerdan bilaylik. — Mushtum,

Dehqon osmonga qarab, yaxshi havodan quvonsa, yerga qarab, moʻl hosilidan suyunadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. koʻchma Holat, sharoit.

Men oʻylaymanki, bu besh yil mobaynida siyosiy havolar oʻzgarib — N. Safarov, Tanlangan asarlar

ot Havoning etishmasligi; havo yoʻqligi;

xarob qilish, qirgʻin keltirish, qirib tashlash

ot 1. Ichi zich emas, orasida boʻshliq bor; gʻovak.

Dambaning tagidan, tuproq havol joydan daryo suvi otilib, kanalga oqardi. — Gazetadan

katta bir omborning devorini urib, orqasida havol yer borligini bildi. — J. Sharipov, Xorazm

2. Kuch bilan emas; sekingina, boʻsh.

Ahmad pahlavon uning [xoʻjaning] belbogʻidan havol ushladi. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

ot 1. Izm-ixtiyoriga topshirish, zimmasida boʻlish.

Har kimning soʻzi, qilmishi qalbiga, vijdoniga havola. A. Muhiddin, H. — Tojiboyev, Otash qalbli qiz

Mana bu kreslo ham sizga havola. Menga bir oddiyroq stul bersangiz boʻladi — J. Abdullaxonov, Toʻfon

2. Fikr, mulohaza va shu kabilar haqida maʼlumot uchun biror manbaga qarashga undash, shu manbani koʻrsatish.

Qoʻshimcha maʼlumot uchun sahifa oxirida tegishli adabiyotlarga havolalar berilgan.

sft. Havosi bor, havoga ega boʻlgan; bahavo.

Siqiq havoli ballon. Buzuq ha-voli xona.

Yopchon asriy sirlarni Bagʻriga olgan qishloq. Yopchon xushboʻy havoli, Farahbaxshdir, keng quchoq. — Gʻayratiy

Qishning birinchi yarmi quruq keldi. Bu ochiq havoli kunlar dehqonlarga yoqmadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Qish boʻronlari oʻtgan, bahorning yumshoq havoli kunlari boshlangan. — S. Ayniy, Qullar

Maktab oldida havoli chorbogʻlar tashkil etilgan. — Gazetadan

sft. 1. Havo rangli, och koʻk, koʻkimtir.

Stol ustidagi koʻk abajurli chiroqdan Qunduzxonning yuziga havoyi bir nur tushib turardi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Pastga boqmoqdaman: na bir qalʼa bor, Na qaqqaygan daraxt, na baxmal vodiy, Na havoyi rangda yongan jiydazor, Na serraygan keksa togʻlar ajdodi. — S. Akbariy.

2. Havoga koʻtarilgan; baland.

Koʻring, anavi oʻrta asr binosi qanchalik nafis va purviqor, minoralar qanchalik havoyi va xushbichim-a! — S. Akbariy, Sevgi bilan tirilgan yurak

3. koʻchma Yengil-yelpi, jiddiy boʻlmagan; oson.

Havoyi ishlar bilan shugʻullanmoq.

— Chindan ham boʻzchining mokisidek eshonning ichkari-tashqarisi oʻrtasida bepul oyoqdan horib, qatnab yurishdan koʻra, havoyigina, bozorda ashula aytib, oʻynab yurib pul topishga na yetsin! — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Mavlono, mendan endi havoyi gʻazallar kutmang. Endi faqat xalqim dilini kuylayman. — J. Sharipov, Xorazm

4. koʻchma Yengil tabiatli; yengiltak, beqaror.

Havoyi odam.

— Yengiltak qiz, — deb oʻyladi Komil, ichidan qaynab-toshayotgan gʻazabini zoʻrgʻa bosib. — Shu havoyi oliftani deb, meni yerga uryapsan-a!. — Ahmar, Kim haq?

Uydagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi, bir amallab oʻqib ketadi, deb oʻylashganmi, yakshanba kuni qarindosh-urugʻlar maslahatga yigʻilishgandi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Bir havoyi erni deb, tarki dunyo qilmoqchimisiz? — Gazetadan

5. koʻchma Asosga ega boʻlmagan, asossiz, yuzaki.

Havoyi vaʼdalar. Havoyi raqamlar.

Fikringiz juda havoyi va tamom notoʻgʻri. — I. Sultonov, Burgutning parvozi

Joʻravoy aka, nahotki u [Poʻlatjon] meni yengiltak, havoyi narsalarga uchadigan qiz, deb oʻylasa. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

ot 1. Qurilish yoki taʼmir ishlari uchun devor yoniga yogʻoch yoki metalldan qavat-qavat qilib ishlangan vaqtinchalik qurilma.

Qayerga bormang, qayoqqa koʻz tashlamang, hamma yerda havozalarga burkangan qurilish obyektlarini koʻrasiz. — H. Nosirov, Marralar

Ustalar moʻri ichida ehtiyotdan toʻrt qavat qilib qurilgan taxta havoza ustida ishlashadi. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda

Koʻchma havozalar gʻildiraklar ustiga oʻrnatilgan, uni past, balandroq qilish ham mumkin edi. — J. Saʼdullayev, Kamolot yoʻllari

2. Ustiga chiqib, atrofni kuzatib turish maqsadida tepalikka sepoya yoki chorpoya shaklida, aksar yogʻochdan oʻrnatilgan qurilma.

Shom kamoni taʼrifi merganlar aro Eron bilan Turonda boʻlgan ovoza, Polizlarda uzoqdan koʻrinar qaro, Chalinardi koʻzlarga baland havoza. — M. Shayxzoda, Toshkentnoma

3. shv. Tokni yerdan yuqoriga koʻtarib qoʻyish uchun ishlangan qurilma.

Soʻri havozasi ostidagi ustunchalarning har biri yonida — ariqchalar boʻyida bir beh tok oʻtkazilgan boʻlib, toklarning zangi ustunchalar orqali havoza ustiga chiqarilgan. — S. Ayniy, Esdaliklar

sft. kam qoʻll. Toza havoli, bahavo.

Havodor bino.

Majididdin yangi bogʻchasida daraxtlari yosh, lekin havodor yerda ziyofat berardi. — Oybek, Navoiy

ot din. Iso paygʻambarning 12 shogirdidan biri.

Rivoyatda aytilishicha, Iso paygʻambarning 12 havo-riysidan biri Iuda 30 ta kumush tanga evaziga xiyonat qilgan ekan. — Fan va turmush

hawalaw, hawaǵa kóteriliw, joqarılaw

ot Havoyi holat, havoyi ekanlik.

Havoyilikka chek qoʻy. Raqamlarning havoyiligi.

n balloon

Ikki yoki undan ortiq parrak va stupitsaga ega boʻlgan, valga mustahkamlanadigan havo dvijiteli

fl. 1. ayn. Havolamoq 1.

Qizdirilgan chirmandadek tarang oy asta-sekin havolanaverdi. — Gazetadan

2. Umuman, havoda harakatlanmoq.

Shapaloqdek moshrang tok barglari yengil shamolda tebranadi, qarib sargʻimtir boʻlgan barglar chirt uzilib, havolanib, yerga tushadi. — Gazetadan

nomaʼlum nuqtaga qadalgan nigohi beixtiyor, xuddi parashyutday havolanib, yerga tushayotgan katta bir bargga qadaldi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

3. Magʻrurlanmoq, gʻururi oshmoq.

Yengil gʻalabadan havolangan Eron qoʻshini massagetlarning chekinayotganini eshitib, zudlik bilan ularni taqib eta boshladi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

Madaniyatli kishi oʻzidagi yaxshi fazilatlardan, goʻzallikdan havolanmaydi. — M. Alaviya, Goʻzallik nimada?

— Qari odamni mushtumday bola oldida haqorat qilganingiz, bolangizni haq odam oldida nohaqlik bilan himoya etganingiz yaxshimi? Bolangiz bundan havolanmaydimi? — dedi Rasul aka xotiniga. — M. Ismoiliy, Bizning roman

fl. Baland koʻtarmoq, yuqorilatmoq, balandlatmoq.

Izvoshchi uzun qamchisini boshida baland havolatib qarsillatdi-da, otlarga qarab qichqirdi. — I. Raxim, Chin muhabbat

Murodxon qoʻliga olmani olib, havolatib, Choʻlponoyni moʻljallab otdi. — Murodxon

Oʻrik, kishi zoʻr berib nimanidir tushuntirmoqchi boʻlar, qoʻllarini havolatib-havolatib olar edi. — I. Shomurodov, Magʻlubiyat

русскийвоздушное судноанглийскийair plane

fl. 1. Oʻzini yuqori tutadigan boʻlmoq, magʻrurlikka berilmoq.

Ortiqcha va oʻrinsiz maqtovlardan u soʻnggi vaqtlarda ancha havoyilanib ketdi.

Choyxonadan tushadigan daromad ham chakkimas. Aftidan, shunisi Abdurauf Toʻraboyevni andakkina havoyilantirdi. — Mushtum

2. ayn. Havoyilashmoq.

ЖК: русскийапеллировать к ДПанглийскийto appeal to smth.немецкийappellieren an A

Hukumat jamoatchilik fikriga (nimaga?) havola qildi. Правительство апеллировало к общественному мнению (к чему?).

The government appealed to the public opinion (what ... to?).

Die Regierung appellierte an die öffentliche Meinung (woran?).