fl. 1. Bosib, siqib va boshqalar yoʻl bilan yumshatmoq, pachaqlamoq, yanchmoq va h.k.
Oyogʻi bilan sigaretani ezmoq. Anorni ezmoq.
Yonida chumoli uyasini koʻrib, oyogʻi bilan ezdi. — A. Muxtor, Opa-singillar
Chol boshqa choy chaqirib, belbogʻining qatidan quruq choy olib, kaftida ezdi-da, piyolaga solib qaytardi. — S. Ahmad, Hukm
Ertalab Shoqosim bir oʻsimlikning qovjiroq gulini keltirib, qaynoq suvda ezib, qizga ichirishni buyurgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Kishi aʼzosi yoki uning biror joyini qattiq bosim, siquvga olmoq.
Ogʻir yuk yelkasini ezyapti.
Oyogʻini qizdirib ezgan etigini yecholmay oʻtirgan Shirmonxon Maqsuda kelgandan keyin oʻrnidan turdi. — S. Zunnunova, Olov
Manglayni ezib yubordi bu choʻyan qalpoq. — Oybek, Quyosh qoraymas
3. Ogʻir, qiyin ahvolga solmoq, shunday ahvolda saqlamoq.
Uzoq va mashaqqatli yoʻl ularni juda ezib tashlagan edi.
Xalqlarni qul qilib ezib kelgan podsho hukumati agʻdarildi. — T. Bekmurodov, Unutilmas voqealar
Kirib maydonda javlon urdi erlar, Ezib dushmanni hayqirmoqda sherlar. — Habibiy
4. Ruhan qiynoqqa solmoq; qiynamoq.
Rahimjon aka, boʻldi, oʻzingizni ezmang. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
Oraga ogʻir, ezib yuboruvchi jimlik choʻkdi. — K. Yashin, Hamza
U bilan talashib-tortishib oʻtirib, yolgʻizligini ham unutgan ekan. Endi tanholik eza boshladi. — S. Siyoyev, Otliq ayol
5. Qoyilmaqom qilib, juda taʼsirli tarzda ijro qilmoq (asosan kuy, qoʻshiq haqida).
Shodmon hoji oldin dutorda mayin ezib, Tuya boʻzlov mashqini chalib, keyin tanburni oldi. — S. Abdulla, Quvgʻunda
Bobosi uni quvontiradigan gap topganidan xursand, ezib hikoya qila ketdi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat
- Jagʻini ezmoq Urib majaqlamoq, abjagʻini chiqarmoq. Ol qoʻlingni, jagʻingni ezib qoʻyaman! — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar
- Jigʻini ezmoq Ha, Salim, Hakimlarning jigʻini ezaman, uka. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Ezib yogʻmoq Maydalab toʻxtovsiz yogʻmoq. Uch kundan beri yomgʻir ezib yogʻar, hasharchilar ishga chiqmay, zerikib qolishgan edi. Oʻ. — Hoshimov, Bir tomchi shudring
- Yurakni (yoki bagʻirni, qalbni, yurak-bagʻirni) ezmoq Ruhiy azob bermoq, ruhan qiynamoq. Oʻgʻli Turgʻunboy uning yuragini ezib yubordi. — T. Ashurov, Oq otAxir menda nima gunohki, mushtipar onayizorning bagʻrini ezasan. — K. Yashin, HamzaSovliqning faryod urib maʼragani yurak-bagʻrini ezib yubordi. — S. Ahmad, YulduzOpa xatosin sezdi, Toʻgʻri soʻz qalbin ezdi. — Mushtum