Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ботар» бўйича 94 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

94 та · 1-саҳифа / 5
ботмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Суюқлик, сочилувчан жисм ва шу кабилар ичига ёриб кирмоқ. чўммоқ.

Сувга томган ёғ ботмас. — Мақол

[Шокир ота] Олдида ётган керакли асбобларни тез топа олмас, кувани қидирган қўли ширач косага ботар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Кечаги чоршанба бозор бир сигир олдим денг, егани қуруқ хашаг-у, сутига қошиқ ботмайди — шундоққина қаймоқ. — Аския

2. Беланмоқ, кўмилмоқ; қопланмоқ.

Терга ботмоқ. Қонга ботмоқ.

Юсуфбек шундай қараса, Амирбек ўзидан кетиб қоляпти, ҳамма ери билчиллаб, қонга ботиб келаяпти. — Юсуф ва Аҳмад

Замбаракнинг ўқи тегди сонима, Оқ кўйлагим ботди қизил қонима. — Қўшиқлар

Отлар оппоқ кўпикка ботган, ҳар жунидан тер кетган — Юсуф ва Аҳмад

Мадаминнинг ёʻғон, семиз қора бармоқлари ёққа ботган гуручлар орасида ўрмалай бошлади. — П. Турсун, Ўқитувчи

У [Рукниддин] терга ботиб, сув бўлиб кетган эди. — Мирмуҳсин, Темур Малик

3. Ғарқ бўлмоқ, чўкмоқ.

Душман кемаси сувга ботди. Таваккалчининг кемаси ботмас. — Мақол

4. Босиб, эзиб ёки ёриб ичига кирмоқ; кўмилмоқ; суқилмоқ, санчилмоқ.

Баданига аччиқ қамчи ботибди. — Юсуф ва Аҳмад

Этак ярим бўлар-бўлмас, боғичи бўйнини кесиб юборгудай ботади. — С. Нуров, Нарвон

Билагузук билагима ботади. Уста йигит рўмолимдан тортади. — Қўшиқлар

Уларнинг ўлими бу хоин чолнинг Кўксига ханжардек абадий ботди. — Х. Даврон, Қақнус

Қилич, найза синди-да, Икковига ботмайди. — Нурали

5. Тиқилиб ёки кўмилиб, юролмай қолмоқ, зўрға юрмоқ.

Этиги тўпиғигача лойга ботиб кетди. — Ёшлик

Баъзан Бектемир тиззагача лойга ботади. Калавланади, йиқилади. — Ойбек, Қуёш қораймас

Олдинда бархан тепа пайдо бўлиб, машина ундан ўта олмай, ғариллай-ғариллай қумга ботиб қолди. — М. Мансуров, Ёмби

Тиззасигача тупроққа ботиб, бир ёнбошига қийшайиб қолди. — С. Аҳмад, Уфқ

6. Қарзга ботмоқ Катта миқдорда қарз бўлмоқ.

Отамуродни уйлантирганларида қарзга ботди. — Шарқ юлдузи

7. Бирор руҳий ҳолатга тушмоқ, кўмилмоқ; бирор салбий муҳит, ғоя ва шу кабилар таъсирига берилиб ёки гирдобига тушиб қолмоқ.

Шербек хаёлга ботиб, узоқ жим қолди, сўнг чуқур уҳ тортди. — С. Анорбоев, Оқсой

Гулнор бошини эгиб, чуқур сукутга ботди, бир лаҳзада юзини изтироб кўланкаси қоплади. — Ойбек, Танланган асарлар

Уларга тикилиб гоҳ жилмайди, гоҳ қайғуга ботди. — Ёшлик

Гуноҳга ботасизлар! Бор, юз-қўлингни ювиб чиқ, хазон бўлгур. — Ҳамза

— Дадаси! Гуноҳга ботманг, дадаси! — деди чириллаб. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси

8. Қаттиқ тегмоқ, оғир туюлмоқ.

Бу гап менга анча оғир ботди, лекин чидадим. — Ёшлик

Исфандиёрнинг беандиша мулоҳазаси бош вазирга оғир ботди. — С. Сиёев, Аваз

Лодон дединг, сенинг сўзинг менга ботибди, Шундай лодон неча девни ютибди. — Маликайи айёр

9. Ичкари томон эзилиб, ботиқ ҳосил бўлмоқ, ичкари кирмоқ.

Али тажанг бир томони ичига ботган каскасини кўзигача бостириб кийди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Унинг қизаринқираган кўзлари ич-ичига ботиб кетган эди. — С. Зуннунова, Олов

10. Уфқ орқасига яширинмоқ, яшириниб, кўздан ғойиб бўлмоқ (асосан Қуёш, Ой ҳақида).

Кун қизариб боца, қизингни узат, Тонг қизариб оца, томингни туза т. — Мақол

Ой боца ҳам, бой ётмас. — Мақол

Мана уззукун бутун борлиқни қиздириб, ўз кучини кўрсатган қуёш уфқни оловлантириб ботмоқда. — Газетадан

11. Сингмоқ, ҳазм бўлмоқ; насиб қилмоқ.

Бировни норози қилиб олинган нон менга ботмайди. — Шарқ юлдузи

Айронни қандай ичайин, Оч юрагимга ботмайди. — Нурали

  • Айил ботмоқ Бу гаплар Назокатга айил ботди. — А. Мухтор, Опа-сингилларАйил ботадиган жойи шун-даки, ўз айбларини яшириш, одамлар фикрини чалғитиш ниятида софдил кишилар устидан туҳматлар уюштиради. — Муштум
Тўлиқ мақола →
бот
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

1. Орадан кўп вақт ўтмай ёки ўтказмай; тез. "Қанотли сўзлар". н Мирмуҳсин, Умид. Б. Бойқобилов

Экинлар бот авж олди. Бировнинг бахтига суянган бот қоқилар

-Бир ишга тез киришиб, бот қайтарсан. Ўзингни босиб ол, — деди Нафиса Ҳафизага

Ҳаёт ташвиши-ла бўлиб овора, Аждодлар руҳини унут-мангизбот

2. Яна, қайта. М.М.Дўст, Гала-тепа қиссалари. Орипов. М.М.Дўст, Лолазор

Эломонов Собиржонга ба-тафеил хат ёзиб, аҳволини тушунтирди, тезроқкел, деб бот ўтинди

Сен чиндан ҳам гўзалсан, Ҳузурингга келдим бот. А

Аввал бек ғашини келтирган пайпиарини бот ва бот эслайди

Тўлиқ мақола →
бўта
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

БЎТА ътуянинг боласиъ. Карвондаги туялардан бирининг б ў т а с и бор эди. Бу от қадимги туркий тилда ъбола туғ-ъ маъносини англатган бот- феълидан (ЭСТЯ, II, 200) -у қўшимчасининг -а шакли билан ясалган; Девонда (И, 142) ва Дсда (115- бет) бу сўз боту шаклида келтирилган; ўзбек тилида а унлиси ä унлисига алмашган: бот- + а = бота > ботä. Асли бот- феъли барча ҳайвонларнинг туғишига нисбатан ишлатилган, шунга кўра ботä оти дастлаб ъҳайвон боласиъни анг— латган, кейинчалик маънода торайиш воқе бўлиб, фақат 'туянинг боласиъни билдира бошлаган

1. Туянинг бир ёшгача бўлган боласи, бўталоқ. Мақол

Сабр қилсанг, туянинг юкини бўта кўтарар

2. Болаларни, ёшларни бўталоққа қиёс қилиб, эркалатиб айтиладиган сўз

3. Бўта (эркаклар исми)

Тўлиқ мақола →
БОТУ

ўзбекчабўтам, бўталоғим, азиз, ҳурматлирусчадитя, деткаинглизчаchild

Асïйлïй киšилäр болур бу қуту, буларïй емä эдгü тутйïл боту Bu turli kishilar foydali bo‘ladi, bularni yanada aziz tutgil, ey bo‘tam – Люди этого сорта полезны, содержи их хорошо, любезный – People of this sort are useful, keep them well, amiable

Тўлиқ мақола →
ботил
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

сфт. Сохта, ёлғон, асоссиз; фойда-сиз.

— Айтиб кел у фикри ботилни?! — деди у шиддат билан Асад қорига. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ботил сўзларга қулоқ солма. — Мирмуҳсин, Темур Малик

Қил яхшилиг-у демакни дохил қилма, Миннат била яхшиликни ботил қилма. — А. Навоий, Ҳикматли сўзлар

Тўлиқ мақола →
ботин
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

араб. – ич, ички; яширин, махфий

Ич; чуқур; қалб, кўнгил

Аҳмад Қосим унинг [Бобурнинг] титраётган елкаларини кўрди-ю, ботиндан бўзлаб йиғлаётганини англади — Х. Султонов, Бир оқшом эртаги

Сизни олиб чиқар бу сўзлар Юракларнинг ботин қаъридан — Х. Даврон, Қақнус

Тўлиқ мақола →
ботиқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

сфт. 1. 1 Ичига ботган, ботинқи.

Ботиқ оптик шиша. Ботиқ кўзгу.

Мавлоно Биноийнинг ботиқ кўзларида киноя, нашъа ёниб кетди. — Ойбек, Навоий

Йигитнинг ияги олдинга туртиб чиққан, кўзи чу қур, пешонаси ботиқ эди. — Ш. Холмирзаев, Бодом қишда гуллади

Унинг кўркам, нурли юзида, катта-катта ботиқ кўзларида куйинганликка монанд ифода қашиди. — Ёшлик

Темирчи совутнинг кўкрак қисмини ичдан ботиқ, сиртдан қабариқ қилиб ясайди. — М. М. Дўст, Галатепага қайтиш

2. 2 Қуруқликда ер юзасининг, шунингдек, океан ва денгизлар тубининг атрофга нисбатан анча пастга ботган жойлари.

Кучли шамолда ер сатҳи ўзгаради, ботиқлар ва турли хил релеф шакллари пайдо бўлади. — Фан ва турмуш

Тўлиқ мақола →
ботир
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

1. Хавф-хатардан, қийинчиликдан қўрқмайдиган, қўрқмас, довюрак, жасур. Оғзи (ёки тили) ботир - ҳеч кимни ва ҳеч нарсани андиша қилмай ва қўрқмай гапираверадиган

Кўз - қўрқоқ, қўл - ботир — Мақол

Мерган овда билинар, ботир ёвда билинар — Мақол

Муса умрида бойга бунчалик тик, ботир боқмаган — Н. Фозилов, Дийдор

Қўрқоқ бўлмай ботир бўлинг, бекларим, Ботир одам ҳар офатдан қолади — "Нурали"

Оғзи ботир одам

Оғзи ботир одамлар ёʻқ дейсизми? Эл оғзига элак тутиб бўлмайди — "Ўзбекистон қўриқлари"

Унинг [Тожининг] жуда оғзи ботир: гап келганда, ҳеч кимни аямасди — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Ботир (эркаклар исми)

Тўлиқ мақола →
бўтана
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Лойқа, қум, тупроқ кабилар аралашган (сув ҳақида).

Бир жойга тўпланиб, тутқун бўлиб турган бўтана сув қирғоқни бузиб юборди. — Э. Усмонов, Ёлқин

Сой ва ариқларда сумалакранг бўтана шиддати ошиб боради, пишқиради. — С. Нуров, Нарвой

2. Лойқасимон, кир тусли, хира.

Қиём бўтана бўлмай, тиниқ тусда бўлиши лозим. — К. Маҳмудов, Ўзбек таомлари

Тўлиқ мақола →
ботмон
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Ўрта Осиёнинг, шунингдек, Ўзбекистоннинг турли ерларида турли мезонга, салмоққа эга бўлган (икки пуддан ўн бир пудгача) оғирлик ўлчов бирлиги.

Чумчуқ семиргани билан ботмон бўлмас. — Мақол

Бедананинг ҳам ўзига яраша ботмони бор. Мақол.

Етмиш ботмон тошни кўтариб отди. — Интизор

Худо сенга бир ботмон куч берган-у, бир мисқол ақлни аяган! — Ойбек, Қуёш қораймас

2. Тахминан бир гектарга тенг сатҳ ўлчов бирлиги.

Мавлон аканинг мерос маҳрига тушган икки ботмон ери бор. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Шу ўттиз чақиримли ариқ қазилиб битганда, Наманган ва Андижон туманларидан икки минг ботмонгача ер суғорилар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Раисни касал деб ўйлаб, ҳамманг қутуриб кетдинг. Қўш ҳўкиз овора-ю, бир ботмон ер ҳайдама й сан. — М. М. Дўст, Лолазор

Тўлиқ мақола →
ботнет

Маълум сондаги хостлардан иборат ва ботлар (автоном дастурий таъминот) ишлаётган компютер тармоғи. Одатда ботнет таркибидаги бот қурбон компютерида яширин ўрнатиладиган ва бадният шахсга (ботнет “эгасига”) компютер ресурсларидан фойдаланган ҳолда маълум ҳаракатларни бажаришга имкон берадиган дастурий таъминотдир. Ботнетлар кўпинча спам юбориш, узоқдаги тизимда паролларни бирма-бир кўриб чиқиш, хизмат кўрсатишни рад этиш каби ноқонуний ёки рухсат этилмаган фаолият учун фойдаланилади.инглизчаbotnetрусчаботнет

Қаранг: бот

Тўлиқ мақола →
ботокс

Ботокс – бу юздаги ажинларни ёʻқотиш ва лабни шишириш учун юз мушакларига юбориладиган нейротоксин. Ушбу препарат мушакларни бўшаштиради ва терини текислайди. Ботокс динамик ажинлар пайдо бўлишини камайтиради, терининг силлиқ ва ёш кўринишига ёрдам беради. Жараён жарроҳлик усулида эмас, амбулатор шароитда қисқа вақт ичида амалга оширилади.

Лаби ботокс қилинганларни кўрсам, худди ари чақиб, шишиб кетганга ўхшатаман.

Тўлиқ мақола →
ботқоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Оёқ босиб бўлмайдиган бўш лой ва шундай лой билан қопланган ер, май-дон; ботқоқлик, ботқоқзор.

Бақа ботқоғини қумсар, балиқ — кўлини. — Мақол

Эшак югурар қатқоқда, ҳоли маълум ботқоқда. — Қанотли сўзлар

Ариқни ботқоқдан тозалаб турмасанг, келадиган сув ҳам кейинчалик камайиб, охири бутунлай келмай қолиши мумкин. — Шукрулло, Сайланма

2. Бўш лойли, шундай лой билан қопланган.

Ботқоқ ва балчиқ ерларда олиб бориладиган деҳқончиликни биз бир қатор халқларда ҳануз учратамиз. — К. Маҳмудов, Қизиқарли пазандалик

3. Салбий муҳит, гирдоб.

Улар мени жиноят ботқоғига итармоқчи бўлдилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Баландпарвоз мақтанчоқлик билан осмонга қараб, неча йиллик турғунлик ботқоғидан қандай ўтиб келганимизга ҳайронман. — Газетадан

Хизмат бурчи нуқтаи назаридан олиб қаралганда маёр ҳақ: жиноятчилик ботқоғидан тор-тиб чиқариб, одам қаторига қўшиш керак. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →