botmoq

fl. 1. Suyuqlik, sochiluvchan jism va shu kabilar ichiga yorib kirmoq. choʻmmoq.

Suvga tomgan yogʻ botmas. — Maqol

[Shokir ota] Oldida yotgan kerakli asboblarni tez topa olmas, kuvani qidirgan qoʻli shirach kosaga botar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Kechagi chorshanba bozor bir sigir oldim deng, yegani quruq xashag-u, sutiga qoshiq botmaydi — shundoqqina qaymoq. — Askiya

2. Belanmoq, koʻmilmoq; qoplanmoq.

Terga botmoq. Qonga botmoq.

Yusufbek shunday qarasa, Amirbek oʻzidan ketib qolyapti, hamma yeri bilchillab, qonga botib kelayapti. — Yusuf va Ahmad

Zambarakning oʻqi tegdi sonima, Oq koʻylagim botdi qizil qonima. — Qoʻshiqlar

Otlar oppoq koʻpikka botgan, har junidan ter ketgan — Yusuf va Ahmad

Madaminning yoʻgʻon, semiz qora barmoqlari yoqqa botgan guruchlar orasida oʻrmalay boshladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

U [Rukniddin] terga botib, suv boʻlib ketgan edi. — Mirmuhsin, Temur Malik

3. Gʻarq boʻlmoq, choʻkmoq.

Dushman kemasi suvga botdi. Tavakkalchining kemasi botmas. — Maqol

4. Bosib, ezib yoki yorib ichiga kirmoq; koʻmilmoq; suqilmoq, sanchilmoq.

Badaniga achchiq qamchi botibdi. — Yusuf va Ahmad

Etak yarim boʻlar-boʻlmas, bogʻichi boʻynini kesib yuborguday botadi. — S. Nurov, Narvon

Bilaguzuk bilagima botadi. Usta yigit roʻmolimdan tortadi. — Qoʻshiqlar

Ularning oʻlimi bu xoin cholning Koʻksiga xanjardek abadiy botdi. — X. Davron, Qaqnus

Qilich, nayza sindi-da, Ikkoviga botmaydi. — Nurali

5. Tiqilib yoki koʻmilib, yurolmay qolmoq, zoʻrgʻa yurmoq.

Etigi toʻpigʻigacha loyga botib ketdi. — Yoshlik

Baʼzan Bektemir tizzagacha loyga botadi. Kalavlanadi, yiqiladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Oldinda barxan tepa paydo boʻlib, mashina undan oʻta olmay, gʻarillay-gʻarillay qumga botib qoldi. — M. Mansurov, Yombi

Tizzasigacha tuproqqa botib, bir yonboshiga qiyshayib qoldi. — S. Ahmad, Ufq

6. Qarzga botmoq Katta miqdorda qarz boʻlmoq.

Otamurodni uylantirganlarida qarzga botdi. — Sharq yulduzi

7. koʻchma Biror ruhiy holatga tushmoq, koʻmilmoq; biror salbiy muhit, gʻoya va shu kabilar taʼsiriga berilib yoki girdobiga tushib qolmoq.

Sherbek xayolga botib, uzoq jim qoldi, soʻng chuqur uh tortdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Gulnor boshini egib, chuqur sukutga botdi, bir lahzada yuzini iztirob koʻlankasi qopladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ularga tikilib goh jilmaydi, goh qaygʻuga botdi. — Yoshlik

Gunohga botasizlar! Bor, yuz-qoʻlingni yuvib chiq, xazon boʻlgur. — Hamza

— Dadasi! Gunohga botmang, dadasi! — dedi chirillab. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi

8. koʻchma Qattiq tegmoq, ogʻir tuyulmoq.

Bu gap menga ancha ogʻir botdi, lekin chidadim. — Yoshlik

Isfandiyorning beandisha mulohazasi bosh vazirga ogʻir botdi. — S. Siyoyev, Avaz

Lodon deding, sening soʻzing menga botibdi, Shunday lodon necha devni yutibdi. — Malikayi ayyor

9. Ichkari tomon ezilib, botiq hosil boʻlmoq, ichkari kirmoq.

Ali tajang bir tomoni ichiga botgan kaskasini koʻzigacha bostirib kiydi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Uning qizarinqiragan koʻzlari ich-ichiga botib ketgan edi. — S. Zunnunova, Olov

10. Ufq orqasiga yashirinmoq, yashirinib, koʻzdan gʻoyib boʻlmoq (asosan Quyosh, Oy haqida).

Kun qizarib botsa, qizingni uzat, Tong qizarib otsa, tomingni tuza t. — Maqol

Oy botsa ham, boy yotmas. — Maqol

Mana uzzukun butun borliqni qizdirib, oʻz kuchini koʻrsatgan quyosh ufqni olovlantirib botmoqda. — Gazetadan

11. Singmoq, hazm boʻlmoq; nasib qilmoq.

Birovni norozi qilib olingan non menga botmaydi. — Sharq yulduzi

Ayronni qanday ichayin, Och yuragimga botmaydi. — Nurali

Suyuqlik, sochiluvchan jism va sh.k. ichiga yorib kirmoq, choʻmmoq.BATMAK

1. погружаться (в воду, в жидкость)

2. тонуть

suvga solsam botmaydi, baliqlar ham yutmaydi бросаю в воду - не тонет, рыба его не тронет (Поплавок)

3. садиться, заходить (о солнце)

botar kunning otar tongi bor за ночью приходит день; соотв. темна ночь не навек; темна ноченька белу свету покорлива

v sink, plunge

1. batıw, shómiw

2. shógiw

3. qattı tiyiw

4. kómiliw

1. versinken vi, s

2. ertrinken vi, s, (ver) sinken vi, s, untergehen vi, s