Қидирув

1. İnsanda bulunan, bir şeyi yapabilme gücü, meleke.МАЛАКА, УҚУВ

2. Bellek, usa vurma, algılama veya imgeleme gibi insanın doğuştan gelen zihin güçlerinden herhangi biri, meleke.

1. Yetişmiş, erişmiş, büyümüş.ЕТУК

2. Bilgili, olgun.БИЛИМДОН, ТАЖРИБАЛИ

от 1. Отадан, онадан ёки ҳар икковидан ажралган.

Етим бола. Етим қўзи.

Уларнинг бири олти яшар, бири тўрт яшар етим набиралари Унсинни севадилар. — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳали овқат ейишга ўрганмаган тўртта бузоқ кўзлари мўлтираб етим қолади-ю, ачинмай бўладими? С. — Анорбоев, Оқсой

2. кўчма Ташлаб қўйилган, эътибор берилмайдиган, қаралмайдиган шахс ёки нарсага нисбатан қўлланади.

Айниқса, бизнинг бечора мўйтан уруғи — қўнғирот элининг шўрлик етими, бир шапалоқ урса ҳам, эвазига жон бериб келган. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

акцелерация

фл. 1. Меъёрий даражасига етмоқ, тобига келмоқ.

Нишолданинг қиёми етилди.

Кунлар исиб, кўтарилган нам, Ерлар исиб, етилган тупроқ. — Ғайратий

Етилган ерлар пешма-пеш бороналаниб, экишга тахт қилиб қўйилмоқда. — Газетадан

Бу йил ҳам ғўза обдан етилгандан кейингина дефолиацияни бошладик. — Газетадан

2. Ўсиб, ривожланиб, истеъмол қилиш, пишиш даражасига етмоқ; пишмоқ.

Фосфор ва калий ўғитлари меъёридагидан ортиқроқ берилса, картошканинг етилиши тезлашади. — Фан ва турмуш

Қовун қарс этиб ёрилди. — Жонивор хўб етилибди-да, — деди Мадаминхўжа қовунни коса қилаётиб. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Ўсиб, улғайиб балоғатга етмоқ.

У боёқишнинг нуридийдаси, етилган қизи бирдан ғойиб бўлсин — Ойбек, Танланган асарлар

4. кўчма Пишиб етмоқ, долзарб бўлмоқ.

Таълим-тарбия савиясини оширишнинг етилган масалалари ишчанлик билан ҳал этилаётир. — Газетадан

Шундай баъзи етилган саволларимиз бор. — Ҳ. Шайхов, Рене жумбоғи

5. кўчма с. т. Кайфи ошмоқ; қаттиқ маст бўлмоқ.

Ҳар ким билан қадаҳ уриштириб ичавериб, роса етилибди.

6. кам қўлл. Бирор даража, мавқе ва шу кабиларга етмоқ, эришмоқ; етишмоқ.

Бу оддий докладлардан эмас, балки., етим-камбағал болаларнинг мана бугун ўқитувчи бўлиб етилганлари тўғрисида таъсирли бир қисса. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ҳамза такаллуми ифодали, мантиқли, зеҳни ўткир ўз сўзли йигит бўлиб етилган эди. — К. Яшин, Ҳамза

от Ота-онасиз қолган бола, етим бола, етимвачча.

Саид Жамолхон қизининг рўзғорини нотинч қилаётган етимчадан осонгина қутулди: Саломатни эшонга назир қилди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Уни босмачилар отиб ўлдирди. Мана шу кичкина болалар етимча бўлиб қолишди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

от 1. Етим эканлик.

Ундан битта ёдгорлигим етимлиги билинмасин, ўксинмасин, дейман. Қарғасам, тилим куяди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Етимларга хос ҳаёт, етим ҳолати.

Етимликда ўсганми, жуда синиқ йигит кўринади. — С. Зуннунова, Гулхан

Дам-бадам пақирдан сув олиб ичади-ю, ўтган кунларини, етимликда чеккан жафоларини ўйлайди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Етимга ўхшаб, етимлар сингари.

Болалар ҳам, гўё отадан абадий айрилгандек, бошларини етимона буккан эдилар. — Ойбек, Нур қидириб

Bir şeyi kendisi için yeter bularak daha çoğuna gerek görmemek, kanaat etmek, iktifa etmek.ҚАНОАТЛАНМОҚ

1. Bitirmek, tamamlamak.ТУТАТМОҚ

2. Besleyip büyütmek, yetiştirmek.ЕТИШТИРМОҚ, КАТТА ҚИЛМОҚ

Yetim çocukların barındırıldığı, bakıldığı yer.ЕТИМХОНА

от 1. тар. Етимлар ва қаровсиз қолган болаларни тарбиялайдиган ва ўқитадиган муассаса.

[Холмурод] Одамлардан етимхона қаердалигини ва у ердаги болаларнинг ҳол-аҳволи қандайлигини суриштирмоқчи бўлди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. эск. айн. Интернат.

jetisiw, erisiw

1. Yetişmiş, olgunlaşmış.ВОЯГА ЕТГАН, БЎЙИ ЕТГАН

2. (Kız için) Evlenme çağına gelmiş.

3. Kanunların belirttiği belli bir yaşı aşmış, toplumsal sorumluluklarını bilme durumunda olan genç.

1. Ulaşmak, ermek, vasıl olmak.ЕТИШМОҚ, УЛГУРМОҚ

2. (Vaktinde) Tamam olmak, bitmek, ilişkin.

фл. 1. Етмоқ феълининг биргалик нисбати.

Йигитлар ярим соат ёʻл юриб, гузарга етишди. — Ойбек, Нур қидириб

[Ширин ва Шакар] Гоҳ вақтларда сувсиз чўлларга тушиб, қистаб юрар бир-бирига етишиб. — Ширин билан Шакар

2. Етмоқ, эришмоқ.

Мақсадга етишмоқ. Ёр васлига етишмоқ.

Мулла Бурҳон Ғиждувон бегига қирқ йил солиқ йиғувчилик қилиб, қоровулбегилик мансабига етишди. — М. Жўрабоев, М. Б. мартабаси

Ҳаммага ҳам беравермайди Радиоклубга етти йил қатнаб эришдим бунга — А. Мухтор, Чинор

3. Юзага келмоқ, пайдо бўлмоқ.

Деҳқонлар оиласидан кўплаб зиёлилар етишиб чиқди. — Н. Сафаров, Оловли излар

4. Вақти етмоқ, келмоқ.

Етишди ҳамон ўқирга замон — Муштум

5. айн. Етмоқ.

Ёʻлчи ака, бизникида умидга, орзуга тезроқ етишасиз. — Ойбек, Танланган асарлар

6. Камчил, меъёрга етмаган ҳолатда бўлмоқ.

Буларнинг бўлимидагина ҳаво етишмагандек қисилиб, хунобгарчиликдан боши чиқмайди одамнинг. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Ваҳоланки, бошқа қурилишларда ишчи кучи ҳам, механизм ҳам етишмайди. — Муштум

ЖК догнать ВП

Биз секин юрар эдик, у бизни (кимга?) етиб олди. Мы шли медленно и она догнала нас (кого).

спелость, зрелость

фл. Етилмоқ феълининг орттирма нисбати.

от 1. Етим ва есир(лар).

Сизлар суриштирмай, қўлларимизни боғлаб, зиндонга юборасиз, мол-ашёмизни талайсиз, хотин-болаларимизни етим-есир қиласиз. — С. Айний, Дохунда

2. Умуман, етим ва қаровсиз (қаровчисиз) қолган (болалар).

Эр-хотин: Энди биронта етим-есирни топсин, ичкуёв қиламиз деган хулосага келишибди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол