Qidiruv

ot 1. Yovvoyi hayvonlar, qushlar va hasharotlarning yashash va koʻpayish uchun moslab yasagan joyi, uyi; in.

Qaldirgʻoch uyasi. Arining uyasi. Yumronqoziqning uyasi. Boʻri uyasi. Qush uyasida koʻrganini qilar. — Maqol

Yoʻlbars bolasini tutmoq uchun yoʻlbars uyasiga kirmoq kerak. — Maqol

Qush doʻstlari, qushlarni kuting, daraxtlarga uya oʻrnatib. — Z. Diyor

Qayerdadir oʻrgimchak uyasiga ilingan pashsha gʻingʻillar edi. — A. Qahhor, Sarob

2. q.x. Urugʻni tashlash, ekish uchun ochilgan chuqurcha, joy.

Har uyaga maʼlum miqdor-da chigit ekishga koʻchish eng muhim masalalardandir. — Gazetadan

Endi chigitni joʻyakka emas, uyaga jar ekanmiz, Hatambek. — N. Safarov, Hayot maktabi

3. Yomon niyatli kishilar oʻrnashgan yoki uchrashadigan, toʻplanadigan joy, makon.

Josuslar uyasi. Tekinxoʻrlar uyasi. Oʻgʻrilar uyasi.

Qoʻzgʻolonchilar avvalgi gʻayrat bilan olgʻa talpindilar. Dushman uyasiga aylangan Karmana shahriga yoʻl ochiq edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

— Oʻsha paytda bizning kolxozga haromxoʻrlar uya qoʻygan ekan, men keyin bildim, — dedi Abror. — P. Qodirov, Qalbdagi quyosh

4. koʻchma Fitna, vahima, qaygʻu va shu kabilar koʻplab mavjud boʻlgan yoki paydo boʻladigan joy, makon.

Adovat uyasi. Fisq-fujur uyasi.

Siz avval shahardagi gʻuluni bartaraf qiling, fitnaning uyasini toping. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

oʻzbekchauyalmoq, xijolat boʻlmoqruschaстыдитьсяinglizchashy

Özüm yoldan azmiš bayatqa uyadtim O‘zim yo‘ldan ozganim uchun Tangridan xijolatdaman – Я сбился с пути и постыдился бога – I lost my way and was ashamed of God

oʻzbekchaXudoruschaБогinglizchaGod

Öküš ögdi birlä tümän min sana, Uyan bir bayatqa anar yoq fana Talay madhlar bilan tuman ming sanolar boʻlsin, Qodir va vohid ilohga, foniylik uning uchun yotdir

ot 1. Oʻz qilmishi, nooʻrin xatti-harakatidan xijolatlik hissi; nomus.

Betamizda bet boʻlmas, Bezorida uyat boʻlmas. — Maqol

Koʻnglida uygʻongan qoʻrquvmi, uyatmi — allaqanday tushunib boʻlmas bir tuygʻudan rangi oʻchib ketganini oʻzi ham sezib, Anvarga zimdan qarab qoʻydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

[Yoʻlchi:] Andak insof, uyat kerak. Cholning mehnatda chirigan koʻksiga bigizni sanchavermang! — Oybek, Tanlangan asarlar

Uyatni yigʻishtirib qoʻyib, Zamiralarnikiga telefon qildi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

2. Axloq-odob, taomil talabiga toʻgʻri kelmaydigan, unga zid ish, xatti-harakat va shu kabilar

Sanam xola ishq-muhabbatni qattiq uyat hisoblar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Yo oʻgʻling sartarosh boʻlsa, uyalasanmi? Dunyoda gʻarlik uyat, oʻgʻirlik uyat! — E. Raimov, Ajab qishloq

3. Uyat boʻladigan, uyatli.

Oʻtgan xotinga gap tashlaydi, uyat gaplarni gapiradi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Hisobchi uyat soʻz aytib, oyogʻini koʻtardi-yu, tepmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

4. Uyatli ish, xatti-harakat, holat kabilarni alohida taʼkidlash, qayd etish uchun qoʻllanadi.

Duduqlanma, buyruq bajarildimi, yoʻqmi? Uyat! — I. Rahim, Chin muhabbat

Soqolingizda bitta ham qora tuk yoʻq-ku, yolgʻon gapirasiz, uyat! — Oybek, Tanlangan asarlar

sft. Muayyan hududning turli uchastkalarida uyacha (xonacha) tartibida sim-metrik joylashgan radiouzatkichlar asosida ishlovchi aloqaga oid.

Uyali aloqa.

1. Herhangi bir konu, sorun üzerine ilgi çekme, ikaz, ihtar, tembih.OGOHLANTIRISH

2. Organizmada uyarım yaratan güç.TAʼSIR

1. Uyanmış, uyumamış.HUSHYOR, SERGAK

2. Açık göz, kurnaz, becerikli, zeki.ZIYRAK

1. Bir uyaran karşısında organizmanın gösterdiği tepki, tembih.TANBEH

2. Bir uyarın sebebiyle herhangi bir kas veya salgı bezinde olan açık veya gizli değişme.

1. Uyarmak için söylenen söz, ihtar.TANBEH

2. Uyarı.OGOHLANTIRUVCHI

3. Uyaran.

sft. 1. Kishi uyaladigan, kishini uyaltiradigan; xijolatli.

Xolmurod bu haqda endigina shubha qilar, goʻyo bir uyatli ish qilib qoʻyganday, oʻz-oʻzidan nomuslanar edi. — M. Abdulla, Kutilmagan mehmon

Bolalar ketib qolishibdi juda uyatli ish boʻldi-ku-a! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Uyat boʻladigan, uyat mazmunli.

Dori Zohid [oʻzining] qozikalon oʻgʻli bilan boshidan oʻtkazgan hodisalarni uyatli taʼbirlar bilan yozib qoʻygan ekan. — S. Ayniy, Esdaliklar

Oʻtkinchilarga uyatli gaplar ayta boshladi, hatto bir xotinga hujum qildi. — A. Qahhor, Sarob

fl. Uyat-andisha his-sezgisini tuymoq.

Er yigitning uyalgani — oʻlgani. — Maqol

Ortiq bir soʻz deyolmadim Andishalik bu ishdan. Lekin otda uyalmadim Xayr, jonim deyishdan. — T. Toʻla

— Dilor, oʻrtogʻing qayerga tushgan? — Dilora ham boʻyiga yetib qolgan qiz edi, boʻlasiga tik qarashdan uyaldimi, gʻoʻzalar ichidan turib: — Uyida, — dedi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

1. Uyku durumundan çıkmak.UYGʻONMOQ

2. Gerçekleri anlar, kavrar duruma gelmek.

1. Bir kimseye bir davranışta bulunmamasını söylemek, ikaz etmek.OGOHLANTIRMOQ

2. Görevini gereği gibi yapmaya kimseye nasıl davranması gerektiğini hatırlatmak, ihtarda bulunmak.

sft. 1. Uyat-nomusi yoʻq; nomussiz, sharmanda.

Qanday dahshat! Benomus, uyatsiz xotin. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

2. Axloq-odobga toʻgʻri kelmaydigan.

Uyatsiz xatti-harakatlar. Uyatsiz gap.

3. q Shunday shaxslarga nisbatan haqorat soʻzi sifatida qoʻllanadi (. uyatsiz 1).

Nomard! — deb oʻyladi Charos alamdan qaqshab, — ataylab taʼna qilgani kelibsan-da, uyatsiz! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

fl. Uya qurmoq.

Qoʻltigʻimda ari uyalasa chidayman-u, lekin qalligʻimning choʻlga borishiga chidolmayman. — A. Hasanov, Chiroqlar

Kimsasiz qishloqlar, taxta qoqilgan derazalar, koʻrshapalak uyalagan qutsiz uylar togʻ manzaralariga qabristonday sovuq tus berib turipti. — A. Muxtor, Chinor

UyalashishqozoqchaТүбірлесturkmanchaKöki birruschaОбразование гнезда

Gereğince, mucibince.YETARLICHA

1. Uyarlamak işi, adaptasyon.MOSLASHUV

2. Uyarlanmış, adapte.MOSLASHGAN

sft. Uyat-nomus his-tuygʻusi kuchli; tortinchoq.

Neʼmatjon xushtabiatli, uyatchan bir yigit boʻlib, odamlar bilan ham juda odobli, bir maromda soʻzlashardi. — J. Sharipov, Saodat

Birovga ishqingiz tushsa, qiz boladan besh battar uyatchan boʻlib qolar ekansiz. — P. Tursun, Oʻqituvchi

fl. Uyalamoq feʼlining orttirma nisbati.