Қидирув

тақл. с. Суюқликнинг шиддат билан тез тушишида ҳосил бўладиган товушни билдиради.

1. итармоқ, туртмоқ

2. туртиб (итариб) киргизмоқ, зўрлаб тиқмоқ, суқмоқ, солмоқ

белкурак, бел, куракча, ҳокандоз

от Отқулоққа ўхшаш, қора-буғдойлар оиласига мансуб, барги майда, таъми нордон, овқатга ишлатиладиган кўп йиллик ўсимлик; қўзиқулоқ.

Шўрвага шовул солмоқ.

от 1. айн. Шоқул.

2. Тикувчиликда дағал чоклар учун (масалан, қоп тикиш учун) ишлатиладиган ёʻғон ип, каноп.

от 1. 1 Шов ва шунга яқин аралаш товушни билдиради.

Бир маҳал қандайдир шовурдан уйғонса, барзангидай одам тракторга уннаётган эмиш. — Ёшлик

Қўшиғида гоҳ йилқи уюрига тўла дашт шовури бўлади. — Н. Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча

2. Шов-шов товуш; шовуллаш.

Салобатли ёмғир шовури эшитилиб турарди. — П. Қодиров, Уч илдиз

от Сувнинг баландликдан куч билан отилиб, шовуллаб тушадиган жойи, шаршара.

Дунёдаги энг катта шаршара Венесуеладаги Анжея Фолла шоввасидир. — Газетадан

Собир шимининг почаларини тўпиғигача шимариб, оёғини шовва сувига ботириб ўтираркан, ғоз қараш қилиб қўйди. — Д. Нурий, Осмон устуни

от 1. Қаттиқ гап-сўздан эшитиладиган, шунингдек, турли ҳаракат, ҳодисалар туфайли юзага келиб, қўшилиб кетадиган товушлар.

— Оқлаймиз! Оқлаймиз! — чойхонани ишчиларнинг шовқини босиб кетди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Аркда жанг тўхтайди. Аммо орқада ҳамон шовқин. Уйғун ва И. — Султон, Алишер Навоий

Намоз асрга яқин куёв оломон билан келди. Тўрт карнай, олти сурнайнинг шовқини кўкни тутди. — Ойбек, Танланган асарлар

Унда-бунда сайёр атторларнинг ип кетди каби қичқириқлари шаҳар шовқинига мадад бериб туради. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Чор атроф сайилчиларнинг ғовур-ғувури, трамвай-троллейбусларнинг шовқини билан тўлиб тошган. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Баланд овоз билан бўлаётган жанжал, тўполон; шовқин-сурон.

— Ҳай, бу нима шов-қин? — кампир кўча томонга қулоқ солди. — Ойбек, Танланган асарлар

Мавлоно Фазлиддин шовқин келаётган томонга қулоқ солиб туриб, қўрқиб кетди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

3. тиб. Одам организмига салбий таъсир этадиган ва унинг ишлашига, дам олишига халақит берадиган бегона товушлар мажмуи.

4. тлш. Оғиз бўшлиғида ун иштирокисиз ҳосил бўладиган товуш.

Фақат шовқиндан ҳосил бўлган к, п, с, т, ф, ш, ч, қ, х, с, ҳ товушлари жарангсиз ундош товушлардир. — Ўзбек тили дарслиги

от Муз, ях.

Сирдарё суви шовуш аралаш кўпириб оқади. — Ҳ. Нуъмон, Қаҳрамоннинг туғилиши

Қиш Дарахтлар шохида ларзон-ларзон шовуш — Ш. Бўгаев, Қўрғонланган ой

от Ҳар қандай ишни эплай оладиган, қойил қиладиган эпчил; азамат.

Дуруст, юрагинг дадил кўринади. Одамнинг шоввози қўриқ очади. — Ҳ. Назир, Васият

Бўш келманглар, йигитлар, ураверинглар, шоввозлар! — Ойбек, Танланган асарлар

Гулсумга ўхшаш шоввоз аёлларни ўз атрофингизга тўпланг. — П. Турсун, Ўқитувчи

Яша, шоввоз! Омадинг келган экан, қўлинг ёқди. — Н. Сафаров, Катта карвон ёʻлда

Orta Çağ Avrupasında özel eğitimle yetişmiş, belli ülküler taşıyan, soylu, atlı savaşçı.РИЦАР

от 1. Шов ва шунга яқин товушни билдиради.

Новдан оқиб тушаётган сувнинг шов-шуви дилрабо нағмалардай ёқиб кетди. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

Унинг Жапақнинг даҳшатли довул шов-шувини эшитмаган қулоқлари эшикдаги заиф бир шарпани аниқ пайқаган эди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

2. Ғала-ғовур, шовур-шувур, шовқин.

Улар вокзалнинг олдида қатор тизилиб турган Победаларнинг бирига ўтириб, шаҳарнинг шов-шувга тўла гавжум кўчаларидан учиб кетдилар. — О. Ёқубов, Ота

3. кўчма Миш-миш гап, овоза.

Бу воқеа ҳақида шов-шувлар юрибди. Шов-шув гап тарқатмоқ.

Домла ўйланиб қолди-да, анчадан кейин деди: — Қишлоқда шундай шов-шув бор эмишми? — А. Қаҳҳор, Сароб

4. с. т. Бирор ҳодиса, кимса ёки нарсага ўта қизиқиш туфайли юз берадиган қизғин муҳокама, мунозара, ҳар хил гап-сўз.

Султонова звеносининг бу ғалабаси катта шов-шувларга сабаб бўлди. — Н. Сафаров, Олияхон Султонова

Ҳамза ўрис қизга уйланибди деган хабар тарқалди. Бу гап шаҳарда беш-олти кун роса шов-шувга сабаб бўлди. — К. Яшин, Ҳамза

Мана, пахта териш агрегати тўғрисида ёзилган диссертация ҳақида матбуотда анчагина шов-шув бўлди. — Муштум

1. итармоқ (қирғоқдан- қайиқнинг ичида)

2. яхшиликча кетиб қолмоқ

тўпламоқ, уймоқ

от Шовинизм тарафдори.

от Миллатчиликнинг ўзга миллатларни камситиш, таҳқирлаш, ўз миллатини бошқа миллатдан устун қўйиш, миллий такаббурлик, миллий худбинлик иллатларини ўзида мужассам этган ўта тажовузкор шакли.

Миллатчилик, шовинизм, ирқчилик — бузуқ дунёқарашнинг кўринишларидир. — Газетадан

от Шовот туманида яшовчи шахс.

сфт. 1. Шовқин билан тўлган; ғала-ғовур ҳукм суриб турган.

Шовқинли кўча.

Машшоқлар чолғуларини қўлга олдилар. Энди гузарда шовқинли катта ўйин эмас, ширин, майин ҳужрабазм садоси оқа кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Кучли товуш чиқариб турадиган.

Шовқинли ўрмон.

Умурзоқ ота ғира-ширада чайласидан чиқиб келди-да, шовқинли дарё лабида таҳорат қилди ва тўнини майсага ёзиб, бомдод намозини ўқиди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

[Миркарим] Шовқинли сувлар бўйига жойлашган гумбаздор мозорлар мачитлар орасида уч ой юргач, яна Тошкентга келиб олди. — П. Турсун, Ўқитувчи

от Шовқин солувчи шахс.