Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«СЕ» бўйича 5898 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

5898 та · 1-саҳифа / 295
сел
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Шиддатли, кучли ёғин; жала.

Томчи — сел бўлмас, Душман — эл бўлмас. — Мақол

Май ойи тугаб боряпти-ю, ҳалиям ҳар куни ём-ғир, ҳар куни сел. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Баҳор-да қаттиқ сел ёғиб, дала бетини қатқалоқ қоплади. — Газетадан

2. Тоғли ҳудудларда шиддатли ёмғирдан, жаладан ёки қор эришидан ҳосил бўладиган, аҳолига, халқ хўжалигига катта зарар келтирадиган кучли лой-сув оқими.

Тўсатдан келган сел оқими Толлимаржон бош корпусида қурилаётган котлованга урилиб, ишни таққа тўхтатиб қўйди. — Газетадан

Сел ювиб кетган ёки ёзнинг қаттиқ гирдоблари ялаган тақир ерларнинг майда тошлари оёқ остида ғижирларди. — С. Айний, Қуллар

3. Гўштнинг суви, қони.

Сели билан қовурилган жигар.

Ҳа, мулла ака, қулинг ўргилсин кабоб бор, ейсизми? Сели жизиллаб турибди. — Ойбек, Улуғ ёʻл

Неча бор эътибор бергандирсиз, ҳар қандай гўшт тузланганда, сели чиқиб кетади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

4. Қуёшнинг кучли ҳарорати; қуёш нури оқими.

Қуёш селига мириқиб чўмилган ям-яшил дала барқ уради. — Ж. Абдуллахонов, Орият

Осмон беғубор, тиниқ, офтоб сели гўдак кулгисидай ёқимтой эди. — О. Ёқубов, Кўҳна дунё

5. Сел томчилари каби шиддатли ва беҳисоб.

Милтиқлардан ўқ сели ёғдирилиб, ура садолари қум саҳросини ларзага келтирди. — Ж. Шарипов, Хоразм

6. Бирон-бир воқеа-ҳодисанинг, жараённинг кучли, кўпайган ҳолати, оқими.

Ғам сели.

Элмурод шундай ўйлар селида ғарқ бўлиб, уйқуси қочди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Ёши йигирма иккига қадам қўйганда, Берунийни ҳам ҳодисалар сели юмалатиб, ўзи билан бирга жанубга олиб кетди. — М. Осим, Жайхун устида булутлар

  • Сел бўлмоқ 1. Завқланиб ҳузур қилмоқ; яйрамоқ; эримоқ. секин бош чайқамоқ. — Дутор чалганимда, [Сулаймон] сел бўлиб ўтирарди, — деди Меҳри она. — А. Эшонов, ДуторЗубайданинг онаси қизига ялиниб-ёлвориб, кўзларидан ёш сел бўлиб оқиб, ўкраб-ўкраб йиғларди. — К. Яшин, Ҳамза
  • Сел қилмоқ Ҳузур бахш этмоқ, завқлантирмоқ, эритиб юбормоқ. Болтабой суҳбатнинг гули, қўшиқ айца, одамни сел қиладиган, аскияда пайровдан чиқмайдиган йигит эди. — С. Аҳмад, Қадрдон далаларКуйнинг навоси улфатларни сел қилди. — М. Ҳазратқулов, Журъат
Тўлиқ мақола →
сен
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

олм. 1. 1 Ўзидан кичикларга ёки яқин кишиларга мурожаат тарзида ёки уларнинг номи ўрнида ишлатиладиган сўз.

Сен менга мана бу хатни ўқиб бер.

Сен — Пушкиннинг севган малаги, Сен — Гёте орзу этган қиз. — А. Орипов

Сенинг танингга ўқ ҳам ботмайди, найза ҳам. — А. Қаҳҳор, Бос тепкини

2. (кўплик шаклида) Тингловчига нисбатан менсимаслик, беписандлик каби маънони билдиради.

[Фотима:] Ҳали шошмай тур, сенларга бир жазо берайлик, бошқа диёнацизларга ҳам ибрат бўлсин. — Ҳамза, Танланган асарлар

3. Жонсиз нарсаларга мурожаат тарзида ёки уларнинг номи ўрнида ишлатилади.

Ажал, сен найзангни санчдингми чиндан Ўзбек шеъриятин паҳлавонига? — А. Орипов

Руҳимда бир маъюслик сокинлик уйғотганда, Мен сени эсга олдим, биринчи муҳаббатим. — А. Орипов

  • Сен е — мен е ёки сен е — мен е Овқат жуда ҳам кўп, ҳаммадан ҳам ортиб қоладиган даражада бўлганда айтиладиган ибора.
  • Сен-у менга бормоқ Худди шу масала устида Тожибой билан Абдурасул орасида жанжал чиқиб, иккови сен-у менга бориб қолишди. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • (Ҳап) сеними! Дўқ-пўписа ибораси. — Кўраман, кирмаганингни, — деди Бўтабой отланаётиб, — шу қилганингга, сеними! — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
сеп
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

СЕП ' қизнинг келин бўлишида бериш учун йиғилган мол'. Келинни келганда кўр, с е п и н и ёйганда кўр (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от себ тарзида талаффуз қилин— ган, ўша даврлардаёқ б ундоши п ундошига алмашган (Девон, ИИ, 212): себ > сеп

Сеп ёймоқ (ёки ёзмоқ) 1) келиннинг молини ёйиб кўз-кўз қилмоқ, у билан келин тушадиган уйни безатмоқ; 2) чирой бермоқ, ясантирмоқ

Баҳорги боғларга сеп ёйиб кетган, Чўлларга чашмаю бинафша элтган — С. Зуннунова

Тўлиқ мақола →
сех
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Завод, фабрика каби улкан саноат корхонасининг муайян маҳсулот ёки ярим фабрикат ишлаб чиқарадиган асосий ёки ёрдамчи бўлими.

Ип йигирув сехи. Сех бошлиғи.

Заводнинг пахта тозалаш сехида эса чиқиндини қайта ишловчи регенератор ўрнатилди. — Газетадан

Корхона сехларини ўзига хос ижодхонага қиёс қилиш мумкин. — Газетадан

Ўгириш ишида киностудиянинг монтаж, овоз, филмни қайта ишлаш ҳамда мураккаб сёмка сехлари фаолият кўрсатади. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

2. Шундай бўлим жойлашган бино.

Сехлар ичига шахдам қадам ташладик. — Ғайратий

Тўлиқ мақола →
СЕЗ=

ўзбекчасезмоқ, ҳис қилмоқрусчачувствоватьинглизчаfeel

Баятқа бу қорқу сақинčин сезип Аллоҳга нисбатан кўнглида қўрқув ва хавфсирашни ҳис қилади

Баятқа бу қорқу сақинčин сезип Чуствуя перед богом страх и опасение

Баятқа бу қорқу сақинčин сезип Feeling fear of God and fear — ҚБК, 369₁₀

Тўлиқ мақола →