Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «RDA» — результатов: 442

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

442 · страница 1 из 23
до английский

du: (toʻliq shakli); də (undoshlardan oldin keladigan qisqartma shakli); du ([w] dan i unlilardan oldin)

did; done [dʌn] 1. qilmoq, bajarmoq, amalga oshirmoq

  • do harm zarar yetkazmoq
  • do one's duty oʻz burchini bajarmoq

2. yaramoq, toʻgʻri kelmoq; yetarli boʻlmoq

that will do! bas, yetar!

do you think this colour will do? siz bu rang toʻgʻri keladi deb oʻylaysizmi?

3. yordamchi feʼl sifatida qoʻllaniladi a) do justice ehtiromni bajo keltirmoq; do smb. credit biror kimsaga iltifot koʻrsatmoq; do smb. good biror kimsaga foyda keltirmoq; b) boshqa feʼllarning oʻrnini bosuvchi boʻladi: she goes where I do u men qayerga borsam oʻsha yerga boradi; Do you know them? - Yes, I do. Siz ularni bilasizmi? - Ha (bilaman); she speaks French well. So does her sister. U frantsuzcha yaxshi gaplashadi. Singlisi ham (frantsuzchada yaxshi gaplashadi)

4. koʻmakchi feʼl sifatida qoʻllaniladi a) Present va Past Indefinite ning soʻroq va boʻlishsiz shaklini yasashda ishlatiladi: I do not smoke men chekmayman; does he speak English? u inglizcha gaplashadimi?; she did not see them u ularni koʻrmadi; b) buyruq maylining boʻlishsiz shaklini yasash uchun: donʼt be noisy! shovqin solma(ng)!; v) Past va Present Indefinite hamda buyruq maylidagi feʼlni kuchaytirish uchun: we did see you! biz sizni koʻrdik-ku!; do come tonight! xoʻp, kechqurun kelaveringlar!; do away (with) tugatmoq, yoʻq qilmoq, barham bermoq; yoʻqotmoq, qirib tashlamoq; do for soʻzl.: be done for a) halok boʻlmoq (odamlar haqida); b) butunlay yaroqsiz boʻlmoq (narsalar haqida); do up a) tartibga keltirmoq; b) oʻramoq; oʻrab qoʻymoq; oʻrab olmoq (bermoq) (paketga); v): be done up toliqtirmoq, charchatmoq; do with a) chidamoq, sabr qilmoq; b) kifoyalanmoq, qanoatlanmoq; do without (biror narsasiz) amallamoq

  • how do you do? ahvolingiz qalay?
  • do one's best barcha imkoniyatdan foydalanmoq
  • there is nothing to be done hech narsa qilishning im-
Полная статья →
oʻrda

ot 1. Turkiy va moʻgʻul xalqlarida hukmdor, xon qarorgohi, qalʼa.

Yusufbek hoji boshliq yer-u koʻkka sigʻmagan muzaffar xalq oʻrda tevaragini qurshab tushdi. A. — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mullajon yoshligida Qoʻqon xoni oʻrdasi oldidagi kazarma maydonida otda mashq qilayotgan soldatlarni koʻrib, soldat boʻlishni orzu qilardi. A. — Rahmat, Ellik bir bahodir

2. Qoʻshin qarorgohi, lashkargoh.

Harbiy harakatlar vaqtida oʻrda atrofi xandaq bilan oʻralgan. — OʻzME

  • Oltin Oʻrda 13-asrning 40-yillaridan 16-asr boshlarigacha mavjud boʻlgan, poy-taxti turli davrlarda turli shaharlarda joylashgan, asosan turkiy va moʻgʻul koʻchmanchi qabilalari ittifoqidan iborat yirik davlat.
Полная статья →
burda

ot Kichik parcha, boʻlak (non, goʻsht va shu kabilar haqida).

Bir burda patir. Koʻpchilik bir mushtdan ursa, oʻldiradi, bir burdadan bersa, toʻydiradi. — Maqol

Ertalab turib, bir burda non bilan bir piyola qatiq ichdim, keyin qaynatamnikiga joʻnadim. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Mana, goʻja ham tayyor: unda na yogʻ bor va na bir burda goʻsht. — J. Sharipov, Xorazm

Mana, koʻring, koʻylaklarini bir burdadan qilib tashlabdi-ya! — Sharq yulduzi

  • Bir burda boʻlib qolmoq Ozib-toʻzib, jussasi kichrayib, ojiz boʻlib qolmoq. — Rustam aka, Azizani shu kunda koʻrsangiz, bir burda boʻlib qoldi, — dedi achinib Muhabbat. — V. Gʻofurov, VafodorSayd otasining yelka-lari choʻkib, yuzlari bir burda boʻlib qolganini payqadi. — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi
  • Bir burda yer (togʻ va boshqalar) Kichik yer parchasi. bir burda togʻ qulasa, butun boshli qishloq aholisi tabiatning bu beboshligidan tang qolardi. — S. Karomatov, Bir tomchi qon
  • Bir burda odam (yuz va boshqalar) Jussasi kichik, ojiz, ozgʻin odam. Endi u butun umidini hali koʻzlarini ochmagan bir burdagina qizaloqqa qoʻygan. — Yo. Xaimov va M. Rahmon, Hayot-mamotbobo ayvon peshiga omonatgina choʻnqayib, xotinining bir burdagina soʻlgʻin yuziga tikildi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar
  • Ham xoʻrdani, ham burdani urmoq Unisidan ham, bunisidan ham baravar manfaatdor boʻlmoq, foydalanmoq yoki ham yemoq, ham olib ketmoq (olgʻir odam haqida). Ayniqsa, fartukli kishilarning sersoqoli ham xoʻrdani, ham burdani uradigan koʻrinadi. — Mushtum
Полная статья →
durda

ot 1. Murabbo, qiyom, shinni va shu kabilarning betida hosil boʻladigan qumoq-qumoq parda.

Murabbo durda bogʻlabdi.

2. Qizdirilgan yogʻ, sariyogʻ, sharob va shu kabilar tagiga choʻkkan quyqum, quyqa, loyqa.

Shinni durdasi.

Tomogʻi ogʻrib, kechasi bilan isitmalab chiqar, onasi yarim kechada uygʻonib, sut qaynatar, durda yogʻ qoʻshib, ichishga majbur qilar edi. — Yoshlik

Полная статья →
oʻrdak

ot Oʻrdaksimonlar oilasiga mansub, boʻyni kalta, oyoqlari qisqa kuraksimon, suvda suzib yurishga moslangan, yalpoq tumshuqli parranda.

Yovvoyi oʻrdak. Xonaki oʻrdak. Oʻrdak tuxumi. Oʻrdak ovlamoq.

Dunyoni suv bossa, oʻrdakka nima qaygʻu? — Maqol

Shoshgan oʻrdak ham boshi bilan, ham dumi bilan shoʻngʻiydi. — Maqol

Sohilida chayqalar qamish, Uchib oʻtar baʼzan oʻrdak, gʻoz. — Yo. Mirzo

Полная статья →
parda

ot 1. Xonani quyosh nuri, shamol va hokazolardan toʻsish yoki bezak uchun deraza, eshik va shu kabilarga tutiladigan gazlama, mato.

Eshik pardasi. Duxoba parda. Chiy parda. Chimildiq pardasi. Parda tutmoq. Pardani ochmoq.

Anvarmurod keng derazalarning shohi pardalarini koʻtardi. — Oybek, Nur qidirib

Xodimlarga xonalarni beruxsat tark etish, eshik va derazalarni ochish man etildi. Derazalarga qalin parda va qora qogʻozlar tutildi. — Yoshlik

Chimildiq pardasi tushirilib, ikkovi yolgʻiz qolgach. qiz uning pinjiga suriladi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

2. Borliqni koʻzdan berkitib, toʻsib turgan narsa, masalan qorongʻilik, tuman, bulut, koʻz yoshi.

Chimyon togʻining choʻqqilari parda orasida turgandek, xiragina tuman ichra koʻzga tashlanadi. — Mirmuhsin, Umid.

Ana, koʻkka tutashgan choʻqqilarni palaxsa-palaxsa bulutlar qoplab, butun olam kulrang pardaga oʻralganday boʻldi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

— Uyatsiz! — U koʻz oʻngini toʻsgan yosh pardasidan hech nimani koʻrolmay, tusmollab, stol yoniga bordi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Ekran, kino ekrani.

4. Organizmda ayrim aʼzolarni qoplab, oʻrab yoki bir-biridan ajratib turadigan yupqa toʻqima.

Oʻpka pardasi. Oʻrdakning panjasidagi suzish pardasi. Yurak pardalari. Quloq pardasi.

Yoshgina yigit barvaqt olamdan oʻtdi. Ichkilik tufayli uning oʻpka pardalarini zardob oʻrab, sil xastaligiga duchor etdi. — Gazetadan

5. Sahna asarining yoxud filmning mustaqil voqelikdan iborat tugal bir qismi.

Pyesaning uchinchi parda oltinchi koʻrinishi. Shohi soʻzana pyesasi toʻrt pardadan iborat.

Dramaning birinchi pardasi boshlandi. — S. Ahmad, Saylanma

6. Teatrda tomosha boshlangunga qadar sahnaga ilingan mato.

U sahna chekkasiga surib qoʻyilgan parda oldiga borganda, konsert qizib ketgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Parda ochilgandan to tomosha tugaguncha zal kulgidan larzaga tushdi. — S. Ahmad, Yulduz

7. Biror holatni yashirish vositasi, toʻsib turuvchi niqob.

Din ilm-fan yuziga parda tortmaydi. — Qanotli soʻzlar

Nusratbekning yuzlaridagi shuncha yillar niqob boʻlib kelgan ziyolinamo yumshoqlik pardasi yirtilib, jagʻ paylari, yonoqlari qizarib boʻrtdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

baʼzan kimgadir yaxshi koʻrinish ilinjida vijdonning koʻzini nafs pardasi bilan pana qiladi. — Yoshlik

Yana bir narsani aytib qoʻyay: er-xotin oʻrtasida parda boʻlishi shart. — Yoshlik

8. Tovush paychalari.

Men seni kuylamoq istayman. Ammo shunday kuylasamki, yirtilib ketsa ovoz pardalarim. — A. Oripov, Yillar armoni

9. Parda (erkaklar ismi).

Полная статья →