Поиск

ot 1. Balogʻat yoshiga yetmagan ayol.

Qiz bola. Yosh qiz. Oʻquvchi qiz.

2. Xotin jinsiga mansub farzand (oʻz ota-onasiga nisbatan).

Uning uch oʻgʻil, ikki qizi bor. Qiz chiqarmoq. Qiz uzatmoq. Qizi borning nozi bor. — Maqol

Farzand oʻgʻilmi, qizmi — bari bir, ota-onasining yuragi boʻlar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Balogʻatga yetgan, ammo hali erga tegmagan ayol; maʼsuma, bokira.

— Qizmi, juvonmi, Gulnormi — bari bir, man dadamning yosh xotin olishini xohlamayman, — dedi Salim. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Qizlarga yoki yosh juvonlarga nisbatan murojaatda ishlatilib, hurmat, erkalash, oʻzini yaqin olish singari maʼnolarni ifodalaydi.

Otga juda epchil ekansan-ku, qizim! Barakalla-ye. — A. Qahhor, Xotinlar

Yozib bering, aylanay poshsha qiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

qizarmoqрусскийкраснетьанглийскийturn red

Yüzi qïzdï öŋdi Yuzi qizardi, rangi xiralashdi – Его лицо покрылось краской, [затем] побледнело – His face was covered with paint, [then] turned pale

sft. 1. Qon rangidagi; qirmizi, alvon.

Qizil muqovali kitob. Qizil koʻylak. Qizil qalam. Qizil olma.

Patnisda toʻrtta kulcha, ikki bosh qizil chillaki va bir bosh qush choʻqigan qandaydir oq uzum bor edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. ot Yuzning, badanning shu tusga moyil rangi; qizillik.

Uning yuzidagi qizilga yana qizil qoʻshildi. — Oydin, Oʻzidan koʻrsin

Shirinzabonovning yuziga qizil yugurdi. — Mushtum

3. koʻchma s.t. Vino.

Siz har vaqt Jamol-boy akam bilan choʻqishtirasiz, bizga joʻra boʻling, qizil iching! — Oybek, Tanlangan asarlar

4. koʻchma esk. Oktyabr inqilobi, shoʻro tuzumi, armiyasiga oidlikni bildiradigan soʻz sifatida qoʻllangan.

Qizil armiya. Qizil askar. Qizil toʻy. Qizil matbuot. Qizil choyxona. Qizil karvon. Qizil gvardiya.

2. Qiziqish uygʻotadigan, diqqatni tortadigan; qiziqarli. m . Yetti-sakkiz yoshdagi bolalar uchun chillak oʻyinidan qizigʻi bormi? R. Fayziy, Sen yetim emassan

Qiziq hikoya. Qiziq ertak. Qiziq tomosha

Bunda holdan toyguncha ishlashib, uchastkaning umumiy geologik sxemasini tuzishdi, baʼzi bir qiziq joylarning suratini olishdi — S. Karomatov, Oltin qum

3. Zavq, kulgi qoʻzgʻatadigan

Ular bir-biriga gap bermay, allaqanday voqeani gapirishib kelishyapti. Juda qiziq joyiga kelishgan boʻlsa kerak, hammalari birdan xaxolab kulib yuborishdi — S. Anorboyev, Oq-soy

4. Koʻngil ochadigan, maroqli, qiziqar-

Bazm juda qiziq, juda koʻngilli edi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Salimboyvachcha] Oʻtirish qiziq, juda xushchaqchaq, bazm juda qiyqiriqli boʻlishini bilib.. saman yoʻrgʻani egarlatib qoʻygan edi — Oybek, Tanlangan asarlar

5. oʻayriodsiy, ajablantirarli, gʻalati

Uni bekordan-bekorga qamab qoʻyishi qiziq- — ku/ Mirmuhsin, Meʼmor

Oʻzimam qiziqman-da.. Illy yomgʻirdan qoʻrqib, maktabdan qolib oʻtirsam — E. Raimov, Ajab qishloq

Buoʻgʻrilar qiziq: "Oyda, yilda bir kelgan mehmonidan ayrilmasin", deb ashula aytadi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Taajjub, hayronlikni bildiradi

Qiziq, birdan oyim, boyagi gaplar esiga tushdimi, qovogʻini solib oldi — H. Nazir, Yonar daryo

-Qiziq, nima qilib yuribdi yarim kechada?Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol

7. ayn. qiziqchi. m . Birdan xon va raiyat kulib yubordilar, bu kishi Xudoyorning eng yaxshi qizigʻi Zokir gov edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Yusuf(jon) qiziq. Oxun qiziq

Ulugʻbek oʻtkazgan katta bir toʻyda qiziqlar, cholgʻuchilar, askiyachilardan tashqari, bir ayol ashula aytib.. hammani mastu shaydo qilgan ekan — K. Yashin, Hamza

sft. Qizi bor, qizi boʻlgan.

Qizli uy.

Bu toʻy oʻgʻillining oʻgʻlidan, qizlining qizidan qaytadi, sening nimangdan qaytadi? — Alpomish

qizgʻishрусскийрозовый, румяныйанглийскийreddish

Kiši köŋli tirlür bolur qïzyu eŋ Kishi ilhomlansa, yuzi qizil tusga kiradi – Если человек воодушевляется, становится розовощеким – If a person is encouraged, becomes rosy-cheeked

kishkene qız

sft. 1. Qizib turgan, qizigan; haroratli, issiq; qaynoq.

Saratonning qizgʻin quyoshi.

Qizgʻin qum ostidan yangigina keltirilgan toʻrt dona koʻmach ishtahalarni oʻziga tortar edi. — S. Ayniy, Qullar

Sobir yuzini uning oʻtday qizgʻin yuziga sal tegizib, shivirladi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. Joʻsh oʻrgan, joʻshga kelgan; avjiga chiqqan; jonli, joʻshqin.

Qizgʻin ish. Qizgʻin kurash. Qizgʻin suhbat. Qizgʻin munozara. Gʻoʻza parvarishining qizgʻin pallasi. Oʻrim-yigʻim qizgʻin davom etmoqda.

Hozir paxta uchun kurash yanada qizgʻin tus oldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

3. Chinakamiga va kuchli tarzda, chin dildan.

Qizgʻin salom. Qizgʻin tabriklar.

Biz keksalarning orzu-istaklarini qizgʻin quvvatlaymiz. — N. Safarov, Olovli izlar

Er-xotin bir-birlarini hech qachon oʻsha kundagiday qizgʻin suymagan boʻlsalar kerak. — E. Aʼzamov, Javob

qızlıq

узбекскийqiymat, azizlik, noyoblik, qadrlilikрусскийценность, редкостьанглийскийvaluable

Kiši qïzlïqï boldï qayda tilägü Inson (odamgarchilik) noyob bo‘ldi, endi uni qaydan izlay? – Человек стал редкостью, где же следует его искать? – Man has become a rarity, where should one look for him?

ot Qiz bola, yosh qiz.

Uyimizda yana bitta qizaloq tugʻildi. — H. Tursunqulov, Hayotim qissasi

yoʻlakda yugurib ketayotgan bir qizaloqning qoʻlida gunafsha koʻrib qoldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

ot Asosan bolalarda ayrim aʼzolarning yalligʻlanishi, badanga qizil toshma toshishi va isitma bilan kechadigan yuqumli kasallik.

Onaning nazarida, qizining yuziga qizamiq toshib, shabadada suvlanib ketganga oʻxshardi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Urush davridagi qizamiq Asqar otaning biryoʻla uch qizini tutday toʻkib ketdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

sft. Qizilga moyil, qizilga yaqin rangdagi; qizgʻimtir.

Qizgʻish tosh. Qizgʻish yaproqlar.

Ufq qizgʻish tusga kirib, tong yorishardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Kuz oʻrmonning yuvilgan, toza sargʻish-qizgʻish oltinini yolqinlatdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

fl. 1. Harorati koʻtarilmoq, baland boʻlmoq; isimoq (asosan havo harorati haqida).

Havo nihoyatda qizigan, otlar halloslab terlar. — Mirmuhsin, Meʼmor

Ertalabdanoq kun qiziy boshlaydi-da, choshgohga borganda quyoshdan olov yomgʻiri yogʻiladi. — H. Gʻulom, Binafsha atri

2. Biror narsa (olov va boshqalar) taʼsirida tana harorati oshmoq, koʻtarilmoq (jism, tana haqida).

Badani qizidi. Tandir qizidi. Temir qizidi.

Otabekning manglayida turgan qoʻli qizib ketib, ikkinchi qoʻlini almashtirishga majbur boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hamma yoq qum, qizib, yonib yotgan qum — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. ayn. Qizishmoq.

[Sodiq:] Qizib ketgan ekanman, qarang, mingboshini ham choʻziltirmoqchi edim-u, biroq orqadan kelib, qoʻlimni bogʻlaganlarini bilib qoldim. — N. Safarov, Uygʻonish

4. koʻchma Qizgʻin tus olmoq.

Suhbat qizidi. Munozara qizidi.

U sahna chekkasiga surib qoʻyilgan parda oldiga borganida, konsert qizib ketgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Bu kun chorshanba boʻlganidan bozor ayniqsa qizigan. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Ish qizib ketgan paytda qishloq tomondan koʻchani changitib kelayotgan mashina koʻrindi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Hozir ovning avji qizigan payti, koʻlda oʻrdak, qashqaldoq koʻp. — J. Sharipov, Xorazm

neke toyınan bir kún aldın qızdıń úyinde dostları ushın beriletuǵın zıyapat

ot zool. ayn. Qizgʻish II (baliqchilar turkumiga oid bir qush).

fl. 1. Qizil yoki shunga yaqin tus olmoq, qizil tusga kirmoq.

Osmon qizardi. Qulupnay qizara boshladi. Beti sovuqdan qizarib ketdi. Non qizarib pishdi.

Juda chiroyli bizning bogʻchamiz, Qizarib qoldi gilos, olchamiz. — Q. Hikmat.

Sharq ufqi qon purkalgandek qizardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. koʻchma Nojoʻya, nomaqbul xatti-harakati, qilmishi, aybi, kamchiligi va shu kabilar uchun kimsa oldida xijolat tortmoq, izza holatga tushmoq.

Modomiki mendan gunoh sodir boʻlmadi, tekshirsalar, haqiqat oldida oʻzlari qizarib qoladilar, shunday emasmi? — Oybek, Nur qidirib

Tekin tomoq bizlarga yot; Mehnat bilan shirin hayot. Yo el bilan boʻlmoq kerak, Yo qizarib oʻlmoq kerak. — S. Akbariy

ot kam qoʻll. Qizgʻanish his-tuygʻusi; rashk, hasad.

Hamdamforma qizgʻanch-hasad bilan toʻlib-tosha boshlagan koʻnglini yupata boshladi — S. Ayniy, Qullar

Bu soʻz Elmurodning koʻnglidagi qizgʻanch choʻgʻini bosgan kulni uchirib yubordi — Shuhrat, Shinelli yillar

ot zool. Qovogʻari, qizil ari.

ot 1. bot. Shv. Eti va barg savagʻi qizil, ovqatga solinadigan lavlagi; qizil lavlagi.

2. Choʻllarda va quruq toshloqli togʻ yon-bagʻirlarida oʻsadigan butalar turkumi (tibbiyotda qoʻllanadi).