queued access methodрусскийметод доступа с органи- зацией очередиузбекскийnavbatlarni tashkil etish bilan foyda- lanish metodi
Поиск
По запросу «QAM» — результатов: 172
Фильтр
Словарные статьи
172 · страница 1 из 9QAMAL 'tashqi olam bilan aloqani uzish dara— jasidagi qurshov'. Yetmish kunlik bir q a m a l , yetmish kunlik chetdan .. munosabatni uzib turish, albatta, Toshkentni boʻldirib hoʻygan edi (Abdulla Qodiriy). Bu ot qadimgi turkiy tilda ham 'qurshovga ol—', ' tutqun qil—' maʼnosini anglatgan qama— fyuʼli— dan (ПДП, 410) eski oʻzbek tilida -l qoʻshimchasi bilan yasalgan (ССТТН, II, 64; КРС, 335: kamal I 2. 'osada, okrujeniye, blokada'); keyinchalik a unlilari ä unli lariga almashgan: qama— + l = qamal > qämäl
Qamal qilmoq Qamal holatiga olmoq, shunday holatda saqlamoq
Shahar qamal qilingani bu vahimani yana ham kuchaytirib yubordi — Mirmuhsin, Meʼmor
Bobur oʻtgan dafʼa Samarqandni yetti oy qamal qilganda, shahar xalqi ochlikdan nechogʻli azob tortganini Navoiy ham eshitgan boʻlsa kerak — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
ot 1. kt. ayn. Oy 1.
Bukun koinotda Shams — podsho, Qamar vazirdir. — Oybek, Navoiy
2. Qamar (erkaklar va xotin-qizlar ismi).
surilmoq, siljimoqрусскийсдвигать, смещатьанглийскийmove
Qalï üč adaqta emitsä biri, ekisi qamïtar učar ul ari Agar uch oyoqdan biri og‘sa, qolgan ikkisi ham kishini qulatadi - Если одна из трех ножек подогнется, то я две другие сместятся и тот муж полетит - If one of the three legs bends, then I'll move the other two and that man will fly
ot 1. Ozodlikdan mahrum etilgan kishilar, mahbuslar, jinoyatchi va shu kabilar qamaladigan joy; qamoqxona, turma.
Qamoqdagi qariyalarga bir qultum suv, bir burda non ham berishmabdi. — T. Rustamov, Mangu jasorat
2. Qamoq hukmini (jazosini) oʻtash jarayoni.
Qamoq depodagi ishidan ayirgan boʻlsa ham, lekin u yerda orttirgan doʻstlaridan ayirolmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
Oʻsha koʻngilsiz safari — qamoqdan qaytib kelgandan keyin mahallada kichkina sartaroshxona ochdi. — Shukrullo, Saylanma
Bu qoʻshiq ajoyib qoʻshiqdir, soʻzlari kuydirar tomoqni. Oʻlimni nazarga ilmaysan, sezmaysan surguch-u qamoqni. — Sh, Rahmon
ot Yuzma-yuz, baqamti.
Anvar oʻrtaga dasturxon yozib, ikki lagan manti chiqarib qoʻydi, uch kishi qamti oʻtirib, manti tanovul qildilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
- Qamti kelmoq Betma-bet boʻlmoq, duch kelmoq. Ana shu oqpadarga qamti kelib qolsam boʻladimi! — Oybek, Bolalik
- Qamti qilmoq (yoki qoʻymoq) Yuzma-yuz, baqamti qilmoq, yuzlashtirmoq, uchrashtirmoq. Maktabdagi odatimni qilib, bolani ota-onasiga qamti qilib soʻzlashdim. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
hammaрусскийвесьанглийскийevery
Bu dunya özin keδ sewitmiš seŋä, qamuy 'aybï erdäm körünmiš seŋä Bu dunyo seni o‘ziga juda maftun qilib qo‘yibdi, uning barcha nuqsonlari senga fazilat bo‘lib ko‘rinibdi - Этот мир тебя влюбил в себя чрезмерно, все пороки его представляются тебе достоинствами - This world has fallen in love with you excessively, its all vices are presented to you by virtues
imprisonment
ot 1. Ot-ulovni urib, yurishga undash, tezlatish uchun ishlatiladigan dastali, koʻpincha qayish tasma shaklidagi asbob.
Oʻrma qamchi. Ot oʻynatadigan uzun qamchi.
Rais otiga qamchi urib, idora tomon ketdi. — Oydin, Yuragida oʻti bor
U har zamonda qamchisini koʻtarib qoʻyar, ot esa, sagʻrisiga qamchi tushuvini kutmasdan olgʻa intilar edi. — N. Safarov, Olovli izlar
2. koʻchma Oʻzi birikib kelgan soʻz anglatgan narsaning kaltagini bildiradi.
Shoir savdogarlarni ham satira qamchisi ostiga oldi. — Gazetadan
Erk-adolat yoʻlida jaholat qamchisidan, hatto qoʻrqinchli tahlikadan qoʻrqmagan Avaz. — Gazetadan
- Qamchi bosmoq (yoki solmoq, bermoq) Qamchi bilan urmoq. Yoʻlchining yuz-koʻzi aralash yana qamchi soldi. — Oybek, Tanlangan asarlarAsqar ota beixtiyor otiga qamchi bosdi, yana boshini tortdi. — A. Qahhor, XotinlarQamchi bersa, bedov ot oʻynab ketib boradi. — Nurali
- Qamchi oʻynatmoq Qamchisini havolatib silkitmoq, qamchi bilan poʻpisa qilmoq.
- Qamchisidan qon tomgan (yoki tomadigan, tomadi) Juda ham zolim, shafqatsiz. Qamchisidan qon tommagan boy — boy emas. — B. Rahmonov, Bahor arafasiBu xususda otasining qamchisidan qon tomar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
ot Sharsimon yumaloq oʻsadigan, urugʻi pishganda, ildiz boʻgʻzidan uzilib, shamol bilan uzoq-uzoqlarga dumalab ketadigan mayda tikanli choʻl oʻsimligi; shoʻrak.
Yantoq oʻzini bogʻ biladi, Qamgʻoq oʻzini togʻ biladi. — Maqol
ot 1. Boshoqdoshlarga mansub, suvda, botqoqlikda, toʻqayzorda oʻsadigan, boʻgʻim-boʻgʻim uzun poyali oʻsimlik; shu oʻsimlikning oʻrilgan poyasi va uning choʻpi.
Qamish oʻrmoq. Qamishdan boʻyra toʻqimoq.
Ular qamishlarni shaldiratib, suvga yaqin kelganlarida, oʻzlari ham balchiqqa botib keta boshlashdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
Uch tomoni qamish bilan oʻralgan hovliga avval Sidiqjon kirgan edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. Shu oʻsimlik poyasi bilan oʻralgan, yopilgan; shundan yasalgan.
Qamish devor. Qamish tom. Qamish pay.
Keyin bir parcha qogʻoz olib, qamish qalamni qitirlatib yoza boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Qamishdan bel bogʻlab Sidqidil bilan, astoydil. Toʻylaringizga qamishdan bel bogʻlab xizmat qilayin, ukajon. — N. Qobil, Unutilgan sohillar
ot 1. Ish-faoliyat, ijod doirasini oʻz ichiga olish, sigʻdira olish, qamrash imkoniyati.
Hodi Zarif — qamrovi keng olim. — M. Afzalov, Jonkuyar olim
Idrokimizdan koʻra koʻzlarimizning qamrovi kengroq boʻlsa ne ajab. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin
2. ayn. Qurshov, ogʻush.
Injenerlar bu joyning gardsimon qizgʻish tuprogʻini qoʻllarida ezgʻilab, xayol qamrovida oʻtirishar edi. — Y. Shamsharov, Toshqin
3. Biror narsaning faoliyat doirasi, chegarasi.
Rumiya gap qamrovini asosiy maqsadga burgan sari, Afanasiy Vasilyevich usta mergandek yoyni uzoqroqqa moʻljallab otardi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan
fl. 1. Ozodlikdan mahrum qilib, qamoqxonaga yoki boshqa biror qamoq joyga tashlamoq, qamoqqa olmoq.
Turmaga qamamoq. Avaxtaga qamamoq. Besh yilga (besh yil muddat bilan) qamamoq.
Agar hokim hech kimni, ayniqsa, Qudrat akani qamamagan boʻlsa, aholini qoʻrqitmaslik, ishdan sovitmaslik uchun qamamagan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Nima qilsin, militsiyaga borib, yo meni qamanglar, yo oqlanglar, desinmi? — S. Ahmad, Hukm
2. Biror chiqolmaydigan joy, xona yoki holatga olmoq.
Gʻulom qori Azimboyvachchaning bolalarini hujrasiga qamab olib, xafa qilayotgan ekan — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Avazni kichkina hujraga olib kirib qamab qoʻydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
3. Atrofi oʻralgan (odatda, doim saqlanadigan, maxsus) joyga haydab kiritmoq, haydab kiritib, bekitib qoʻymoq; tutqunlikka solmoq.
Qoʻylarni qoʻraga qamamoq. Tovuqlarni tovuqxonaga qamamoq.
Yoyishga joyi boʻlmagan xoʻjaliklargina mollarini ogʻilxonalarga qamab boqadi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Soraxon pashshani kaftiga qamab, mushtini Saidiyning qulogʻiga tutdi. — A. Qahhor, Sarob
4. s. t. Berk joyga tiqib qoʻymoq, berk joyga tiqishtirib saqlamoq.
Narsalarni omborga qamamoq.
5. s. t. Dam bermoq, damlamoq.
Kameraga havo qamamoq.
sft. Oyning Yer atrofida aylanishiga qarab belgilanadigan kun hisobiga aloqador.
Qamariy yil hisobi.
Kamashi.
ot
Boshqasi boʻlsa, qamchin bilan solar edim, lekin soqoling oqini hurmat qildim. — Oybek, Tanlangan asarlar
Oʻrmonjon toʻqayga kirib ketgan tuproqtepani qamchinining sopi bilan koʻrsatib: — Kanal, — dedi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
fl. 1. Qamamoq feʼlining oʻzlik va majhul nisbati.
Bir yilga qamaldi. Mollar qoʻraga qamaldi.
2. Tashqi muhit bilan aloqada boʻlmay, oʻzini maʼlum bir muhit, joyda bosim tutmoq, bosim shu holatda boʻlmoq.
Qarilik orqasida koʻzdan qolib, ikki-uch yildan buyon uy ichiga qamalgan qaynatasi Najmiddinboyning davlati zoʻr. — Oybek, Tanlangan asarlar
Ishdan boʻshatilgan Bashirjon oʻn kuncha uyida qamalib yotdi. — N. Aminov, Suvarak
3. Ichkari kirib yoki ilinib, tutilib, chiqa olmay qolmoq, tutilmoq, tushmoq.
U ichiga katta oq kalamush qamalgan qop-qonni yerga qoʻydi, eshikchasini ochdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Koʻzi tinib, miyasi ari qamalgan qovoqdek gʻoʻngʻilladi, oyogʻi qaltirab majolsizlandi. — S. Ahmad, Hukm
4. Atrofi oʻralgan joyga kirib, toʻplanib qolmoq.
Uyga qamalgan tutun juda sekin tarqalmoqda.
Chor atrofdagi tunuka tomlardan chiqqan harorat hovli ichiga qamalib qolganday tuyulardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
qamariya, ay jılı
fl. Qamamoq feʼlining orttirma nisbati.