Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «PES» — результатов: 136

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

136 · страница 1 из 7
pes

ot 1. Pigment yetishmasligi natijasida terida paydo boʻladigan oq dogʻ.

— Quymuchida tangadek pesi bor. — Pes emas. Yaraning oʻrni edi-ku. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Shunday kasali boʻlgan kishi.

[Mozordagi] Quduqning suvi faqat kasallarning, ayniqsa pes va koʻzi ogʻriganlarning shifolanishlariga va ziyoratchilarning tabarruk deb olib borishlariga sarf qilinar edi. — S. Ayniy, Esdaliklar.

3. Yaramas, moxov.

Pes pesni qorongʻida topar. — Maqol

[Nor:] Paranjisi qursin, qaydanam shu pesni yopinib, suqmozorga bordim-u, oʻzimga dardisarni orttirdim-keldim. — Hamza, Paranji sirlari

[Yoʻlchi:] Gulnorni sevishimni bilardi-ya, pes chol. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sovchi qoʻydim, bermadi. Otang qurgʻur pes ekan. — Folklor

Полная статья →
pesh

1. Baʼzi narsalarning oldinga qaragan tomoni, labi, cheti, qirgʻogʻi.

Ayvonning peshi.

— Ayajon, ayyomingiz muborak! — deb sovgʻa-salomni ayvonning peshiga qoʻydi-da, onasiga kiftini tutdi. — K. Yashin, Hamza

U qopidan ketmonini olib, peshini egovlay boshladi. — Sharq yulduzi

2. Kiyimning old etagi, bari.

Kamzulingning peshini bossam, gard boʻlar, Oshiqlik deganing qiyin dard boʻlar. — Qoʻshiqlar

Argʻunshoh tiz choʻkib, podshohning etaklarini yuziga surtmoqchi boʻlgandi, Shohrux uning qoʻlidan peshini tortib oldi. — B. Ahmedov, Ulugʻbek

Yenglari shimarilgan Komiljon, etagining peshini qayirib olgan Davronov eng oldinda borardi. — I. Rahim, Ixlos

  • Pesh keltirmoq Dalil qilib koʻrsatmoq, isbot sifatida foydalanmoq. — Agronom ilmi ham, yer haydasang — kuz hayda, kuz haydamasang — yuz hayda, deydi, — dedi xalq maqolini pesh keltirib Sotiboldi ota. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova
  • Pesh qilmoq Maqtanib gapirmoq, dastak qilmoq, roʻkach qilmoq. Oʻz xizmatlarini pesh qilmoq.Xalqqa tuhmat qilmang. Siz mehnatkash xalqqa nima karomat koʻrsata qoldingizki, unga doʻstligingizni pesh qilasiz? — K. Yashin, HamzaKimdir pesh qilganda nayzaning kuchin, Alisher qalamni koʻrsatgan, xolos. — A. Oripov, Yurtim shamoli
Полная статья →
pesha

ot Yil, mashgʻulot; kasb, hunar.

Xonning oʻgʻli, deb qilmanglar andisha, Toʻqqiz yoshda qildi shu ishni pesha. — Erali va Sherali

Birovning qoʻlida arra, teshasi, Vassa yasash — qadim ishi-peshasi. — N. Nazrullayev, Saylanma

El derki: nodon doʻst — boshingga jafo, Qora kunda chin doʻst — peshasi vafo! — Mirtemir.

Daraxtni hamisha oʻraydi shamol, Shoirni tashvishlar chulgʻar hamisha. Sen shoir umrini dema bezavol — Uning har onlari tashvishga pesha. — A. Oripov, Yillar armoni

Полная статья →
peshin

ot 1. Kunning yarmi oʻtgan payt.

Jahongir yashagan qishloqqa ertasi kun peshinga yetib borishdi. — Sharq yulduzi

Yaxshiboyev ikkimiz yolgʻiz qoldik. Vaqt peshinga ogʻib borardi. Uzoqda togʻlar qorayib koʻrinadi. — M. M. Doʻst, Lolazor.

2. Kun yarmida oʻqiladigan namoz.

Peshinni oʻqimoq.

— Oʻzimiz ham tamaddi qilib olaylik, — dedi Maxsum peshin namoziga hozirlik koʻrayotib. — S. Anorboyev, Oqsoy

Uch doʻst, peshin qazosi oʻtguncha, Inoqiy madrasasining bir kunjagida bekinib oʻtirdilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Xoʻja Xizr har kuni peshin namozini Buxorodagi Magʻoki Attori masjidida oʻqir ekan. — Gazetadan

  • Oxir (yoki kech) peshin Kunning yarmidan koʻpi oʻtgan, kechki payt. — Vaqt oxir peshin boʻlib qolgan edi. Qornim ochgan — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
Полная статья →
peshvo

ot 1. Maʼlum bir soha yoki ishda yetakchi, ilgʻor kishi.

U barcha mavjud ilmlarni egallab, zamona olimlarining peshvosi boʻlishga tirishadi. — Oybek, Navoiy

Xolqoʻzi Xudoyorov Zumratning sinfdoshi edi Sinfdagi qizlar ichida eng suluvi Zumrat boʻlsa, oʻgʻil bolalarning peshvosi Xolqoʻzi edi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

2. Yoʻlboshchi, dohiy.

Xalq peshvosi.

  • Shariat peshvolari Dinni, shariat qonun-qoidalarini himoya qiluvchi ruhoniylar, ulamo-hukamolar. Saroyda barcha: shariat peshvolaridan tortib to kichkina amaldorgacha shoirlik daʼvo qilardi. — S. Siyoyev, YorugʻlikSekin-sekin gap-soʻzlar ayoni mamlakat, shariat peshvolari, ulamo-fuzaloga yetib, eshonoyimning bu harakatlarini ayni muddao deb topdilar. — Oʻ. Usmonov, Saylanma
Полная статья →
peshmat

ot Tizzagacha tushadigan, xipcha bel ustki kiyim; beshmat.

[Boʻrixoʻja] Hamma vaqt uzun peshmat va moshrang duxoba doʻppi kiyadi. — Mirmuhsin, Chiniqish

[Eshon oyim] Oq shohi koʻylak ustidan qora duxoba peshmat kiygan, boshiga mayin misqoli doka roʻmol ustidan tovar durracha tangʻigan — olifta. — Oybek, Bolalik

Ustida beqasam peshmat, peshonasini tangʻib bogʻlab olgan Sunbulxon ayani kuni boʻyi vahimali xayollar chulgʻab xayol surardi. — Mirmuhsin, Umid.

Полная статья →
peshona

ot 1. Yuzning qoshdan sochgacha boʻlgan qismi, manglay.

Keng peshona. Peshona suyagi.

Bu gaplardan hasharchilar qotib-qotib kulishardi. Razzoq buqachi peshonasini uqalab, terga pishib, indamay oʻtirardi. — S. Ahmad, Jimjitlik

Ikromjon ter bosgan peshonalarini, boʻyinlarini qiyigʻi bilan artarkan, Azizxon tarafga bir qarab qoʻydi. — S. Ahmad, Ufq

2. Diniy tasavvurlarga koʻra: qismat, taqdir.

Nahot peshonamga toabad tobelik, qullik maqomi bitilgan boʻlsa. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Bisot, budu shud, bor-yoʻgʻi.

Peshonaginamizda bittagina-da, oʻrgilay, bittagina. — S. Ahmad, Ufq

Peshonamda bitta oʻgʻil, yonimda yursin, deb turib oldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

  • Peshonani bogʻlab, ishga kirishmoq Astoydil ishga kirishmoq.
  • Peshonasini silamoq [Boy:] Barakalla oʻgʻlim! Halol mehnat qilsang, hamisha baxting olchi-da! Hamisha peshonangni silayman! Hamza, — Boy ila xizmatchi
  • Peshonaga yozilgani Taqsirda belgilangan narsa; taqdir, qismat. Peshonamga yozgani sen ekansan, menda nima chora! — Hamza, Tanlangan asarlarBilmadim, taqdir uning va mening peshonamga nimalar yozgandir. — F. Gʻulom, Yodgor
  • Peshonada bitganini (yoki yozilganini) koʻrmoq Taqdirda belgilangan narsadan, qismatdan qochib qutula olmaslik. Oʻynashmagin arbob bilan, arbob urar har bob bilan. Peshonada bitganini koʻrasan. — Hamza, Boy ila xizmatchiZeroki, risolalarimiz mavjud, har kim oʻz toleidan, peshonasiga yozilganini koʻradir. — U. Ismoilov, Saylanma
  • Peshonamdan koʻrdim 1. Tavakkal, nima boʻlsa boʻlar. Baxting boʻlsa, tuzalib ketasan, deyishyapti. U yogʻini peshonamdan koʻrdim. — SaodatXola, kun ezmalanmay, chiqib aytavering-da. Boʻladigan boʻlsa, mendan soʻrab nima qilasiz? Nima boʻlsa, peshonamdan koʻraman. — Hamza, Tanlangan asarlar
  • Peshonasi yorugʻ Omadi kelgan, baxtli. Peshonamiz yorugʻ ekan, oʻgʻlim. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Peshonasiga sigʻmadi Ayrildi, judo boʻldi.
  • Peshona teri Mehnat va uning mahsuli. — Agar oʻzining peshona teri bilan boylik orttirgan shayx topilsa, — dedi istehzo bilan, — mayli, maqbarani oʻsha boshqara qolsin, men roziman! Shu bilan gapim tamom. — K. Yashin, HamzaOʻgʻirlik qilib topgan boʻlsam aytinglar. Ular peshona teri bilan topilgan. Halollik bilan orttirganman ularni men — K. Yashin, Hamza
  • Peshona teri toʻkmoq Tirishib, astoydil mehnat qilmoq. Musobaqadoshingiz qoʻygan shartlarni bajarish uchun halol mehnat qiling, baravar peshona teri toʻking! — U. Ismoilov, Saylanma
  • Peshonasi devorga tegmoq Tavbasiga tayanmoq, qilmishiga pushaymon boʻlmoq, tushunmoq.
  • Peshonasi koʻhlik Ollo taolo birovning peshonasini koʻhlik, birovnikini qup-quruq qilib yaratadi. U bandalariga rizq-roʻzni har kimning oʻziga yarasha oʻlchab sochadi. — K. Yashin, Hamza
  • Peshonasi ochilmoq Ishi yurishmoq, omadi kelmoq, baxti ochilmoq. Boy ham shu mulkning badaliga, peshonam ochilib, biror ish-pishga tushib ketgunimcha, biror yil chamasi boqmoqchi boʻlibdi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
  • Peshonasi shoʻr yoki shoʻr peshona Baxtsiz, bebaxt. — Eh, peshonam shoʻr ekan, oshna! Bir tashvishdan qutulmasimdan ikkinchisi tappa bosadi, — dedi Azijon Omontoyga, biron najot top, deganday moʻltirab. — K. Yashin, Hamza[Jamila:] Yoki Gʻofirdek baxtsiz, onangday peshonasi shoʻr boʻlib tugʻilarmiding? — Hamza, Boy ila xizmatchi
  • Peshonasi qora Yoʻl uzunmi, dard uzun? Darvish ashulasi uzun. Tun qorami, dard qora? Darvish peshonasi qora. — X. Davron, Qaqnus
  • Peshonasini tirishtirmoq Ensasi qotmoq yoki jahli chiqmoq. Olchinbek dabdurustdan kirib kelib, tilyogʻlamachilik bilan boshlagan gapi Hamzaning ensasini qotirdi.Peshonasi tirishib, qattiq gapirgisi keldi-yu, lekin oʻzini bosdi. — K. Yashin, HamzaMansur bir nafas peshonasini tirishtirib, oʻylanib turdi-da, eshik tutqichiga qoʻl choʻzdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Полная статья →