Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ORT» — результатов: 1099

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

1099 · страница 1 из 55
ort

ORT ’orqa tomon’. Yuk mashinalari o r t d a holdi. Bu ot qadimgi turkiy tildagi ’orqa qism’ maʼnosini anglatgan ar otidan oʻrin maʼnosini ifo — dalovchi —t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ЭСТЯ, I, 180; Devon, I, 77); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga al— mashgan: ar + t = art > ârt

1. Kimsa yoki narsaning yuz, bet, old tomoniga teskari tomon; orqa, ket

Ortga qaramoq. Ortga tisarilmoq. Ortda qolmoq. Ortidan bormoq. Yuk mashinaning ortidagi pritsep

Yormat boshini ortga, xotini tomonga burib, oʻqraydi — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Biror narsadan narigi tomon; narigi, u yoq

Devor ortida bir odam bor

Quyosh oltin barkash boʻlib, ufq ortiga yashirinishi bilan salqin tushadi — Gazetadan

3. 3-sh. egalik va j.k., oʻ.-p. k. va ch.k. qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (q. ortiga, ortida, ortidan)

Muammoni hal qilish uchun bu ish ortidan koʻp yugurdi. Bormagan tashkiloti qolmadi — Gazetadan

Полная статья →
ortiq

sft. 1. Belgili miqdordan, meʼyordan ziyod; oshiq, koʻp.

Yigʻilishga yuzdan ortiq kishi keldi.

Adolat kasalxonada bir oydan ortiq yotdi. — S. Zunnunova, Gulxan

Ellikdan ortiq duradgor faqat belkurag-u ketmonga sop yasash bilan ovora. — S. Ahmad, Ufq

Ellikboshi

Darrov hovlini oʻz bahosidan ancha ortiqqa olibdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Meʼyoridan yoki keragidan oshiq, haddan tashqari.

Ortiq darajada qaygʻurmoq. Haddan ortiq kulmoq.

Har holda, Toshkent aholisi Azizbek istibdodidan ortiq toʻydi, kimdan koʻmak soʻrashni ham bilmaydi! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Ziyod, yaxshi, afzal, aʼlo.

Uning sendan ortiq joyi yoʻq. Seni jonimdan ortiq sevaman. Aqldan ortiq boylik yoʻq. — Maqol

Oʻzingiz ham, kelin oyim tekkanida, Gʻaffordan ortiq emasdingiz-ku! — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Tegsa arziydigan yigit. Bundan ortigʻini toparmidim, dedim, koʻngil qoʻydim. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir

— Zulm, xoʻrlanish, haqorat shunchalik boʻlar, Qoratoy aka! Bundan ortigʻini kallam sigʻdirmaydi, — gʻazabdan titrab gapirdi — Yoʻlchi. Oybek, Tanlangan asarlar

4. Kuchli, zoʻr.

[Xolisxon:] Haqiqat: ishq oʻti ortiq ekan doʻzax oʻtidankim, Kuyib bagʻrim, kulim koʻklarga sovrilganga yigʻlayman. — Hamza, Paranji sirlari

5. Boʻlib oʻtgandan, koʻrilgandan, kechirilgandan tashqari, undan oshiq.

Ortiq chora yoʻq edi. U, istar-istamas, Gulnordan voz kechdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bu toʻgʻrida [Yusufbek hoji haqida] ortiq bahs qilinmadi va soʻz boshqa xususlarga oʻtdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Badriy:] Men bunday haqoratga ortiq chidolmayman! — 3. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi.

6. Ortiqcha, behuda, oʻrinsiz.

Yomonning bir qiligʻi ortiq. — Maqol

Xudo oʻsha qora kunni ham ortiq koʻrib, qahriga oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Ortigʻi bilan 1. Oshigʻi bilan, oshirib; belgilangan miqdordan ham koʻpaytirib. Reja ortigʻi bilan bajarildi;Bu maqola, ortigʻi bilan, oʻn bet boʻladi.
  • Oʻlsa oʻligi ortiq Ikki narsani oʻzaro qiyoslashda qoʻllanadigan ibora: hatto oʻligi afzal, ziyod. Bir hisobda har qadamda ming bitta vaʼda berib, sal narsaga yigʻlab yuradigan yigitlardan Shukrulloning oʻlsa oʻligi ortiq. — Yoshlik
Полная статья →
oʻrtoq

ot 1. Yoshi teng yoki yaqin boʻlib, oʻzaro yaxshi aloqada boʻlgan tengdoshlar (bir-biriga nisbatan); birga oʻsgan; tengdosh, doʻst, oshna.

Ukamning oʻrtogʻi. Qalin oʻrtoq.

Xayr, onajon! Mening uchun buvimni quchoqlab qoʻying, oʻrtoqlarimga salom ayting! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hatto tumsayib oʻtirgan Asrora ham beixtiyor chapak chalar, oʻrtogʻining husn-u latofatiga mahliyo edi. — S. Ahmad, Ufq

Shu xotinning oʻrtogʻi bor edi. Yaxshi jonon — Oybek, Tanlangan asarlar

Bugun stipendiya olishgani uchun ikki oʻrtoq qoʻlbola osh qilishmoqchi edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Dunyoqarashi, faoliyati, yashash sharoiti va shu kabilar jihatidan bir, gʻoyaviy jihatdan yaqin kishi; hamfikr, hamgʻoya.

Qudrat hokimning qon toʻlib ketgan koʻzlaridan yashirinmadi, aksincha, oʻrtoqlari bilan guzarda yarim kechagacha jilmay oʻtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Eski oʻrtoqlaringdan ayrilgansan, yangi oʻrtoq orttirolmading. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Kishilarga murojaatda, odatda ularning familiyasi, kasbi, unvoni va shu kabilar bildiruvchi soʻzga qoʻshib ishlatiladi.

Oʻrtoq direktor. Oʻrtoq mayor.

Qani, oʻrtoq bemor, oyoqlaringizni uzating-chi. — S. Karomatov, Oltin qum

Roʻzimat sahnadan chiqib ketdi-yu, hayal oʻtmay zalda paydo boʻldi va Kanizakning oldiga kelib, qulogʻiga sekin: — Oʻrtoq Ahmedov yoʻqlayotibdilar, — dedi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.

4. Turmush oʻrtogʻi; er yoki xotin, rafiq yoki rafiqa.

Halimaxon, oʻrtogʻingiz qayerda ishlaydilar? Erkaklar ham roʻzgʻor ishini yaxshi bilishi, oʻrtogʻiga yaqindan yordam berishi kerak. — Gazetadan

5. Biror ish-faoliyatda birga boʻluvchi, biror narsani baham koʻruvchi; sherik.

Oshga oʻrtoq — boshga toʻqmoq. — Matal

Dam boʻlaman oltin quyosh Husniga oʻrtoq. Dam teraman etak-etak Gullar: pushti, oq. — Gʻayratiy

  • Turmush oʻrtogʻi Hoshimjon, birinchidan, jonajon dugonamning turmush oʻrtogʻi, ikkinchidan, oʻz akamday koʻraman uni. — J. Abdullaxonov, Toʻfon
  • Oʻrtoq boʻlmoq ayn. oʻrtoqlashmoq Gʻirromlikni bilmaydigan halol bola koʻrinadi. Oʻrtoq boʻlsang arziydi. — H. Nazir, Yonar daryo
Полная статья →
OʻRTÜN=

узбекскийqoplamoq, yopmoq, yashirinmoqрусскийпокрывать, укрыватьсяанглийскийcover, close, hide

Süzük žan kepi bu qara yer tuyï, qara yer kep örtnür Beg‘ubor jonning (oqibat) yopinchig‘i qora yer tuprog‘idir, qora yer (oqibat) yopinadigan yopinchiqdir– Форма (оболочка) этой чистой души–затычка для черной земли (могилы), черная земля покрывается такими оболочками – The shape of this pure soul-plug for back earth, the black earth is covered by such shells

Полная статья →
ortish

increasing, increase, expansion, extension

  • agressiyaning yanada ortishi further escalation of aggression
  • ishlab chiqarish xarajatlarining bir maromda ortishi (oshishi) cost inflation
  • ishsizlikning ortishi growth of unemployment
  • miqdorning ortishi increase in the number
  • sezilarli ortish useful increase
  • siyosiy tanglikning ortishi escalation of political tension
  • xarajatlar ortishini qoʻllab-quvvatlamoq support the increase of expenditures
  • qurol-yarogʻ sotishning (savdosining) ortishi increase in arms transfers

Синонимы: купайиш, ошиш, ошириш

Полная статья →