Qidiruv

ot 1. Dunyoqarashi, manfaatlari, xatti-harakati bir-biriga qarama-qarshi boʻlgan, oʻzaro gʻanim, raqib sifatidagi tomonlarning har biri.

Gʻoyaviy dushman. Doʻst achitib gapiradi, dushman — kuldirib. — Maqol

Tikan zahri uchida, dushman zahri ichida. — Maqol

Dushmanning katta-kichigi boʻlmaydi. — Maqol

Bular [Sharq mutafakkirlari] zulm-zulmat, adolatsizlik, jaholat, xurofotning ashaddiy dushmani edilar. — K. Yashin, Hamza

2. harb. Urushda oʻzaro biri ikkinchisi bilan jang qiluvchi, bir-biriga qarshi urush eʼlon qilgan tomonlardan har biri; yov.

Dushman bilan boʻladigan janglarda qoʻrqoqlik qilmanglar. — Hadisdan

Polk mudofaa qilib yotgan rayon ustida dushmanning necha yuzlab samolyoti behisob bomba yogʻdirdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

3. koʻchma Insonga va umuman biror narsaga zarar keltiruvchi kimsa, narsa, hodisa.

Yovvoyi oʻt — hosilning dushmani. Jahl — dushman, aql doʻst. — Maqol

Soʻnggi pushaymon — oʻzingga dushman. — Maqol

Otabek ichkilikdan qattiq hazar qilar va bu kungacha mayni oʻziga dushman kabi koʻrib kelar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

tushkunlik — eng yomon dushman. — F. Musajonov, Himmat

ot 1. Biror kimsaga yov, gʻanim, muxolif boʻlishlik; birovga yomonlik qilishlik; koʻrolmaslik.

Nuri bu oilaga tushgach, uch kun oʻtar-oʻtmas, ikki qaynana — kundoshlar orasidagi dushmanlikni sezdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Dushmanlarcha ish, xatti-harakat.

Dushmanlik koʻrsatmoq. Dushmanlik qilmoq.

Dushman dushmanligini qilar ekan. — Sh. Xolmirzayev, Soʻnmas oʻt

ot ayn. Dushmanlik 2.

Oralarida dushmanchilik paydo boʻldi.

fl. Bir-biriga yov, gʻanim, raqib boʻlib qolmoq.

И один враг опасен.

Враги не делятся на больших и маленьких., Маленький враг — большая беда., Остерегайся врага, будь он хоть с муравья., Думать, что обессиленный враг не может убить тебя, это думать, что искра не может произвести пожара.

Dushmaning gar moʻr esa sen boʻlmagil andishasiz, Garchi otash zarra olam kuysa soʻzondir anga. Будь твой враг ничтожней мошки — берегись беду навлечь, Помни: может мир огромный искра малая зажечь. — Ҳ. Ҳакимзода

посл. если враг смеется, значит ему известна твоя тайна.

посл.сов. чем быть вне врага, лучше быть (будь) внутри него (т. е. человеку следует знать, чем дышит враг).

посл. отдай жизнь врагу, а тайны не выдавай, жизнь отдавай, а тайны не выдавай

Комок ваты, брошенный близким человеком, ударяет больнее, чем камень, брошенный врагом.

Чем желать гибели недругу, пожелай себе долгую жизнь., Не вреди недругу.

— Horma, bek,— deb kinoyali javob beradi Nodira aya oʻz vaziyatini oʻzgartirmasdan.— Azada bazm yasab qochmoqchimisan?— Birovga oʻlim tilaguncha, oʻzingga umr tila, mochaxar!.. — Бог в помощь,— с иронией отвечает Надыра-ая, не меняя своей позы.— Ты что, собираешься попировать во время траура и бежать отсюда подальше?— Чем желать смерти другому, пожелала бы себе жизни, дурёха! — С. Азимов, Оппоқ тонг қўшиғи

ot Doʻst(lar) va dush-man(lar).

Hunarli er xor boʻlmas, Doʻst-dushmanga zor boʻlmas. — Maqol

Sen doʻst-dushmanni ajratib muomala qilgin. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Doʻst-dushmanning gapiga kirib, hammang ham shunga yopishaverma. — Hamza, Paranji sirlari

погов. враг отца тебе не друг.

погов. прирожденный (заядлый) враг другом не станет.

policy of open hostility

посл. (букв. друзей двое, врагов двенадцать) врагов всегда больше, чем друзей.

погов. правый глаз с левым глазом враждует, (иногда) нельзя верить даже близкому другу.