Qidiruv

Temel, esas.ASOS, POYDEVOR

ot 1. arxit. Ustunning, kolonnaning asosi, pastki yoʻgʻon tayanch qismi.

2. Xalq xoʻjaligi, ishlab chiqarish va madaniy-maʼnaviy sohalarning asosi, negizi, tayanchi:

Moddiy-texnika bazasi. Eksperimental baza. Iqtisodiy baza.

Moddiy-texnika bazamiz maʼlum darajada yangilanadi va sifati yaxshilanadi. — Gazetadan

Maktablar va oʻquv yurtlarining moddiy bazasi ancha mustahkamlandi. — Gazetadan

Adabiy tilimiz ilgarigi kitobiylikdan qutulib, jonli xalq tili bazasiga oʻtdi. — OʻTA

3. Muayyan moddiy narsalar toʻplami, majmui; zaxirasi.

Ozuqa bazasi. Yem-xashak bazasi. Xomashyo bazasi.

Mustahkam ozuqa bazasini vujudga keltirmay turib, chorvachilikni rivojlantirish haqida oʻylab ham boʻlmaydi. — Gazetadan

4. Muayyan xizmatlar koʻrsatish va kerakli jihozlar bilan taʼmin etib turish maqsadida barpo qilingan maxsus joy, makon.

Turistlar bazasi. Aviatsiya bazasi. Harbiy-dengiz bazasi. Sport bazasi.

Oʻquvchilar turistik bazalarda dam olishni boshlab yubordilar. — Gazetadan

Poytaxtimiz va Respublikaning bir qator shaharlaridagi yirik sport bazalari Spartakiada ixtiyorida boʻladi. — Gazetadan

Bolalar maydon-chalari, sport kompleksi, sport-baydarka bazasi qurildi. — Gazetadan

5. Moddiy zaxiralar saqlanadigan bino, inshoot; ombor.

Taʼminot bazasi. Savdo bazasi.

Juman aka choynak-piyola olgani stansiyaga tushsa, bazaga bir vagon mol kelib, ombor mudiri yuk tushirish bilan band ekan. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Normamat uzoq yillar rayon neft bazasida ishladi. — Gazetadan

Birtakım, kimi.BAʼZI

ot 1. Musiqa va oʻyinlar bilan oʻtkaziladigan ziyofat, toʻy, oʻtirish; oʻyin-kulgi kechasi.

Qiy-chuv bilan oʻtgan nahorlikdan soʻng hovlida yana bazm boshlandi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dutor yoniga childirmaning chertmagi kelib qoʻshilgandan keyin, bazm tagʻin ham jonlandi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Tabib, siz karnay-surnay chaldi-ring, nogʻoralar jaranglasin, bazm quramiz. — Yoshlik

2. koʻchma Tabiatdagi jonli va jonsiz narsalarning kishiga zavq beruvchi xatti-harakatlarini ifodalaydi.

Chumchuqlar daraxt shoxlarida yozdagi kabi bazm qurishgan. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat

Kechasi oʻrdaklar bazmi boshlanadi. — S. Ahmad, Ufq

Gulduros, dahshatli gulduroslar; chaqmoqlar, chaqinlar. Osmonlarda chaqmoqlar bazmi. — U. Qoʻchqorov, Hayajonga koʻmilgan dunyo

Olisdagi zovurda yolgʻiz baqa ahyon-ahyonda vaqillab, sheriklarini bazmga chorlaydi. — Guldasta

Xilma-xil yovvoyi gullar tevaragida kapalaklar bazm quradi, asashrilar gʻuvullaydi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

rvsh. 1. Hamma vaqt ham emas, har zamon-har zamonda, ahyon-ahyonda, goh-gohida.

Yoʻlchi: Xoʻjayinlarnikiga borib turasizmi? [Abdishukur:] Baʼzan borib turaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ha, baʼzan shunday shoʻxlik ham qilib turish kerak. — P. Tursun, Oʻqituvchi

U [meʼmor] baʼzan kampirga ham dagʻdagʻa qilib qolardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Ayrim hollarda, baʼzi vaqtlarda.

Baʼzan Gulnorning yuragi toshib, butun dardini, yaralarini Unsinga ochishni istaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Meʼmor baʼzan shunday uzoq xayollarga borardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. bogʻl. Gapning uyushiq boʻlaklarini bogʻlash uchun qoʻllanadi.

[Yoʻlchi] Baʼzan Qoratoyning ishxonasida, baʼzan choyxonada tunab yurdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yoʻlchi baʼzan yolgʻiz, baʼzan oʻz yoniga birovni hamroh qilib, qancha jar, qancha qoʻrgʻon va quloqlarni kezib, suv keltirar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ara sıra, arada bir, kimi vakit.BAʼZAN

ot 1. iqt. Asos, negiz., 2.

2. fls. iqt. Jamiyat taraqqiyotining maʼlum tarixiy bosqichida yuzaga keladigan ishlab chiqarish munosabatlari yigʻindisi.

Bazis jamiyat taraqqiyotining muayyan bosqichidagi iqtisodiy tuzumdir. — Gazetadan

3. geod. astr. Yer yuzining maʼlum joyidan juda aniq qilib bevosita oʻlchab olinadigan asosiy chiziq.

Jism kuzatilgan ikki nuqtani birlashtiruvchi toʻgʻri chiziq kesmasi bazis deyiladi. — Astronomiya

Zoʻr bilan, qiyinchilik, mashaqqat bilan, zoʻrgʻa, arang.ZORLA, ZORAKİ, MEŞAKKATLİ

1. bozor (sharqda)

2. xayriya bozori

ot Paydo boʻlishiga kura magmatik, qoramtir-boʻzrang, shishasimon togʻ jinsi.

Atrofi choʻl emas, dasht emas, ammo boʻm-boʻsh, qaqrab yotibdi, yoʻl atrofida baʼzan bazalt qoyalar tikkayib koʻrinadi. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda

Oʻsha vaqtlarda loy kumushi deb atalgan bu metall tez-tez uchrab turadigan togʻ jinslaridan granit va bazalt tarkibida uchraydi. — Fan va turmush

adv sometimes

Roketatar.MINAMYOD

ot esk. Gazlama bilan savdo qiluvchi doʻkondor; gazlamafurush.

Ulgurji, chakana savdogarlar, attorlar, bazzozlar, moʻynadoʻzlar karvon kelib tushgan saroylar atrofida uymalashib qoldilar. — M. Osim, Oʻtror

Qiz bu gal chimmatini sal koʻtargan ekan, bazzoz bola qizning chiroyliligiga behush boʻlib, aqlidan adashib, yotib qolibdi. — Luqmoni Hakim

sft. kam qoʻll. Biror narsa yoki sohaning tayanchini, asosini tashkil etuvchi.

Rezervdagilarning koʻpchiligi bazaviy korxonalarda ikki haftalik stajirovkada boʻldi. — Gazetadan

Buning uchun esa har bir rayon bazaviy xoʻjaliklarga ega boʻlishi kerak. — Gazetadan

poet. Bazm payti; bazmda.

Bazmaro qilganda xirgoyi mayin ovoz etib — Habibiy

Bu kecha bazmaro raqqosayi yangi zamon oʻynar, Chunon oʻynarki, har kim koʻrsa gar mastona jon oʻynar. — Habibiy

ot 1. Bazm ishtirokchisi, qatnashchisi.

Davra qurib oʻtirgan bazmchilarning harakatlari, qiliqlari, boʻgʻiq nidolarini tasvirlashga til kifoya qilmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bazmchilarga qarab, goh Avaz, goh Xoldor bir soʻz aytib, shaharga kirayotibdi. — Gulixiromon

2. Bazmda ishtirok etayotgan sanʼat ahli.

Bazmchilar, nogʻorachilar nagʻmasini qoʻydi, oʻyinchilar oʻyinini qoʻydi, liboslarini kiydi. — Ravshan

3. Bazm oʻtirishini uyushtiruvchi shaxs. Tor

koʻchangiz tor ekan, Yoʻlda bazm bor ekan. Bazmchining qizlari Shol koʻylakka zor ekan. — Oq olma, qizil olma

ot Bazm oʻtkaziladigan yoki oʻtkazilayotgan joy, xona.

Asta-sekin uning uyi chollar bazmgohiga, kichik choyxonaga aylanib borayotgandi. — Sharq yulduzi

poet. Bazmni qizituvchi, bazmga jon kirituvchi, oʻtirishni qizituvchi.

1. Tanlangan koordinata tizimiga nisbatan buyum yoki xomaki mahsulotga talab qilinadigan holatni berish.

2. Jarayon parametrlarining belgilangan darajalarini oʻrnatish.