Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«.НО» бўйича 885 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

885 та · 1-саҳифа / 45
нок
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Узоқ, яшовчан, меваси турли ранг, шакл ва вазнда бўлган, ёғочи қаттиқ дарахт.

Боғнинг турли жойларида ҳар хил мевали дарахтлар: нок, ўрик, беҳи, жийда ва ҳоказо анчагина. — Ойбек, Танланган асарлар

Шокирали бува ҳовлисидаги катта нок салқинида эски тўшакка ёнбошлаб ётган экан. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

2. Шу дарахтнинг меваси.

Хонтахтага терилган ликопчаларда ранг-баранг қанд-қурс, конфетлар, биллур идишларда олча, узум, нокдан қайнатилган мурабболар, қулупнай қиёми. — С. Анорбоев, Оқсой

Тўлиқ мақола →
нол
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Муайян бирлик ёки миқдорнинг ёʻқлигини ифодаловчи 0 белгисининг номи.

2. Иссиқлик ва совуқлик температуралари ўртасидаги шартли чегара.

Сув нол даражада музлайди.

Сув ҳароратини нол даражага етказгач, яланг оёқ қорда юриш ҳам ҳеч гап эмас. — Фан ва турмуш

  • Нол-нол Вақтни кўрсатишда роса, аниқ, тўппа-тўғри маъносини билдиради. Меҳмонлар кечқурун соат еттига таклиф этилган. Ҳозир соат олти-ю нол-нол. — С. Абдуқаҳҳор, Санамай саккиз дема
Тўлиқ мақола →
ном
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Шахс ёки нарса-предметларга қўйилган от; исм.

Шаҳар номлари. Ном қўймоқ. Ном бермоқ.

Кексайиб қолган эшоннинг хотираси анча пасайганидан кўп вақт ўз ўғилларининг номларини ҳам хотинидан сўраб олар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Бирор соҳага, гуруҳга оидликни билдирувчи атама.

Мансур, Муслим! Сенга бир гап бўлдими? Муаллим деган номимиз бор, шундай вақтда иш кўрсатмасак, қачон кўрсатамиз?! 3. Саид, Н. — Сафаров, Тарих тилга кирди

3. Фаолиятнинг бирор соҳасида эришган ютуқ, малака даражасини кўрсатиш учун расмий ёʻл билан бериладиган унвон.

Фахрий ном. Хизмат кўрсатган артист деган ном. Классик кураш бўйича мамлакат чемпиони деган ном.

4. Кўпчилик орасида маълум-машҳурлик; донг, довруқ, шуҳрат.

Номи чиққан курашчи. Ном чиқарган жамоа хўжалиги.

Очил Эшназар Сиёб волостининг Қўштамғали қишлоғида ном чиқарган шахс эди. — М. Ўринхўжаев, Унутилмас кунлар

  • Номи билан Топшириғи, ваколати билан. Ўзбекистон номи билан.
  • Номига Шунчаки, хўжакўрсинга, ёʻли учун. Номига чойхона.Айрим туманларда маккажўхори номигагина экилаётганга ўхшайди, акс ҳолда, ер бўш ётмасин деб дон сочиб, кейин ўз ҳолига ташлаб қўйилмас эди. — ГазетаданҲури, олдин номига бир оз кўнмай турар, кейин мажбуран бораётгандай, юзига қайғули ифода бериб чиқиб кетарди. — Ф. Мусажонов, Ҳури
  • Номидан Тарафидан, исмидан; топшириғи билан. Жамоа номидан ташаккур билдирмоқ. Ўз номидан табрикламоқ.
Тўлиқ мақола →
нон
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Хамирдан тайёрланиб, тандир, ўчоқ, това ва шу кабиларда пишириладиган егулик.

Буғдой нон. Зоғора нон. Ширмой нон. Бўлка нон.

[Кампир] Нон ясаб бўлгунча, тандир қизиди. Кейин бир чеккадан ёпдим. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Умуман, егулик-ичгулик, яшаш, тирикчилик учун зарур нарса.

— Матқовул ака, мен нон топармиканман, деб қорин ғамида мактаб очганим ёʻқ, — деди у [Ғуломжон] босиғи билан. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

  • Нон гадойи Нонга зор, камбағал-қашшоқ. У ё ўз-ўзини ўлдирарди, ё хизматкор йигит билан бир юртга қочиб, камбағалликда, нон гадойи бўлиб яшарди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Нон емоқ Бирор нарсадан фойдаланиб тирикчилик ўтказмоқ, кун кечирмоқ. Доим ҳовли, ер жанжалидан нон еб юрадиган бир элликбоши, афандининг ёʻлини тўсиб, кўрган тушини айтиб берди. — Латифалар
  • Нон синдириш (ёки ушатиш
  • Нони бутун Тирикчилик, яшаш учун зарур нарсалари бут, муҳайё, ҳеч нарсадан камчилиги ёʻқ, бекам-кўст, тўкис. Сартарош у дунё, бу дунё хор бўлмайди. Ҳамма вақт нони бутун [деди кампир Шодига]. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
  • Нони яримта Бирор шерик ёки рақобатчи туфайли топиш-тутиши камайган, етишмай қолган. Нима, Қобилов келиб, нонимиз яримта бўлиб қолдими, аксинча, қўлни-қўлга бериб ишласангиз, битта нонингиз иккита бўлади. — С. Маҳкамов, Шогирд
  • Нонини туя қилмоқ Бировга тегишли ҳақнинг маълум қисмини олмоқ, ўзлаштирмоқ. Бўшанглик қилсам, нонимни туя қилиб беришлари аниқ, — ўйлади Ёʻлчи. — Ойбек, Танланган асарлар.
Тўлиқ мақола →
нор
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Бир ўркачли эркак туя.

2. Умуман, эркак туя.

Қаторда норинг бўлса, юкинг ерда қолмайди. — Мақол

  • Нор туя айн. нор И
  • 3 Норқўзи йигитларимиз ичида ҳақиқатда нор йигит. Очиқ кўнгил, ростгўй, — деди Турсунхон. — Ҳ. Ғулом, Сенга интиламан.
Тўлиқ мақола →
нос
Изоҳли луғат · яна 9 та луғатда

от Тамакидан тайёрланадиган ва тил тагига ташлаб ёки бурунга искаб чекиладиган нарса.

Бектемир қўлбола носдан бир чимдим тил тагига ташлаб, кейин тупурди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Холмирза ака ичидан: Шу ғайратинг, шу ҳимматинг бўлса, икки йилда хирмонтепадан аниқ айриламиз, деб ўйлайди, бурнига нос искаб олади. — А. Қодирий, Обид кетмон

  • Оғзига нос солмоқ айн. оғзига толқон солмоқ Оғзингга нос солиб ўтирасанми, Холиқ! Гапирсанг-чи! — Ш. Ризо, Қор ёғди, излар босилди
  • Носвой айн. нос Қоратой, бир танга пул топиладими сенда. Носвой ёʻқ, эртадан бери хумориман. — Ойбек, Танланган асарларАравакаш чол носвой чекиб, отни қамчи билан астагина уриб қўяди. — Ойбек, Болалик
Тўлиқ мақола →
нов
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Сув оқиши учун ёғоч, тахта, семент ва шу кабилардан ишланган махсус ўзан; тарнов.

Сув шунча кучайган эдики, новни қўпориб, тегирмонни босиб кетиш хавфи туғилган эди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

2. Суғориш ёки умуман сув сақлаш учун ёғоч, тахта, семент кабилардан ишланган охур; тегана.

Нўмон движокни ишга солиб, бир-бирига шохлари тегиб турган садалар остидаги новларни сувга тўлдира бошлади. — О. Ҳусанов, Най

3. Океанлар остидаги кўпинча узун чўзилган чуқур ботиқлар.

Мариана нови. Ява нови.

Тўлиқ мақола →
ноз
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Танноз аёлларга хос сериш ва ҳаракат, қилиқ; ишва, карашма.

Ноз қилмоқ.

Сўз билан, ноз билан, ҳангома билан йигитларнинг кўкрагига ўт солади қирғиз қизлари. — Ойбек, Танланган асарлар

Дилбар қизнинг қилиғи, нози яхши, Сўзнинг ози, машшоқнинг сози яхши! — Ё. Мирзо

2. Ўз қадрини ошириш учун қилинадиган ноўрин талаб, ортиқча эркалик; таранг қилиш.

Қизи борнинг нози бор. — Мақол

Касали нима, озиб кетибди келинчак онамиз?— Муғамбирлик, эркалик, ноз! — Ойбек, Танланган асарлар

[Нури] Ёʻлчини ёдларкан, унинг юрагида энди ғазаб қўзғалар эди Ким у? Нега мунча ноз қилади, кеккаяди? — Ойбек, Танланган асарлар

3. Нозик; жиззаки.

Бошим тоз, кўнглим ноз. — Уйғун

4. Майинлик.

Гумарда ноз, Елларда ноз, Кел, чаманда қил парвоз! — Т. Тўла, Оромижон

  • Ноз уйқу Нозли, ҳузурли, ширин уйқу.
Тўлиқ мақола →
ноиб
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Ўрта асрларда мусулмон давлатларида тобе ўлка ёки вилоят ҳокими, олий ҳукмдорнинг шу ердаги вакили, ўринбосари.

Ноиб унга ишониб топширилган ҳудуднинг сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ҳолати учун масъул ҳисобланган. — Ўзме

2. Ўринбосар, ёрдамчи.

Сен вилоятнинг ҳокими бўлсанг, мен сенинг ноибинг бўламан. — С. Айний, Дохунда

Хато кетмай, сақлагин, эй яратган! Бу ўша-ку, қочқин бекнинг ноиби. — Миртемир, Асарлар

Тўлиқ мақола →
ноил
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда
  • Ноил бўлмоқ Қуруқ томоша билан кечган унинг ой, йиллари бу кун Раъно гулини искаш башоратига ноил бўлгандек эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Тўлиқ мақола →