Қидирув

от Хотира, эс; хотирада, эсда сақлаш; эслаш.

Ёдга олмоқ. Ёдимга тушди.

Мана шу юришимизнинг ҳар бир қадами, сиздан эшитган гапларимнинг ҳар бир сўзи менинг ёдимда абадий қолади. — П. Турсун, Ўқитувчи

ўзбекчаайбламоқ, туҳмат қилмоқ, ғийбат қилмоқ, ёмонламоқрусчаябедничать, клеветатьинглизчаblame

Мени ким ёŋаса айïтɣïл меŋä Meni kim yomonlasa, menga aytgin – Если кто-либо наклевещет на меня, скажи мне – If someone chews on me, tell me

ўзбекчатуҳмат, бўҳтон, ғийбатрусчаклеветаинглизчаslander

Бириси узунčï ёŋаɣ қïлюčï, бири экки йüзлüг киšи умдуčï Birisi g‘iybatchi, chaqimchilik qiluvchi, biri ikki yuzli (ikkiuzlamachi) ta’magir – Одни из них ябедники, клеветники, другие–лицемеры, стяжатели – Some of them are slanderers, gossip, others are hypocrities, money-grubbers

сфт. Ёд қўшилган; таркибида ёд бўлган; ёд билан тўйинтирилган.

Ёдли ичимлик суви.

ўзбекчамусибат, бало, офат, оловрусчабедствие, бедаинглизчаmisfortune

Тўрü сув тег ол кüč кўр от тег юδуй Adolat(li siyosat) suv kabi kuchli, zulm esa o‘tdek ofatdir – Закон как вода, насилие же–бедствие, подобное огню – Law like water, violence like disaster, like fire

рвш. Хатга қарамасдан, ёддан.

Шеърни ёдаки ўқимоқ.

Дафтарнинг варақлари жузидан чиқиб кетган, йиртилиб тушган, бошқа бирон жойда лексия ўқилганда чалкашган бўлса керак, лектор лексиянинг бош-кетини тополмай, хийла овора бўлди, бу орада ёдаки яна икки марта Ўртоқлар! деди. — А. Қаҳҳор, Қуюшқон

Кейин хон, Авазнинг бир байтини ёдаки айтди. — С. Сиёев, Ёруғлик

от 1. Бирор шахс ёки воқеа-ҳодисани эслатиб турувчи нарса, нишона, эсдалик.

Унсин онасидан ёдгор қолган ва ягона зийнати бўлган юпқагина эски кумуш билагузукни айлантириб гапирди. — Ойбек, Танланган асарлар

Марҳума онасининг ёдгорлари бўлган бу уч болани бегоналар қўлида хор қилиб қўйишни Нодира истамаса ҳам, эрининг фақирлиги бунга моне эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Эсдалик учун бериладиган нарса; совға, ҳадя.

Мен нимани айлайин ёдгор — бошим қотди қисилди нафас. — Ё. Мирзо

3. Ёдгор (эркак ва хотин-қизлар исми).

с. т. Ёдаки.

ўзбекчатуҳматчи, ғийбатчи, бўҳтон қилувчирусчаклеветник, ябедникинглизчаslanderer

Ёŋақčï яқïн болса тегрüр ёдуɣ G‘iybatchi senga yaqin bo‘lsa, falokat keltiradi – Если будет близко клеветник, он принесет беду – If the slanderer is close, he will bring trouble

ёдга оид, ёдли, ёд...

• йодный раствор ёдли эритма
• йодная настойка ёд дамламаси

от 1. Марҳумни эслашга бағишланган мақола.

Газетада рассом Чингиз Аҳмаров ҳақида ёднома босилди.

2. Ёзма ёдгорлик.

Бу сўз [абушқа] қадимги ёдномаларда қари киши, эр, чол маъноларида қўлланган. — ЎТА

ёдли, ёдит, ёд қўшилган (аралашган)

• йо́дистый препарат ёдли

фл. 1. Эсга олмоқ, хотирламоқ; кўз олдига келтирмоқ.

Ёʻлчини эсларкан, унинг [Нурининг] юрагида энди ғазаб қўзғалар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Гулсин куйлади: Ўртоқларим, қўлга олсам торимни, Беихтиёр ёдлайдирман ёримни. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Хотирага келтирмоқ; хотирада, эсда сақлаб қолмоқ; такрорламоқ.

Меъмор умри давомида йиғган қимматли сўзларни шилдироқ қоғозга ёзиб қўйган бўлиб, уларни доимо ўқиб, ёдлаб юрарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

м фарм. ёдоформ (ўткир ҳидли сариқ-лимонрангли кристалл кукун; дезинфексия учун ишлатилади).

от 1. Эсдалик, эслаб юриладиган нарса; совға.

— Мендан ёдгорлик бўлсин, Меъмор, — деди Чўли бобо, — ҳозир кун ис-сиқ, совуқ кунларда кийиб юрасиз. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Бирор шахс ёки воқеа хотираси учун тикланган ҳайкал, бюст.

Мозорнинг ўрнига номаълум солдатларга ёдгорлик қўйиладиган бўлиняпти [деди Ҳасан ака]. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Саидусмон қишлоғида қаҳрамонларча ҳалок бўлган жангчилар хотирасига ёдгорлик ўрнатилди. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

3. Ёдгор бўладиган, эсдалик сифатида сақланадиган нарса; меъморий обида.

Бир-икки кун Самарқанд шаҳрини айланиб, эски ёдгорликларни хўп томоша қилдим, сўнгра Бухорога жўнаб кетдим. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

4. Қадимги ёзма манба, қўлёзма.

Бу сўз қадимги ёдгорликлар тилида тўрқу шаклида келиб, ипак, ипак газлама деган маъноларда ишлатилган. — ЎТА

фл. Ёдламоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. Ёдламоқ феълининг орттирма нисбати.

с. т. Ёдаки.

фл. Ёдламоқ феълининг биргалик нисбати.