«ДАР» boʻyicha 701 ta natija
İçine alacağı şeye oranla ölçüleri yetersiz olan, geniş ve bol karşıtı.TOR
ot Ikki togʻ oraligʻidagi uzun, nisbatan tor, chuqur joy; jarlik.
Ot chopsa, gumburlar togʻning darasi. Botirni ingratar nayza yarasi. — Alpomish
Xotinlarning kulgisidan Ogʻajon darasi jaranglab ketdi. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
Mashina oʻydim-chuqur yoʻlaklardan oʻtib, ensiz daraga kirib bordi. — E. Usmonov, Yolqin
ot 1. Jismoniy azob; ogʻriq, kasallik.
Ogʻir dard. Dard koʻrmoq Dardga chalinmoq Dardni yashirsang, isitmasi oshkora qiladi. — Maqol
Dard chekmagan dori qadrini bilmas. — Maqol
Tanasi boshqa dard bilmas. — Maqol
Kechga tomon dard kuchayib ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Xudoy taolo har bir dardga bir davo yaratgan. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Qoʻli gul ijrochiga, oʻz kasbining ustasiga yaxshilik tilab aytiladigan ibora.
Bu nasiba sizga. Sara bugʻdoy. Qoʻlingiz dard koʻrmasin, ogʻa. — S. Siyoyev, Avaz
3. koʻchma Ruhiy azob, gʻam-gʻussa, alam-hasrat.
Ayriliq dardi. Dardida yonmoq (quymoq). Dardini ichiga yutmoq •
[Fotima domlaga:] Mening hech joyim ogʻrimaydi, faqat ishq dardim bor, uf! Hamza, — Tuhmatchilar jazosi
Nihoyat, dardim yuragimdan toʻlib-toshib, baʼzi gaplarni erimga ayta boshladim. — Oybek,Tanlangan asarlar
Yuragimning dardlari Qizil gulday qatma-qat, alla. — Boychechak
Men kimga yigʻlayman, dardimni yorib. — Shirin bilan Shakar
4. koʻchma Kishining borligʻini, butun fikri-yodini band etgan narsa, ish, tashvish, orzu, xayol va shu kabilar
Uning dardi — oʻyin. Biror narsa dardida yurmoq
Shoirlik bu — ulkan dard. Shukrullo, — Saylanma
Mirzajon koʻnglida shoirlik dardi bilan tugʻilgan bola. — P. Tursun. Oʻqituvchi.
Siz nimani bilardingiz, dardingiz pul, — dedi Zumrad oyisiga. Oybek, — Zumrad
Solih Poʻlatovich shogirdlarining dardini yaxshi tushunardi. — J. Abdullaxonov, Toʻfon
Qadrdoningiz Yusufbek hojining oʻgʻli Otabek bir necha kunlardan beri benihoya bir dard bilan ogʻrir edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
5. koʻchma Fikr-u xayol; armon, ezgu maqsad.
Uning [Atevning] qalbi hamisha xalq quvonchi, xalq dardi, hash orzu-hislari bilan yonib, olovlanib turadi. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari
Elbekning ham oʻziga yarasha dardi, sevgisi, orzusi bor edi. — N. Fozilov, Diydor
Darding maktab ochishginami desam, hali bu yoqda gap katta ekan-u! — M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.
6. koʻchma Ishq, muhabbat.
Layli dardida choʻl kezib yurgan Majnunning iztiroblariga yoz holati mutanosib edi. — Gazetadan
Zevarxon Malikai Hubbonning dardida yurgan edi. — Bahrom va Gulandom
[T]
v /deə(r)/ daʼvat qilmoq, chaqirmoq, taklif qilmoq
Buğdaygillerden, bir bitki.TARIQ
oʻzbekchatoʻqruschaтемный
/dɑːn/ I,T
v /dɑːn/ yamamoq, toʻrlab yamamoq
Vurma, dövme.URISH, DOʻPPOSLASH
ot 1. Taʼlim muassasalarida ilm, maʼlumot berish maqsadida oʻtkaziladigan oʻquv mashgʻulotlari, saboq.
Dars olmoq. Dars bermoq. Dars qilmoq (tayyorlamoq).
Nasiba darsda ekan, aytdim, hozir, dars tamom boʻlishi bilan keladi. — A. Qahhor, Saodatning qissasi
— Qizlar darslarini tayyorlashganmi? — qayin onasiga qaradi Saodatxon. — S. Zunnunova, Olov
Yaqinda sinfdan tashqari dars oʻtamiz. — A. Koʻchimov, Halqa
2. koʻchma Hayotiy tajribadan kelajak uchun chiqarilgan foydali natija, ibrat, saboq.
Bu unga yaxshi dars boʻldi. Rost aytdim — dars aytdim. — Maqol
Senga mening beradigan darsim bor, Ikki ogʻiz soʻzlagani edimzor. — H. Olimjon
/dɑːt/
n /dɑːt/ C nayza, nish, oʻq
[f.-t.]
oʻzbekchadori, davo, shiforuschaлекарство, средствоinglizchadrug, cure
Senindä turur kör bularnïŋ emi, otayïl daru birlä bolyïl qamï Bularning davosi sening qoʻlingdadir, dori berib davolagin, ularning shifosi boʻl – Средства от всех этих недугов находятся в твоих руках (букв. у тебя), лечи их лекарствами, стань их нецелителем – Means from all these ailments are in your hands, treat them with medicines, become their non-healer
ot 1. Yoriq, yorilgan.
Darz oyna. Darz ketmoq.
U [
choyxonachi] zingʻillab borib, bir choynak choy bilan darz piyolani Alijonning oldiga doʻq etib qoʻyib ketdi. — Mirmuhsin, Chiniqish
2. Yorilgan joy; yoriq.
Darz boʻlmoq.
Ichkaridan qilt etgan tovush eshitilmas, faqat eshik darzidan qingʻir chiroq yorugʻi tushib turar edi. — J. Abdullaxonov, Yoʻl
kichik darz katta kemaga ham halokat keltiradi. — Mirmuhsin, Umid
Olimov bu oʻsimliklarning urugʻi shamolda uchib kelib, toshlarning darzlariga joylashishini, undagi namlik va tuzlardan urugʻ oziqlanib oʻsishini tushuntira ketdi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
ot 1. Biror yerdan, biror kimsa, narsa haqida olingan xabar, maʼlumot.
Darak qashshoq. Darak kelmoq.
Ismoildan hamon darak yoʻq edi. — Yoshlik
Qorongʻi tushdi hamki, Otaxoʻja akadan darak boʻlmadi, Zumrad opa xavotir ola boshladi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina
Gʻuncha ochgan soʻlim navbahor Kutganimdan keltirdi darak. — Mirtemir, Asarlar
2. Biror narsa yoki xususiyatdan dalolat beruvchi nishona, belgi.
Yoshlik —hayot, kelajak. Yoshlik — qudratdan darak. — Yo. Mirzo
Oq bulutlar feruzalangan samoda yengil suzadi. Kuzning daragi, deymiz buni. — Gazetadan
1. Vuruş, çarpış.ZARBA
2. Bir ülkede zor kullanarak yönetimi devirme işi.TOʻNTARISH
ot 1. esk. Kema boshqaruvchisi; kapitan.
Kema tumshugʻida turgan dargʻa koʻksini changallagancha daryoga yiqildi. — Yoshlik
Dargʻa yoʻldan toysa, kema agʻdariladi. — Qanotli soʻzlar
Daryoning boʻyida qargʻalar boʻlsam, Eng katta kemaga dargʻalar boʻlsam — Qoʻshiqlar
2. koʻchma Mashinani boshqaruvchi, yurgizuvchi.
Zangori kema dargʻalari.
3. koʻchma Yoʻlboshchi, rahbar, yetakchi.
Uning yuz yoshgacha sogʻ-salomat va yana uzoq yillar kelajak sari shiddat bilan borayotgan ulkan kemaning dargʻasi boʻlib qolishini tilaydilar. — Gazetadan
Siz boʻldingiz sheʼriyatning dargʻasi. — Otayor, Oq fasl
ayn. Darigʻo.
Dorga qarab, Eralixon yigʻlab: — E darigʻ, shuning tagiga qonim toʻkilar ekan-da, — deb afgʻon qilib soʻzlagani — Erali va Sherali
— Vo darigʻ! — deb Tohirning otasi ogʻir uh tortdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
(подарить сов.) несов. 1. hadya qilmoq, sovgʻa qilmoq, tortiq qilib bermoq
2. перен. sazovor qilmoq, lutfan baxsh etmoq, bagʻishlamoq
нареч. посл. tekinga, bepul, bekorga
даром брать хорошо, да отдавать худо olarda kirar jonim, berarda chiqar jonim
ot 1. Baland boʻyli, novcha, boʻychan.
Daroz odam. Daroz terak. Aqlli pakana ahmoq darozdan yaxshi. — Maqol
Sodiqjon yigirma yoshlardagi daroz, ogʻirkarvon, kamgap yigit. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Kun botib qolgani uchun bolalarning boʻyi daroz koʻrinadi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina
Lekin bu hovlidagi chuchmomalar juda daroz, poyalari sip-silliq va oq. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa
2. Uzundan-uzoq, uzun.
Ayta bersa barcha nutqin, Boʻlajak soʻzi daroz. — Shayxzoda
Sidqi bilan qip edim sizlarga ixlos, Oʻgʻlimning umrini dedinglar daroz. — Erali va Sherali
Defense Advanced Research Projects Agency
Qarang: ARPA
