Қидирув

саҳбо эск. поет. Қизил вино, шароб. Сенсиз гул-у боғ хор-у саҳро, Кўнглим тиламайди кайфи саҳбо. Ҳабибий

искать, разыскивать; axtarganda topilmas, kerakmasda – xor-zor погов. когда его ищешь кругом – не найдёшь, а когда он не нужен – всегда под рукой.

бепоёнлик Бениҳоялик, чексизлик, ҳадсизлик. Ер юзида инсонга ҳеч қандай наф келтирмай, бўм-бўш ётган бепоёнликлар жуда кўп. Ж. Абдуллахонов, Тўфон Хор-у зорл

оқпар Оқиш, оққа мойил, оқ аралашган. Оқ, оқпар кундузлар қоронғу бўлди, Шамоллар хор-хасни отди юзларга. А. Суюн, Олис тонглар Оқпар чой Оқ гулбарглари аралашга

бечоралик Ноиложлик, чорасизлик; камбағаллик. [Майсара:] Энди, тақсирим, бечоралик-да. Ҳамза, Майсаранинг иши Ёшлигида хор-зорликни кўп кўрган Пайғамов камбаға

1. дорогой, милый; уважаемый; suv keltirgan xor-zor, ko‘za sindirgan aziz посл. принёсший воду — в унижении, а разбивший кувшин — в почёте; aziz avliyolar рел. святые уго

тиришиб-тирмаш Куч-ғайратини аямасдан, астойдил ҳаракат қилмоқ, жон-жаҳди билан уринмоқ. [Кампир:] Ҳеч кимга хор-зор бўлмай, деб тиришиб-тирмашиб ётибман. Ойбек

кувшин (обычно глиняный); suv keltirgan – xor-zor, koʻza sindirgan – aziz посл. ирон. принесший воду – в унижении, а разбивший кувшин – в почёте; соотв. кто возит, а кому

дорилфунун эск. Дорулфунун 1. айн. университет. Муаллимнинг маслаҳати билан шаҳар дорилфунуни қошидаги адабий тўгаракка қатнай бошладим. М. М. Дўст, Лолазор Тошкент

гирифтор Дучор бўлиш, ёʻлиқиш. Ёлғизларнинг иши зордир, Ғамдин ғамга гирифтордир. Нурали Мен бўлибман дучор бундай балога, Гирифторман энди ғамли савдога. Ба

кўза Сув солиш, ташиш учун ишлатиладиган қорни кенг, бўғзи ингичка, бир томонида дастаси бор идиш. Сув келтирган хор-зору кўза синдирган азиз. Мақол Сопол кўз

одамшаванда Одамнинг қадрига етадиган, кишининг ҳурматини бажо келтирадиган; одамохун. Одамшаванда йигит. — Назирахон жуда одамшаванда, яхши қиз экан, шу қизни ке

адо Иш-ҳаракат, воқеа-ҳодисанинг охири, тамоми, ижроси. Не қаро даврон экан бу, тингламас ҳеч ким уним! Хор-у зорлик топдим-у, хўрлик адосин топмадим. М. Исмоилий, Фар

адо Иш-ҳаракат, воқеа-ҳодисанинг охири, тамоми, ижроси. Не қаро даврон экан бу, тингламас ҳеч ким уним! Хор-у зорлик топдим-у, хўрлик адосин топмадим. М. Исмоилий, Фар

касод Талаб ёки харидор ёʻқлиги туфайли савдо-сотиқ, касб-ҳунар ва шу кабиларнинг тўхтаб қолиш, юришмаслик, товарнинг ўтмаслик ҳолати. Нима қилиб зерикиб ўтирибс

озодлик Эркинлик, ҳурлик; ҳеч қандай мажбурият билан боғланмаганлик. Миллий озодлик. Бахт озодлик ва фаровонликдир. Газетадан Чунки озодликни ҳамма ҳам чапак чалиб,

одамгарчилик Одамларга муҳаббат, меҳрибонлик; инсонга яхши муносабатда бўлиш; инсонийлик, инсонпарварлик. Бирдан Азизхоннинг одамгарчилиги тутди-ю, илдам бориб, Эс

оҳор Ип, газлама ёки кийимга пардоз бериш ёки қотириш учун ишлатиладиган модда; крахмал. Шундай модда билан янги нарсага, кийимга берилган ишлов, пардоз. кўчма

ҳолат Юзага келган, мавжуд бўлган вазият, аҳвол. Жанговар ҳолат. Ҳарбий ҳолат. Шаҳар қамал ҳолатда. Ишлаётган одамлар уни [Олахўжани] бу ҳолатда кўриб, жуда ҳайро

кун Қуёш, офтоб. Кун тепадан тиғ ураётганда, машина ободгина бир қишлоққа кириб келди. С. Аҳмад, Уфқ Мана, кун ҳам терак бўйи кўтарилиб қолди. С. Юнусов, Кутилма