Қидирув

тин ТИН 'нафас' (оз ишлатилади). Бўғизига тиқилиб т и н и Нури сари қилди ишора, Зайнаб учун бу бўлди чора (Ҳамид Олимжон). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънон

оғ ОҒ ъиштон, шимнинг икки почаси қўшиладиган жойъ. Шимининг о ғ и ситилиб кетибди. Қадимги туркий тилда ъчовъ, ъчотъ маъносини англатган бу от а:ғ тарзида та

сеп СЕП ' қизнинг келин бўлишида бериш учун йиғилган мол'. Келинни келганда кўр, с е п и н и ёйганда кўр (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англат

ёвуз Ўтакетган йиртқич; ашаддий. Энди ёвуз аждар бизларни ютар. Нигор ва Замон Қиличдан ўтказамиз, от қўйиб, ёвуз ёвни. Ҳабибий, Девон кўчма Душман, ёв. Эл

тот ТОТ 'таъм—маза'. Маҳтанчоҳнинг моти чиҳар, жом ҳозоннинг т о т и чиҳар (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли та:т тарзида талаффуз

қирқ ҚИРҚ 'ўттиз билан эллик оралиғидаги ўнлик миқдор'. Қ и р ҳ и г а чидаган ҳ и р ҳ бирига ҳам чида (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу

қий ҚИЙ ' қўй, эчки, туя қумалоқларидан иборат гўнг қатлами'. Қўйларнинг тагида ётган икки йиллик қ и й н и палахса-палахса ҳилиб кўчирдик. Қадимги туркий тилда ҳ

какра КАКРА 'ғалла экинлари орасида ўсадиган тахир, талха ўсимлик'. Ариҳнинг нариги ёнида к а к р а, супурги, .. яна аллаҳандай ёввойи ўтлар ғовлаб ётар эди (Асқ

оч ОЧ ъовқат тусаб қолганъ. Қорни тўҳнинг ҳорни о ч д а н хабари ёʻҳ (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сифат а:ч тарзида талаффуз қилин

қарға ҚАРҒА ' патлари қора ёки ола йирик кўчманчи қуш'. Қ а р ғ а ҳарғанинг кўзини чўҳимас (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони анг— латган бу от

қайиш ҚАЙИШ ' узун чарм тасма', 'камар'. "Қани, кетдик", — деди—да, елкасидаги милтиҳнинг ҳ а й и ш ин и тўғрилаб олди (Парда Турсун). Қадимги туркий тилда ' ҳайво

қил ҚИЛ 'ҳайвон думининг, ёлининг узун толаси', 'соч толаси'. Арғамчига ҳ и л ҳувват (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қïл тарзид

эн ЭН нарсанинг кўндаланг кўламиъ. Тахтининг эни 30 см эди. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли и:ŋ тарзида талаффуз қилинган бўлиб (ЭСТЯ, И,

учун УЧУН ъаталганликъ, 'мақсадъ каби маъноларни ифодалайдиган кўмакчи. Сен у ч у н жонимни бе— ришга ҳам тайёрман. Бу кўмакчи қадимги туркий тилда üчüн тарзида

қази ҚАЗИ ' отнинг тўши ва пешнопи', ' шундай гўнгг-ни ёʻғон ичакка солиб тайёрланадиган мақсулот'. Кечки норин учун катта қозонда ёгли қ а з и пишади (Ойбек

илиқ ИЛИҚ 'бироз иссиқъ. Кеч куз бўлса ҳам, ҳали ҳаво и л и ҳ. Бу сифат қадимги туркий тилда ъбироз иси-ъ маъносини англатган йïлï- феълидан (Девон, ИИИ, 100) —ғ қўш

орт ОРТ ъорқа томонъ. Юк машиналари о р т д а ҳолди. Бу от қадимги туркий тилдаги ъорқа қисмъ маъносини англатган ар отидан ўрин маъносини ифо — даловчи —т қўшимча

тиз ТИЗ 'оёқнинг болдир билан сон боғланадиган жойи'. Г и з букиб, таъзим этиб, иззат қилолмай доғман (Муқимий). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу

тур ТУР 'хил\ 'кўриниш'. Республикамиз ёшлари орасидан спортнинг шахмат т у р и бўйича жаҳон чемпиони етишиб чиҳди. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони ан

янглиш ЯŊЛИШ ънотўғри\ ъхатў. Менинг гапларимдан я н г л и ш кулоса чиҳарманг. Бу от ўзбек тилида йäŋлиш- феълидан маъно тараққиёта асосида ўсиб чиққан: 'ҳ