арабчаاسنان, AsnaanрусчаЗубыинглизчаTeeth
Қидирув
«тишлар» бўйича 808 та натижа: Ўзбекчадан
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
652 та
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
от 1. анат. Овқат ейиш, тишлаш, чайнаш, тутиб туриш учун хизмат қиладиган аъзо.
Курак тиш. Озиқ тиш. Фил тиши. Тилла тиш. Тиш чўткаси. Тиш пастаси. Тиш доктори. Тиш тозаламоқ. Тиш қўймоқ, Тишни суғурмоқ (олмоқ).
Жувон елкаси оша Сидиқжонга қараб, оппоқ, маржондек тизилган тишларини ярқиратиб илжайди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
2. Қурол, асбоб, машина қисмлари ва шу кабиларнинг (тишга ўхшаш) ўткир, учли қисми.
Арранинг тиши. Қирғичнинг тиши. Тароқнинг тишлари. Омочнинг тиши,
Аввалги йилларда ҳам трактор ишларди, болалар тушмагур тишини саёз ботиришарди, ҳозир унақаси ёʻқ. — С. Маҳкамов, Катта рулда
Тош омочнинг тиши шаклига кирганда, полвон кўриб маъқуллади — А. Қаҳҳор, Кўр кўзнинг очилиши
Аммо чиғириқ ўқининг тиши чигитни чайнаган чоқда ишчиларнинг айлан-тиришга кучи етмас ва қулоқни чаппа айлантириб, қайтадан олдин босишга мажбур бўлар эдилар. — С. Айний, Қуллар
- Тиш ёрмоқ 1. Тиши кўрина бошламоқ, чиқа бошламоқ (ёш бола, гўдак ҳақида); Бу тўғрида қўшнимизга тиш ёрган эдим, у: — Битта-яримтасининг томоғини мойламабсиз-да, — деди. — МуштумТарансевнинг аллақаёққа бош олиб кетганидан хабардор бўлса ҳам, бировга тиш ёрмади. — Муштум
- Тиши чиқмоқ Маълум сўз ёки сўз бирикмаси билан бирикиб, сўз (сўз бирикмаси) билдирган иш-фаолият, соҳада улғайганликни, танилганликни билдиради. кечагина шинел кийган Чернецов, ҳарбийда тиши чиқиб, ҳар-бийда балоғатга етган капитанга тактикадан дарс бермоқчи, деб ўйлади. — И. Раҳим, Чин муҳаббатОлғирлик билан тишим чиқди, беҳуда гаплар билан тилим бурро бўлди. — Муштум
- Тиши ўтмоқ Моҳиятига тушунмоқ, ақли етмоқ, ҳал эта билмоқ. Газета ёки китоб ўқиганида, айниқса, техникага оид брошюраларни ўқиганида, баъзиларига тушунмаяпти, ўзининг таъбири билан айтганда, тиши ўтмай қоляпти. — Р. Раҳмонов, Тиниб-тинчимас
- Тишида (ёки тишининг кавагида ёхуд орасида) сақламоқ Ниҳоятда эҳтиётлик билан (кимсага билдирмай, кўрсатмай) сақламоқ. Лекин бир илож қилиб тишимда сақлайман уни. — Ойбек, Олтин водийдан шабадаларМа, ол. Бирор кунингга яраб қолар, тишимнинг орасида сақлаб юргандим. — МуштумАфандининг тиш кавагида асраб юрган юз танга пули бор эди. — Латифалар
- Тишини тишига қўймоқ Бор куч-имконият билан ўзини тутмоқ, чидаган ҳолда тутмоқ. Ножўя гапларни бошингиздан чиқариб таш-ланг, акаси жонидан, унақа вақтлар ўтиб кетган, тишни тишга қўйинг-да, дам бўлинг, бости-бости қилиб юборамиз. — А. Мухтор, Опа-сингилларТағин ҳам фарзанд экан. Тишимни тишимга қўйиб кузатдим. — Муштум
- Тишини қайрамоқ Тайёрланмоқ, бирор нарса учун ўзини чоғлаб турмоқ. Ёʻлчи тишини қайраб, бойваччанинг кўкрагига бир мушт туширди. — Ойбек, Танланган асарларТишингни қайраб тур, ука, сал қўл бўшасин, катта тўй қилиб бераман. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
- Тишининг оқини кўрсатмоқ (Тишини кўрсатиб) иржаймоқ, ишшаймоқ, тиржаймоқ. Шундай табаррук одамга қайси бетим билан тишимнинг оқини кўрсатаман? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Тиш-тирноғи билан Қатъият билан, бутун имкон билан. Тиш-тирноғим билан шу ерда, шу болаларнинг севган ўқитувчиси бўлиб қолишга тиришаман. — П. Турсун, Ўқитувчи
Изоҳли луғат
· яна 5 та луғатда
фл. 1. Тишлари орасига олиб, бир қисмини узиб, ажратиб олмоқ.
Жувон қўлидаги олмани устма-уст бир неча мартаба тишлади ва чала чайнаб ютди. — А. Қаҳҳор, Минг бир жон
Эъзозхон суви қочган нонни тишлаб, чайнай бошлади. — Ҳ. Ғулом, Машъал
2. Тишлари орасига олиб қисмоқ, тишлари билан тутмоқ, тишида ушламоқ.
Мушук боласини тишлаб, ҳовлига олиб чиқди.
Мирзакаримбой сўзни нимадан бошлашни билмай, соқолининг учини тишлаб деди. — Ойбек, Танланган асарлар
[Жўра] Қамчини тишлаган ҳолда, отга минди. — Ҳ. Шамс, Душман
3. Тишларини ботириб жароҳатламоқ, қопмоқ.
Уни ит тишлаб олди. Бу от тишламайди.
Тилини тишлаб олган одам тишини суғуриб ташламайди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
От жонивор, олдидан келганни тишлаб, орқадан келганни тепибди. — Эртаклар
4. кўчма Қаттиқ гап билан озор бермоқ, ачитиб гапирмоқ, чақиб олмоқ.
Мастон кам-пир неварасининг йиғлаб туриб қилган зорига қарамай, яна тишлаб-тишлаб олмоқчи бўлди, лекин шайтонга ҳай берди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Бармоғини тишламоқ Шундай ҳийла билан берардимки \заҳарни\, табиблар бармоғини тишлаб қолган буларди — Ойбек, Танланган асарлар
- Бурнини тишламоқ Ҳеч нарса қила олмасликка ишора қилади. Алам қилса, бурнингни тишла. ™Энди уйга қайтиш ёʻқ. Мирзакаримбой бурнини тишлаб қолсин. — Ойбек, Танланган асарлар
- Ер тишламоқ Ерга қулаб жон бермоқ, ўлмоқ. Фашист., ё қаншаридан ўқ еб, ер тишлайди, ё эвини қилса, рўпара келган тешикка ўзини уради. — А. Қаҳҳор, Асарлар
- Мум тишламоқ Эшпўлатов лом-лим демади, деб биз ҳам мум тишлаб кета берсакмикин — Муштум
- Олдидан келса тишлайди, кетидан келса тепади Ўзига ёʻлатмаслик. Мулла Норқўзи ўша гапни ҳазиллашиб айтганини арз қилиш учун олдидан келса тишлар, кетидан келса тепар эди — А. Қаҳҳор, Асарлар
- Тилини тишламоқ Оғзингни юм, тилингни тишла, Адолат, урушга борганларнинг ҳаммаси ҳам ҳалок бўлавермайди — И. Раҳим, Чин муҳаббат
- Тишида тишлаб Ниҳоятда эҳтиётлаб. Икки-уч ёшида онадан етим қолади. Отаси уни тишида тишлаб катта қилади. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизимантопган-тутганини тишида тишлаб сақлади. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
- Қулоғидан тишламоқ Ўзиники қилиб қўймоқ (одатда, қиз болани ёшлигида, кейин унга уйланиш учун). Сен унинг қулоғини тишлагансан, номард. — У. Исмоилов, СайланмаЁшлигимизда бир-биримизни яхши кўришиб юрардик, қўшни эдик, қулоғини тишлаб ҳам қўйган эдим, — деди Ботирали. — Ш. Ризо, Қор ёғди, излар босилди
бивни
погов. ленивый делает двойную работу (т. к. не доделывает или переделывает) и в конце концов кусает палец (досадует), ≈ глупый да ленивый одно и то же дважды делают.
Синонимлари: (или эринган икки борар)
«Қутадғу билиг» изоҳли луғати
· яна 5 та луғатда
[а.]
табобатрусчалечениеинглизчаmedicine
Nužum bilsä tibb ham yöra bilsä tüš Юлдузлар илмини, тиб илмини билса, тушларни тўғри таъбир қилса – Посол должен знать астрологию, медицину и уметь толковать сны – Тҳе амбассадор муст кнов астрологй, медикине анд бе абле то интерпрет дреамс
Таърифлар ичида
122 тақайта Янгидан, бошқатдан, яна (аввал мавжуд бўлган ҳаракат, ҳолатнинг давоми, янгидан юз бериши маъносида). — Саодатхон эндигина ёпган зонтини қайта очди. С. Зун
а 1) ас (лике) пеарлс; 2) пеарл(й); дурдай тишлар пеарл(й) теетҳ
а роттен, декаед, путрид, декомпосед; (тишлар ҳақида) декаед, кариес
ялчи шв. Ёлчимоқ. Чучварани хом санама, мендан ялчиб алимент ололмайсан! А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар
ивирсила шв. қ. Ивирсимоқ 1. Ҳой, мунча ивирсиладиларинг. Бўла қолсаларинг-чи! А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар
секретар Идора секретари, Нега хўп дедингиз, секретарингиз касалхонада, докладни сизга ким ёзиб беради? А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар
Эртаклар
19 та
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда тулкининг айёрлиги ва бўрининг соддалиги орқали ҳаётий сабоқлар берилади. Тулки ҳар доим ўзининг ақл-заковатидан фойдаланиб, қийин вазиятлардан
Халқ оғзаки ижоди
Ушбу эртакда тулки, бақа ва кана ўртасидаги дўстлик ва топилган буғдойни тақсимлашдаги қизиқарли воқеалар тасвирланган. Улар ўртасидаги мусобақа ва ақл-ид
Халқ оғзаки ижоди
Иккита дўст Хизрдан турли тилаклар тилайди: бири мол-дунё ва улфатлар, иккинчиси эса оила ва фарзандлар. Йиллар ўтиб, уларнинг ҳаётлари тилакларига кўра с
Халқ оғзаки ижоди
Искандар подшо ер юзини ўзига бўйсундиришни истаб, ҳатто сув ости ва осмон усти аҳолисини ҳам излатади. Бу қийин вазифани бажаришга уринишлар натижасида
Халқ оғзаки ижоди
Золим подшоҳнинг фарзандсизлиги ва тўтиқушнинг саргузаштлари орқали бошланган бу эртак, гўзал Мислабуни излаб топиш ёʻлидаги қийинчиликлар ва подшоҳни
Халқ оғзаки ижоди
Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб
Шева материаллари
15 та
Фарғона вилояти · Чорси эгов
юзи япалоқ, аммо то'ртқиррали, тишлари бир-бирини кесишган (катак) эгов
Андижон вилояти · майда тишли арра
тароқнинг майда тишларини арралаш учун ясалган арра
Андижон вилояти · чўпса эгов
Тишлари ўйиб-ўйиб ясалган эгов тури
Фарғона вилояти · тишаш
арра қилинадиган тунука бо'лакнинг қирг'ог'ини эговлаб тишлар чиқариш; арра тишларини о'ткир қилиш
Андижон вилояти · чўпса
Тишлари ўйиб-ўйиб ясалган эгов тури; пичоқ қинининг ёғочини қириб ишлайдиган асбоб
Хоразм вилояти · дишак
Олдинги йирик тишлари лабларидан ёриб чиқиб турадиган одам