Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tarasha» boʻyicha 97 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

80 ta
tarasha
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Yorib maydalangan oʻtin.

Quruq tarasha. Tarasha tayyorlamoq.

Koʻmir yoʻqligidan, tarasha choʻgʻi tanchani birpas bozillatib soʻngan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Keyin u ayvondagi samovarni puflab, oʻtxonasiga tarasha tashlay boshladi. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda

2. Quruq, qattiq narsa yoki qotma odam haqida,

Uning qoʻllari bamisoli tarasha.

3. Shunday qotma, quruq odamning ismiga qoʻshib aytiladigan laqab.

— Polvon, bas, Hamzaxonni charchatib qoʻymaylik, — dedi Mahmud tarasha — K. Yashin, Hamza

  • Tomdan tarasha tushganday Kutilmagan(da), birdan, toʻsatdan; oʻylamay-netmay. Xoliqning tomdan tarasha tushganday gaplari tagʻin kulgimni qistatdi. — H. Nazir, Bir tup gʻoʻzaQiziq, tuppa-tuzuk yigit, u yoʻq-bu yoʻq, tomdan tarasha tushganday birdan sovchi yuborgani qanaqasi. — O. Yoqubov, Bahor kunlaridan birida
Toʻliq maqola →
taramoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Taroq yoki boshqa biror narsa bilan soch, soqol va shu kabilarning chigilini yozmoq, tekislamoq.

Shundan keyin sochlarini bir tomonga silliq taragan tilla tishli yigit qoʻl koʻtardi. — N. Aminov, Suvarak

Otam oʻylanib qoldi. Soqolini barmoqlari bilan taradi. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir

Qorongʻida sokin turgan otning boʻynidan quchoqladi, barmoqlari bilan yolini taradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Ariq-joʻyaklarga suvni bir meʼyor-da taqsimlab oqizmoq, taratmoq.

Joʻyak olingan joylarda tajribakor suvchilar chanqagan gʻoʻzalarga suv tarardilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Shermat ota ikki gektarlik kartaga suv tarab boʻldi-da, egatlarni koʻzdan kechirib, oʻqariq boʻyiga chiqdi. — H. Nuʼmon, Fasllar

3. Yoymoq, sochmoq.

Qorli togʻlar orqasidan Atlas sochin tarab quyosh, Goh moʻralab, oʻynatar qosh, Xanda sochar dudogʻidan. — Gʻayratiy

  • Yuvib-taramoq Ozoda tutib, parvarish qilmoq. Men ukalarimni yuvib-tarab, kechqurun bir qoshiq obiyovgʻon qaynatib, yetimligini bildirmaslikka urindim. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Tok(ni) taramoq Tok novdalarini bir-biridan ajratib, taratib, bagʻazlarga bogʻlamoq. Bogʻbon boqqa qarolmapti, toklarini tarolmapti — Yo. Shukurov, Asarlar
Toʻliq maqola →
TARAB

[a.]

oʻzbekchaxursandchilik, quvonchruschaрадостьinglizchaglad

Qamuy yaflat-ul bu sewinčin tarab Sevinch va ayshu tarab (xursandchilik) mutlaq gʻaflat(dir) – Радость и веселье – все это [признаки] беспечности – Joy and fun are all [signs of] carelessness

Toʻliq maqola →
taraf
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Tomon 1-4.

U taraf. Bu taraf. Har taraf.

Oʻrdaning tashqarigi qismining uch tarafi (janub, sharq, gʻarb) binosiz, faqat qoʻrgʻon devorlarining zinalari edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Kunduzi qum tarafdan iliq, nafasni qaytaradigan shamol esadi. — S. Ahmad, Ufq

Har ikki taraf, kim oʻzar oʻynagandek, otash maqtovlar bilan bir-birini oʻqqa tutdi. — F. Musajonov, Himmat

Shuning uchun boshqa oʻyinlarni qoʻya turib, majlisning eng qiziq tarafi boʻlib sanalgan lapar aytishga koʻchdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

har ikki taraf oʻrtasidagi vaziyat tobora keskinlashib borardi. — K. Yashin, Hamza

Aytmadi, soʻrasam, gapni boshqa tarafga chalgʻitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Kurashuvga, bellashuvga, bahslashuvga xohish bildiruvchi shaxs, talabgor.

Biror shaharga kelganida, unga [Qulmat qoraga] taraf chiqmay qolsa bormi, bunday shaharning yigitlari yigit hisoblanmasdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Ishboshi: — Qani, taraf bormi? — deb, polvonlarni maydonga chaqirganda, nima boʻldi-yu, tavakkal qilib, oʻrnimdan turib ketdim. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Dushman, gʻanim.

Qashshoqlarga boylar koʻp taraf boʻldi. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli

Men oʻlmasam, taraf bosmas izingni. — Yusuf va Ahmad

4. Tomonidan, jihatidan.

Oʻz yonlaridan sarf qilish uchun aqchalari yoʻq, hukumat tarafidan beriladigan ovqatning salmogʻi yoʻq edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

  • Tarafini olmoq Tarafdor sifatida harakat qilmoq, biror tomonni himoya qilmoq, qoʻllab-quvvatlamoq; u yoki bu tarafga boʻlishmoq. Janjal chiqqan vaqtlarida podsho kambagʻallarning emas, boylarning tarafini olar ekan. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Taraf yoʻq Bas keladigan, bellasha oladigan, tenglashadigan kishi yoʻq. Uning [Valijonning] odamoxunligi, koʻngilchanligiga taraf yoʻq. — H. Nazir, OlmosGapdan gap chiqarishga senga taraf yoʻgʻ-a, xotin — A. Muhiddin, Hadya
Toʻliq maqola →
taram
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Soch, soqolning taroqdan oʻtkazilib silliqlangan har bir tutami, qismi.

Bir taram soch.

Sochingiz taramlari ipakdan silliq. — Mirtemir

2. Tolalanib, boʻlaklanib, marjon kabi oqqan suv, koʻz yoshi haqida.

Xotinining har koʻzidan yetmish taram yosh toʻkilib, yuz-ginalariga yoyilib — Oysuluv

Toʻliq maqola →
taran
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

r. taran — devorteshar qurol < nem. Tarant — qamal quroli

1. map. Qalʼa va uning darvozalarini buzishda qoʻllanadigan, uzun yoʻgʻon xodadan iborat, zanjirga osib bogʻlangan qadimiy harbiy qurol. Iskandar usti yopiq, gʻildirakli taranlar yasattirdi. M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

2. harb. Dushman samolyota, kemasi yoki tankiga oʻz samolyota, kemasi yoki tanki bilan zarba berish

Oʻkrshrim tugadi, samolyotimni taranga olib bormoqdaman — Gazetadan

2. Toʻlishib silliq tortgan, tekis

Tarang siynalar qora koftaga sigʻmay, qoʻsh choʻqqiga aylangan — S. Siyoyev, Otliq ayol

Bir necha kun ichida Nodirjonning eti ustuxoniga yopishdi, eti, tarang peshonasida ajitar paydo boʻldi — A. Muhidsin, Chap choʻntak

3. Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, narsa, holat kabilarning yuqori darajasini, soʻnggi chegarasini bildiradi

Uning butun vujudi hayajon bilan tarang tor-ttgan edi — P. Qodirov, Uch ildiz

uning uyatchan koʻzlariga koʻzi tushib, tarang asablari birdan boʻshashib ketdi. S — Nurov, Narvon

Salomxonadagi tarang vaziyat bir oz yumshagandek boʻldi — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Ni-zomjon ana shu oilada, hamisha tarang roʻzgʻor ichida oʻsdi — S. Ahmad, Ufq

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 80 →

Taʼriflar ichida

10 ta
idioma

idioma tli. Maʼnosi oʻz tarkibidagi soʻzlarning maʼnolariga bogʻliq boʻlmagan, yaxlit holda bir maʼno beruvchi, ixcham ibora; frazeologizmlarning bir turi. Masalan, tomda

pechka

pechka Bino va xonalarni isitish yoki ovqat pishirish uchun ishlangan qurilma. Tunuka pechka. Gʻisht pechka. Gollandcha pechka. Gaz pechkasi. Adolat uyiga kelganda, pechk

frazeologizm

frazeologizm tlsh . Tuzilishiga koʻra soʻz birikmasiga, gapga teng, semantik jihatdan bir butun, umumlashgan maʼno anglatadigan, nutqqa tayyor holda kiritiladigan lugʻavi

tom

крыша, кровля; дом; tomga tayoq suyovli загадка к дому жёрдочка припёрта (Хвост коровы); tomga chiqmoq подняться или залезть на крышу; oyoqsiz, qo‘lsiz tomga chiqadi зага

vassa

vassa bnk. Oq tol gʻoʻlalaridan bir tomoni yassi, ikkinchi tomoni doʻng qilib tayyorlanadigan, imoratning toʻsinlari ustiga zich qilib koʻndalang teriladigan kalta tayoqc

tutantiriq

tutantiriq Oʻt oldirib olish uchun xizmat qiladigan mayda tarasha, payraha va shu kabilar; tutatqi. Quruq tutantiriq. [Afandi:] Qozonni osib qaraydiki, oʻchoqqa tutantiri

Hammasini koʻrish · 10 →

Ertaklar

4 ta
Kambagʻal qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning yaramas oʻgʻlini oʻqitib, toʻgʻri yoʻlga solgan kambagʻal qizning donoligi va matonati hikoya qilinadi. Uning aql-zakovati tufayli podsho

Orzijon bilan Qambarjon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Oʻtinchi chol
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi cholning oʻgʻli Dodning sarguzashtlari, uning adolatni tiklash va sevgisini topish yoʻlidagi sinovlari hikoya qilinadi. Qahramon qiyinchilik

Vospiroxun
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Kal ismli bir yigitning jasorati va topqirligi tasvirlanadi. U o'zining aql-zakovati bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, hatto podshohlikka erishadi.

Sheva materiallari

3 ta
jongʻqa
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · payraha, tarasha
yonqa
Xorazm viloyati · payraha

payraha, tarasha

yoŋqa
Xorazm viloyati · payraha, tarasha