sft. 1. Suvi, nami batamom yoki qis-man qochgan, suvini, namini batamom yoki qisman yoʻqotgan; suvi, nami yoʻq yoki oz.
Quruq oʻtin. Quruq shamol. Toʻqayga oʻt tushsa, hoʻl-u quruq baravar yonar. — Maqol
Normat rotaga kelishi hamon starshina Vanya Velikan uni blindajda yechintirib, quruq kiyimlarga oʻradi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Toʻtiqiz tomning quruq koʻkatlari ustida koʻchani tomosha qilib, gilos yeb yotdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
2. Yogʻingarchilik kam boʻlgan yoki boʻladigan; yogʻin-chochinsiz.
Quruq iqlim. Bu yil yoz quruq keldi.
3. Maxsus quritilgan, qurigan.
Quruq meva. Quruq beda. Quruq choy. Quruq goʻsht.
4. Quruqshagan, qurushiq.
Quruq lablarini bazoʻr qimirlatib, harsillab dedi Gulnor: — badanim yonib boradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
5. Suvi yoʻq; suvi qurigan.
Quruq sahro. Quruq daryo.
Karvonlar oʻzgartirdilar yoʻlni, Tashlab bu quruq choʻlni — Z. Diyor
— Yozda bu yerga ham suv keladi, — dedi Hamidjon mening quruq gʻisht ariqlarga tikilib borayotganimni koʻrib. — Oʻ. Umarbekov, Choʻlda bir kun
6. koʻchma Ichida hech narsasi yoʻq, boʻsh.
Quruq uyga koʻchib kirmoq. Quruq qoshiq ogʻiz yirtadi. — Maqol
[Boy] Xatni kursi ustidagi quruq patnis tagiga qistirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Mudofelarga inʼomlar ulashilib bitdi-da, hudaychi oʻzining quruq xurjuni bilan Azizbek qoshiga kelib qulluq qildi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
7. Biror narsa toʻshalmagan, yalangʻoch.
— Ostingga nima toʻshaysan? — Qishda poxol, yozda quruq yerda yota beraman. — S. Ayniy, Qullar
Gulnor ayvonda quruq boʻyra ustida oʻtirib, mahsi kiyish bilan ovora ekan, Un-sin kirib keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
8. koʻchma Hech narsasiz.
Toʻyga quruq bormoq. Bozordan quruq kelmoq. Ovdan quruq qaytmoq.
Boʻta quruq choyni nonsiz issiq-issiq hoʻplab oʻrnidan turdi. — S. Ahmad, Hukm
Usmonjon uni [pulni] yoʻlkira qilib, uyga quruq kirib keldi. — S. Zunnunova, Gulxan
9. Faqat, birgina.
Maktabda shunaqa narsalarni oʻrgatmasa, nimani oʻrgatadi? Quruq ilm bilan bola bola boʻlar ekanmi? — A. Qahhor, Ayb kimda?
10. koʻchma Amalga oshmaydigan, behuda, puch.
Quruq xayol. Quruq vaʼda. Quruq gap qilmoq. Quruq gap quloqqa yoqmas. — Matal
Oʻtgan yil ham xuddi shunday boʻlgandi: Quruq soʻzga silosxona toʻlgandi. — A. Poʻlat
Olifta yigit, quruq qochirimga bu belbogʻlar yechilmaydi. — Hamza, Paranji sirlari
11. koʻchma Tagi puch, asossiz, uydirma.
Quruq daʼvo. Quruq raqamlar.
Daʼvongizga biror isbotingiz bormi yoki quruq bir gapmi, isbot qila olasizmi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Quruq ovoza — turarjoy emasligini oʻzing ham bilsang kerak, direktor [dedi Suvonqul]. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Yusufbek hoji yuqorida oʻtgan gaplarni quruq va asossiz aytmagan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
12. Astoydil yoki samimiy boʻlmagan, shunchaki, yuzaki.
Quruq poʻpisa. Quruq mulozamat. Quruqqina koʻrishmoq.
Lekin quruq doʻq quruqligicha qolaveribdi — T. Obidov, Yusufjon qiziq
Gap quruq boʻlmasin uchun, ikki ellik xat yozib ber, olib boray. — A. Qahhor, Sarob
13. koʻchma salb. Biror foydali ish-amali yoʻq, biror maʼno chiqmaydigan.
Quruq olim.
Qurolov dangasa emas. Lekin oʻta quruq odam, unda iroda degan gap yoʻq. — Gazetadan
Klubda bu kadar sovuq, quruq koʻringan bu odam shunday xushchaqchaq, shunday gapga usta ekanki, asti koʻying. — A. Qahhor, Quyushqon
- Qatordan quruq qolma Hamma qatori sen ham oʻz ulushingni, nasibangni ol, maʼnolarida ishlatiladigan matal.
- Quruq qolmoq Mahrum boʻlmoq, bebahra, benasib boʻlmoq. Palovdan Quruq qolmoq. Ziyofatdan quruq qolmoq. Tomoshadan quruq qolmoq.Hali Qumriga ishonib, Sanobardan ham quruq qolmasam yaxshi edi. — B. Rahmonov, Yurak sirlari
- Quruq qoʻymoq Mahrum qilmoq, bebahra, benasib qilmoq, chetda qoldirmoq. Ter toʻkib sochsang urugʻ, yer seni koʻymas quruq. — Matal
- Aravani quruq (yoki quruq aravani) olib qochmoq
- Oʻzini quruqqa olmoq (yoki tortmoq) Oʻzini oqlashga urinmoq, gunohsiz qilib koʻrsatmoq. Salim ham butun aybni Yoʻlchiga agʻdarib, oʻzini quruqqa tortdi. — Oybek, Tanlangan asarlar