По запросу «ortmoq» — результатов: 143: с: Узбекский
1. Koʻpaymoq, oshmoq.ARTMAK
2. Oshib qolmoq, ortiqcha boʻlib qolmoq.
3. Yukni transport vositasining ustiga yoki ichiga joylamoq, yuklamoq.YÜKLEMEK
ORT ’orqa tomon’. Yuk mashinalari o r t d a holdi. Bu ot qadimgi turkiy tildagi ’orqa qism’ maʼnosini anglatgan ar otidan oʻrin maʼnosini ifo — dalovchi —t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ЭСТЯ, I, 180; Devon, I, 77); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga al— mashgan: ar + t = art > ârt
1. Kimsa yoki narsaning yuz, bet, old tomoniga teskari tomon; orqa, ket
Ortga qaramoq. Ortga tisarilmoq. Ortda qolmoq. Ortidan bormoq. Yuk mashinaning ortidagi pritsep
Yormat boshini ortga, xotini tomonga burib, oʻqraydi — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Biror narsadan narigi tomon; narigi, u yoq
Devor ortida bir odam bor
Quyosh oltin barkash boʻlib, ufq ortiga yashirinishi bilan salqin tushadi — Gazetadan
3. 3-sh. egalik va j.k., oʻ.-p. k. va ch.k. qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (q. ortiga, ortida, ortidan)
Muammoni hal qilish uchun bu ish ortidan koʻp yugurdi. Bormagan tashkiloti qolmadi — Gazetadan
fl. Orqasiga olib koʻtarmoq; yelkasiga ortib olmoq.
Xotinlar ham, erkaklar ham bolalarini ortmoqlagan, yoʻlga tushishga tayyor. — S. Nurov, Durdona
— Seni qay fursatda ortmoqlab olganimni bilmaysan-da, chuvrindi choponchada eding, oyoqlaringda eski kalish edi, — dedi Yaxshiboyev. M. M. — Doʻst, Lolazor
Tekshiruv paytida chet eldan ortmoqlab kelingan kiyim-kechaklargina emas, soxta tadbirkorning oʻzi ham hujjatsiz ekanligi maʼlum boʻldi. — Gazetadan
OʻRTA ’ikki tomondan teng uzoqlikdagi, markaz — dagi nuqta’. Daryoning oʻrtasigacha suzib bor— dik. Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi ’joylan-’ maʼno — sini anglatgan or- feʼlining -(u)t orttirma qoʻshimchasini qoʻshib qosil qilingan shaklidan -u qoʻshimchasi bilan yasalgan (Devon, I, 145; DS, 371); -u qoʻshimchasi qoʻshilganidan keyin ikkinchi boʻgʻindagi tor unli ta — laffuz qilinmay qoʻygan; qadimgi turkiy tildayoq bu soʻz oxiridagi u unlisi a unlisiga almashgan (ДС, 371: og1i, og1a); oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: (or— + ut = orut-) + u = orutu > ortu > orta > ortä
1. Sathning chetlaridan markaziga tomon teng uzoqlikda boʻlgan qismi, nuqtasi; markaz
Nonning oʻrtasi. Gazetaning oʻrtasi. Xonaning oʻrtasi. Hovuzning oʻrtasi. Tarvuzning oʻrtasi
U \Suvonjon\ devordan bir sakrashda oshib tushdi-yu, kuchining boricha oldinga intildi. Bogʻning oʻrtasida Oysuluvga yetdi — S. Anorboyev, Oqsoy
Shaharning oʻrtasida dangʻillama hovlim bor! — O. Yoqubov, Uchrashuv
Toʻxta xola hovli oʻrtasidagi soʻriga kelib, oppoq yostiqqa engashdi — I. Rahim, Chin muhabbat
2. Uzun narsaning ikki uchidan teng uzoqlikda boʻlgan nuqtasi, joyi
Arqonni oʻrtasidan kesmoq
Oʻsh bilan Andijan yoʻlining oʻrtasida shumshayib yotgan Qora-buloq qishlogʻi birvarakasiga uygʻonib ketdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. Ikki yoki undan ortiq narsalarning oraliq qismi; oraliq
Chap tomonda togʻ etaklari, oʻng tomonda yashil paxtazor, oʻrtasida qishloq — I. Rahim, Chin muhabbat
Sharqu gʻarb oʻrtasida katta bir manzsh, Chin-Mochindan toliqib kelgan karvonlar — M. Shayxzoda
4. Kishilar yoki bir joydagi narsalar orasi; qurshov, davra. — jonli, shoʻx, tetik raqs. Oybek, Quyosh qoraymas
Oʻrtada bir necha qizlar raqs tushmoqda
Olomon ichidan Mamajon oʻrtaga chiqdi — A. Muxtor, Opa-singillar
Sanam xola bilan qanday yarashganini aytdi-yu, qaynanasi pishirib bergan varaqi somsalarni oʻrtaga qoʻydi — P. Qodirov, Qora koʻzlar
5. sft. Oraliq (oʻrta)da boʻlgan; oʻrtadagi
Oʻrta barmoq. Oʻrta eshik. Oʻrta hovli
6. Boshlanishidan va oxiridan taxminan teng uzoqlikda boʻlgan vaqt. m — mehrjon [kuzgi hosil bayrami] pallasi edi. S. Siyoyev, Yorugʻlik
Kunningoʻrtasi. Yilning oʻrtasi
Saraton oʻtgan, kuzning oʻrtasi
7. (asosan oʻ.-p. k. shaklida — oʻrtada) Xamma yoki bir necha kishi uchun umumiy, teng, bir xilda tegishli boʻlgan
Oʻrtada mashinalar, Oʻrtada bu garaj ham, Doʻst boʻlamiz chinakam — Q. Muhammadiy
[Nizomiddinov:] Kolxoz emisha, hamma narsa oʻrtada: Butun bir qishloq bir koʻrpada. Yer oʻrtada, mol-jon oʻrtada — S. Ahmad, Hukm
8. Meʼyoriy darajali; oʻrtacha
Oshning tuzi baland ham, past ham emas — oʻrta. Oʻrta boʻyli yigit. Oʻrta yoshli ayol. yash Dehqon
9. Besh balli baho tizimida "yaxshi"dan past, "yomon"dan yuqori darajadagi baho; oʻrtacha, qoniqarli. n A. Qahhor, Ayb kimda?
Oʻquvchining bilimiga "oʻrta" qoʻymoq. Inshodan "oʻrta" olmoq
Xoʻp, hozir koʻramiz.. "Yaxshi!".. "oʻrta".. "oʻrta". "Dani aʼlo?"
10. (makon kelishiklari shaklida — oʻrtaga, oʻrtada, oʻrtadan) koʻm. vazifasida. Makon, payt yoki obʼyekt munosabatini bildiradi
Gavhar shoshilmay oʻtib, Zulayho bilan Abdu-xalilning oʻrtasiga oʻtirdi.. Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol
Otang bilan oʻrtamizda shunday gaplar oʻtgan — M. Hazratqulov, Jurʼat
ikki kundosh oʻrtasidan ancha gaplar oʻtgani bir daraja maʼlum boʻldi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Shirmonjon olomon oʻrtasidan sugʻurilib chiqdi — S. Zunnunova, Olov
opa Bir ota-onadan tugʻilgan farzandlar ichida oʻzidan kichiklarga (ukalarga, singillarga) nisbatan katta qiz. Opasi erga tekkanda, Adolat oʻn bir yashar qiz edi. A. Qahh
ort Ogʻirligini ortmoq
ort Ogʻirligini ortmoq
yuklamoq, ortmoq. Qarang: yüdür
ortish Ortmoq feʼlining birgalik nisbati.
shiddatlash Shiddati ortmoq, jadallashmoq.
Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan
Ushbu ertakda qahramon Rustamning tugʻilishi, uning oilasi va farzandlari bilan bogʻliq qismat sinovlari hikoya qilinadi. Ertak qahramonlarning jasorati va oila
Nafas. Damsar urmoq (tortmoq) – nafas olmoq.
Ortmoq, artib qolmoq
