Қидирув

ўзбекчадуо, илтижо, ниятрусчамолитваинглизчаblessing, pray

Edgü du'a birlä yad qilsun Meni ezgu duo bilan yod qilsinlar – Он помянет меня доброй молитвой – He will remember me with a kind prayer

от айн. Эман.

Дубнинг ўсиши учун кўп ёруғлик ва иссиқлик керак бўлади. География. — Мен

кекса дубман: унча-мунча шамол мени эголмайди. — Шарқ юлдузи

Қаердандир дуб бочканинг талх ҳиди келади. — А. Мухтор, Асарлар

от 1. Тутун, қурум, ис.

Порох дуди,

Мамажоннинг димоғига қорачироқ дуди гуп этиб урилди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Ёғ дуди осмонга кўкиш устундай кўтарилди. — Ҳ. Ғулом, Замин юлдузлари

Деворлари ва шипини қоп-қора дуд босган бу уйга қуёш нурлари кичик бир туйнукдан тушарди, холос. — Ж. Шарипов, Хоразм

2. кўчма Ғубор, доғ, асорат.

Кўзимда ғурбатнинг заҳарли дуди. — Ғ. Ғулом

Гулнорнинг кўнглини қоплаган ҳасрат дуди тарала бошлади. — Ойбек, Танланган асарлар

Аслида суҳбатдан қолган дуд ҳали Элмуроднинг кўнглидан аримаганди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

3. кўчма Оҳ, нола; руҳий азоб.

Ҳожи холанинг дуди осмонда эди. — М. Исмоилий, Фарғона т.о.

Душмандан интиқом олиб, дудини димоғидан чиқарайлик. — М. Осим, Карвон ёʻлларида

4. кўчма Аччиқ, жаҳд; ғазаб.

Мана шу ерда мингбошининг дуди осмонга чиқди. — М. Исмоилий, Фарғона т.о.

5. кўчма Илиқлик тафти.

Ҳут кирди, ер остига дуд кирди. — Мақол

от с. т. айн. Дук И.

Чархнинг йигирилаётган ип ўралиб борадиган қисми;

Ҳар қизнинг олдида ип ўралган семиз дуклар қаланиб ётибди. — Ойбек,Навоий

У [Оташ дукчи] дукни ғув-ғув айлантиради. — Ойбек,Улуғ ёʻл

от 1. Ҳайвон танасининг чиқарув тешиги тепасидан бошланадиган ва ингичкаланиб борувчи энг ортки, охирги қисми; қуйруқ.

Сичқон сиғмас инига, ғалвир боғлар думига. — Мақол

Туянинг думи ерга тегар, Хўжанинг қизи эрга тегар. — Мақол

Шошган ўрдак ҳам боши билан, ҳам думи билан шўнғийди. — Мақол

У [ит] думини ликиллатди-да, Нигоранинг оёғи остига ёта қолди. — С. Анорбоев, Оқсой

2. Баъзи жониворлар танасининг кет томонидаги узун патлар ёки ингичкалашган қисми.

Хўрознинг думи. Қалдирғочнинг думи. Илоннинг думи.

Ҳалиги чавоқ балиқ қор устида ялт-юлт қилиб сакрайди, думи билан савалайди. — Н. Фозилов, Дийдор

Раиснинг ориқ, қорамтир юзига ярашмаган тақасимон мўйловининг учлари чаён думидай гажакланди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

3. Мева, барг ва шу кабиларнинг банди.

4. Сабзавот ўсимликларининг ер юзасида ўсиб турган барги.

Сабзининг думини кесмоқ.

5. Учиш аппаратларининг ингичкалашган кет томони.

Бирпасдан кейин лагер устида думига каттакон пуфак боғлаб олган самолёт пайдо бўлди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Самолётнинг думида елкамни қисганча биқиниб ўтиравердим. — Гулдаста

6. Умуман бирор нарсанинг кети, охири.

Юлдузнинг думи. Қанча машиналар қаторлашиб ўтди, ҳали думи кўринмайди.

Чарос дераза панжарасидан думи ликиллаб турган даканг варракни кўрди. — Ў. Ҳошимов,Қалбингга қулоқ сол

Чопа беришнинг беҳуда эканини пайқаб, эшелоннинг думига уланган қизил вагонларга толиққан кўзларини умид билан тикди. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

7. кўчма Доим бировга эргашиб ёки унга хушомад қилиб, бирга ортидан юрадиган одам; шотир.

Абдурасул Тожибойнинг мажлисда ўз тарафини оладиган думлар тўплай бошлаганини гапирди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Дум эмиш, хўжа келиб менга дум бўлсин. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

8. кўчма с.т. Қарз, топширилмаган имтиҳон

Унинг математикадан думи бор.