от
1.
Нафас, тин.
Дамим қайтиб кетяпти. Дамимни ростлаб олай. Чуқур дам олинг.
Жиндай дамимни ростлаб олай, уҳ ҳалиям оёғимнинг қалтироғи босилгани ёʻқ. Ҳамза, — Паранжи сирлари
Бахтингиз бор эканки, мендай кўли енгил, дами ўткир ромчига ёʻлиқдингиз. — К. Яшин, Ҳамза
От пишқирган дамига Эрир тоғдаги корлар. — Ойсулув
2.
Ишдан бўш вақт; ором, ҳордиқ.
Дам бермоқ. Дам олмоқ. Дам бермай югуртирмоқ. Дам олиш уйи.
Эртага якшанба, дам олиш куни. Ўзбекистон баҳорининг гуркираган пайти. — Газетадан
Соҳибжон дамини олиб, яна ёʻлга равона бўлибди. — Зумрад ва Қиммат
Ҳатто Шарофат билан икки марта дам олиш уйига борганмиз. — Муштум
3.
Бирор нарса ичига йиғилган, тўпланган ҳаво, газ.
Баллонга дам бермоқ. Дами чиққан баллон,
Аҳмад, дами чиққан пуфакдек, бўшашиб ўтириб қолди. — Мирмуҳсин,Меъмор
Илгари говмиш сигирнинг елинидек солиниб турадиган бағбақаси сўлган, дами чиққан пуфакдай шалвираган. — А. Қаҳҳор, Сароб
4.
Ошқозон ёки ичакда овқатдан пайдо бўлган ел, газ.
Хом ўрик қоринни дам қилар, Ғўр масала — бошга калава. — Мақол
Янги узилган узум ични дам қилади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари
5.
Тафт, иссиқ, ҳарорат.
Аммо ўзиям дамига ош пишадиган отахонлардан. — О. Ёқубов, Песалар.
Қиём чоғи эди. Қуёш дамини ғир-ғир эсган шамол кесар эди. — Ойбек, O.v.shabadalar.
6.
кўчма
Куч, зўрлик; шиддат.
Азимжон ўз ротасидаги жангчилар билан душманнинг дамини кесди. — Н. Сафаров, Оловли излар
Азмкор халқнинг даҳшатли ҳамласи офатнинг дамини кесди. — Н. Сафаров, Оловли излар
Қишнинг дами кесила бошлади. — Ойбек, Навоий
7.
кўчма
Кибр-ҳаво; ҳовур.
Дамидан тушмоқ (қайтмоқ). Ҳали хомсан, пишарсан, бу дамингдан тушарсан. — Мақол
Бугун Бухородан комиссия келганини эшитган бўлса керак, кечаги дами ҳам қолмаган. — С. Айний, Қуллар
Ўринбой оғзидаги ошини олдирмайдиган, тутганини шарт кесадиган, дами баландгина кўринган эди. — Ҳ. Назир, Кўктерак шабадаси
8.
Буғ, ҳовур, пар