tag
тагtag
ot 1. Narsaning ostki, pastki qismi, tubi.
Paqirning tagi teshilibdi. Tuflining tagi loy boʻlibdi.
Qoʻgʻazordagi vodokachka tiklanadigan boʻlsa, tagi bilan qoʻporib tashlaymiz. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. Biror holatda boʻlgan, joylashgan narsaning ost tomoni, pastki tomon (yer, boʻshliq yoki boshqa narsa).
Stolning tagiga bekinmoq.
Toʻgʻon tagidan oʻtgan suv
shalolasi kanalni teshib yuborishi yoki qirgʻoqlarni oʻpirib ketishi mumkin. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Koʻkragini baland tutdi-da, yaktak choʻntagidan nosini olib, bir chimdimini til tagiga tashladi. — Oydin, Hikoyalar
3. Tik holatli narsalarning ost qismi atrofi, yon-beridagi yer sathi.
Doim devor tagida turadigan stol ikki karavot oʻrtasiga olingan. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Kun tikkaga kelguncha toʻxtamay yurib, tik choʻqqining shundoq tagiga keldik. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil
4. Narsa yoki shaxsning boshqa bir narsa, sath va shu kabilarga tegib, oʻrnab turgan tomoni; ost.
Koʻrpachaning tagi. Xat stol ustidagi kitobning tagida.
Maktubni oʻqib, yostiq tagiga qoʻydi. — K. Yashin, Hamza
U bir oz oldinda, tagidagi saman yoʻrgʻaning bir tekis yurishiga mos sal chayqalib, xayolga choʻmib oʻtiripti. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
5. Narsaning oʻz sirtiga qarama-qarshi boʻlgan tomoni; ich.
Domla yer ostidan paranji tagida jilpanglab turgan shoʻx ayaga bir boqdi-da, nikoh xutbasini boshlab yubordi. — Mushtum
Pidjagining tagidan kiyilgan oq sadaf tugmali rangdor, katak koʻylak arzon kostyumga juda mos kelgan. — P. Qodirov, Uch ildiz
6. Yer, suv kabilarning ost, ich tomoni; ost, ich.
Bilmadim, koʻkka uchdimi, yer tagiga kirdimi — Oybek, Tanlangan asarlar
7. Asli, zoti (ota-bobolari), kelib chiqishi.
Tagimiz kambagʻal. Otamizning kasbi hammollik edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
U ham tagi koʻrgan oiladan chiqqan. — Mirmuhsin, Umid
Mening otim — Olim. Tagi Chorvoqlikman. — S. Karomatov, Bir tomchi qon
8. Zamir; asos.
Ahmad buning tagida bir gap borligini payqadi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Elmurod qassobning siyosat toʻgʻrisidagi savoli tagida uning oʻz gʻarazi va tashvishi yotganini payqadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
9. Oxir-oqibat, natija.
Sabr tagi — sar(iq) oltin. — Maqol
Mehnat tagi — rohat, degan qadimgilar. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Ustod Qavom bu ishning tagi yomonligini bilardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
10. (3-shaxs egalik qoʻshimchasi bilan — tagi) Narsaning muayyan holati, miqdori (koʻp yoki oz (kam) soʻzi bilan qoʻllanadi).
Keyin birini ilitib, birini pishirib yeb, ikkisini choʻntagiga solib ketdi. Tagi koʻp boʻlsa ham koshki edi. — Mushtum
Oʻgʻlim, bu ikki otga yarashiqli narsalarning ham tagi kamdir. — Erali va Sherali
- Burni (yoki tumshugʻi) tagida Shundoqqina oldida, yonginasida. Burnimizning tagida ekan-u bu laʼnatilar, yana qidirib yuribmiz. — A. Ubaydullayev, Qonli izdanPoyezddan tushgandan keyin shunday tumshugʻimiz tagida ekansan-ku, biz boʻlsak qayoqlarga borib yuribmiz. — E. Raimov, Ajab qishloq
- Doʻppining tagida odam bor
- Yer tagidan qaramoq Boshni quyi solgan holda qaramoq (koʻz tashlamoq). Bu gap Badiaga yer tagidan qarayotgan Zulfiqor Shoshiy ustidan goʻyo sovuq suv quygandek boʻldi. — Mirmuhsin, Meʼmor
- Koʻz tagiga olmoq Erishish (oʻziniki qilish) uchun moʻljallab qoʻymoq. Koʻz tagiga olib qoʻyganing bormi oʻzi? — M. Qoriyev, Oydin kechalarOldin institutni bitiray, keyin oʻzim moʻljallab, koʻz tagiga olib yurgan qiz bor. — Mushtum
- Tagi zil Oqibati yaxshi boʻlmagan; ishonchsiz; halokatli. Hazilning tagi zil.Muhammad Argʻunning tagi zil maʼlumotlari Shohruhni ham, Ulugʻbekni ham oyoqqa turgʻazdi. — Mirmuhsin, Meʼmor
- Tagi ochildi Nima ekanligi, mazmuni, mohiyati maʼlum boʻldi. Endi tagi ochildi. Nima demoqchisan? — Hamza, Tanlangan asarlar
- Tagi past Otasini koʻndiramiz, uning tagi past, jazosi pul-da — J. Sharipov, Xorazm
- Tagiga yetmoq 1. Ish-harakat, gap-soʻz va shu kabilarning mohiyatini anglamoq, bilmoq, asl mohiyatini bilmoq, sirini ochmoq. Botirali odamlar ogʻzidagi mish-mishlarning tagiga yetishni istardi. — H. Gʻulom, MashʼalHaqiqatning tagiga yetguncha orada noqulay gaplar boʻlib oʻtdi. — GazetadanMahkam aka gapning tagiga endi yetdi, kulib yuborishiga sal qoldi. — R. Fayziy, Hazrati inson;Oʻgʻlim Hamzaning ham tagiga yetib, oz qoldi meni dogʻ-da qoʻyib ketishiga. — K. Yashin, Hamza
- Tagiga (yoki tagini) oldirmoq Tagini kuydirib, oʻta qovurib qoʻymoq. Bizni kutaverishib, oshini tagiga oldiribdi. — H. Nazir, Yonar daryosholini sochmasdan tuyolmaydi, suv qaynatsa ham, tagiga oldirib qoʻyadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Tagiga suv ketdi Faoliyati barham topdi, yoʻqlikka yuz tutdi, tamom boʻldi. Oʻrtada har xil merosxoʻrlar koʻpaydi. Boylikning tagiga suv ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlarU kunlar Nazirqul uchun eng baxtiyor kunlar edi. Oʻshanday beozor kunlarning tagiga suv ketdi. — S. Ahmad, Hukm
- Tagida qolmoq Biror narsaga katta miqdorda ega boʻlmoq. Duoning tagida qolmoq. Boylikning tagida qolmoq.
TAG
Narsaning ostki, eng pastki qismi.ALT, AŞAĞI
tag
1. низ, нижняя часть
qamish tagi qaltirar загадка низ камышинки дрожит (Рыба)
2. дно
chelakning tagi teshik дно ведра дырявое
tagi yoʻq бездонный
3. основа, фундамент
tagi poʻk необоснованный, беспочвенный
4. перен. суть, сущность, смысл
masalaning tagidan bilmoq узнать (постичь) суть вопроса
mehnat, mehnatning tagi rohat см. mehnat
5. погов. происхождение, корень, род
tagi dushman doʻst boʻlmas прирожденный (заядлый) враг другом не станет
tagi past низкий по происхождению
tagi toza происходящий из неопороченного рода; порядочный
6. послелог под, подо, около, возле, к
koʻprik tagida toʻrtta qoziq загадка под мостом четыре колышка (Вымя коровы)
chamadonni karavot tagiga qoʻydim чемодан поставил под кровать
mehmonlar daraxt tagida oʻtirishardi гости сидели под деревом (возле дерева)
- ishning tagi nozik скользкое дело
- tag-tomiri bilan yoʻqotmoq вырвать с корнем, вырвать в корне, совершенно уничтожить
- tagiga suv quymoq подрывать, разрушать, уничтожать
- tagiga olmoq пригорать (о пище)
- tag-tugi bilan разг. целиком, полностью; всё до нитки
- tagida gap bor под этим что-то кроется
- tagiga yetmoq 1) докопаться (до смысла, истины и т.п.); 2) разоблачать (кого-что-л.); погубить (кого-л.)
TAG
1. astı, túbi, tómen, astı beti, tómen tárepi
2. tek, shıģısı, kelip shıģıwı, násili
3. túbir, tiykar, negiz
tag
Unterteil m, Grund m, Boden m