Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«OLA» boʻyicha 1746 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

714 ta
ola
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

sft. 1. Oq-qora, oq-malla va shu kabilar qorishiq tusli (hayvonlar tusi haqida).

Ola ot. Ola hoʻkiz. Ola tovuq somon sochar, oʻz aybini oʻzi ochar. — Maqol

Bu pulga manman degan galanskiy [golland] ola sigir olishingiz mumkin. — N. Aminov, Qahqaha

2. Turli xil rangli, yoʻlli yoki gulli; chipor.

Ola (yoʻlli) beqasam. Ilon chaqqan ola arqondan qoʻrqar. — Maqol

Xonaning toʻridagi poʻstak ustida oppoq soqoli koʻksiga tushgan, katta sallali, ola choponli domla oʻtirardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Kelishmovchilik, nifoq, nizo.

Oltovlon ola boʻlsa, ogʻizdagini oldirar. — Maqol

Ovul iti ola boʻlsa, boʻri kelsa birikar. — Maqol.

[Tojiboy:] — Yoʻq, mening fuqarom ichida olasi yoʻq, — dedi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Tugal emas, hakkam-dukkam, bir tekis unib chiqmagan; chala.

Chigit sifatsiz ekilib, koʻchat ola chiqsa, kimga foyda-yu, kimga zarar? — M. Nazarov, Jilvon jilvalari

  • Oq ola Asosan oq tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Qora ola Asosan qora tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Olachiqdi Ittifoqi, orasi buzildi. Oq poshshoning askarlari oʻrtasidan ola chiqib, Urishmaymiz, urishsa poshsho bilan vazirlar urisha bersin, deb turgan emish. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
  • Ola koʻz, olakoʻz 1. Chaqchaygan katta koʻz; Elmurod atrofiga qaragan edi olakoʻz zavxoz ham sahna oldida tomosha qilib turganini koʻrdi-yu, oʻzining bor-yoʻqligini unutdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Ola qaramoq 1. Koʻzlarini olaytirib, oʻqrayib qaramoq. Dehqonovga va unga tanbeh berdim. Endi ikkovi ham menga ola qarab yuribdi. — S. Nurov, Narvon;— Siz yaxshi koʻrgan bir qizga birov ola qarasa, siz nima qilardingiz? — dedi. — N. Safarov, Uygʻonish;Ultonni hech kim bek qilgani yoʻq, u oʻzi oʻzini bek qilib, Qoʻngʻirotga ola qaradi. — Yodgor
  • Oq uy, ola bargak
Toʻliq maqola →
olam
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Butun mavjudot, borliq, koinot, dunyo.

— Ayb mening oʻzimda, — dedi u [boy] zardasi qaynab. —

Olam bino boʻlgandan beri yaxshilikka — yomonlik, xizmatga — tuhmat boʻlib kelgan. — S. Ayniy, Doxunda

2. Butun jahon, dunyo, yer yuzi va undagi insonlar, xalqlar

Paxtamizning shuhrati butun olamga mashhur.

Hakimboyvachchaning ovozasi olamni tutadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Tabiatda mavjud boʻlgan narsalarning alohida bir toʻpi, dunyosi.

Oʻsimliklar olami.

Titrash oʻsimlik olamiga ham halokatli taʼsir etadi. — Fan va turmush

4. Oʻziga xos xususiyatlari, maqsadi, maslagi bilan ajralib turadigan ijtimoiy guruh, jamiyat.

5. Odamning maʼnaviy, ichki dunyosi; oʻziga xosligi.

Inson ruhiy olamining eng nozik nuqtalarini his etib, voqea va hodisalarning eng dolzarb jihatlarini badiiy aks ettirmogʻim lozim boʻladi. — OʻTA

6. Biror soha, jabha.

Ilm olami. Siyosat olami.

U

endi Salimxondan koʻp soʻzlaydi, hatto Salimxonni siyosat olamiga sudraydi. A. — Qahhor, Sarob

Fan olamida yangilik yaratish istagi uning qalbini qamray boshladi. — S. Karomatov, Oltin qum

7. Bu dunyo; mavjud dunyo.

Olamdan oʻtmoq.

Qutbinisa onasi olamdan oʻtgandan buyon endi ohorli kiyim kiyishi edi. — S. Ahmad, Ufq

  • Oʻn sakkiz ming olam
  • Yangi olam 1. Biror ijtimoiy formatsiya oʻrnini olgan ikkinchi, yangi formatsiya. Yangi olamga kirgan odamlarning hammasi oyogʻida eski olamning loyi bilan kirgan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariUmrini shaharda, shovqinli sexlarda oʻtkazgan bu yigit uchun qishloq mutlaqo yangi olam edi. — S. Ahmad, Hukm
  • Bir olam 1. Oʻziga xos bir dunyo. [Normat] 1940 yili [Moskvadagi] qishloq xoʻjalik vistavkasini koʻrgandayoq: — Vistavkaning oʻzi bir olam, — degan edi. — I. Rahim, Chin muhabbat;U Moskavadan bir olam taassurotlar bilan qaytdi. — T. Ashurov, Oq ot
  • Boshqa olam Xulq-atvori boʻlak, boshqacha. Ot esa tamom boshqa olam, ayniqsa mening qorabayirim. — H. Gʻulom, Mashʼal
  • Jumla(i) olam Olamdagi hamma odam yoki narsa. Oltin tuprogʻingda jumla olam bor. — H. Gʻulom
  • Ikki olamda Hech vaqt, hech qachon.
  • Olam guliston Hammasiga oʻsha moshak sababchi. Keling, deb telefon qilmaganda, olam guliston edi. — N. Aminov, Qahqaha
  • Olamhodis Mabodo, ehtimol, boʻlishi mumkin, balki. Olam hodis, qoʻlga tushib qolsang, soʻroq kezida aybni faqat oʻz boʻyningga olib, oraga meni qotishtirmaysan! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Olamga sigʻmay ketdi Behad xursand boʻldi. Koʻrmaysizmi: suvning sharpasini eshitib, bechora [dehqon]lar olamga sigʻmay ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Parvardigori olam Olloh; olamning yaratuvchisi, xalloqi olam, xudo. Parvardigori olam duolarimizni mustajob qilgay.
  • Podshohi olam
  • Husn olami Husndor kishilar, nozaninlar toifasi. Bu uza-tish (toʻy) majlisini jonli, ruhli oʻtkazmoq uchun barcha qizlar oʻzlarining eng asl, eng nafis kiyimlarini kiyib, favqulodda husn olamini yana bir qat, yana bir qayta bezabdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →
oʻlan
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Oʻt II.

Koʻm-koʻk oʻlanlar va ularning orasidan ilon izi boʻlib, quyoshning nurida kumush tasmaday yarqirab turgan ariq va ariqchalar koʻrinib turadi. — A. Qahhor, Sarob

Yengilgina esgan shamol dimoqqa turli oʻlan islarini keltirib urar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →
oʻlat
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Odam va hayvonlarda oʻlat tayoqchasi qoʻzgʻatadigan oʻtkir yuqumli kasallik; koʻplab yoki yoppasiga oʻlimga sabab boʻladigan kasallik, masalan, vabo.

Qishloqlar uzoq davom etgan oʻlat yoki urush natijalarida xarob boʻlganday vayronlikka yuz tutgan. — A. Qahhor, Sarob

Bu ahvol umumiy vabo va oʻlat edi. — S. Ayniy, Esdaliklar.

  • Oʻlat tegmoq Oʻlatga duchor boʻlmoq. Chindan ham u oʻzini tanimaslik darajasida oldirgan, oʻlat tekkan kishilardek, koʻzlari ichiga choʻkib ketgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
Toʻliq maqola →
olasi
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

Kimsadan olinishi, undirilishi kerak boʻlgan narsa; haq.

Xoʻjayinning uch-toʻrtta qoʻshni dehqonlardan olasi bor ekan, menga choʻtni qoʻltiqlatib oldilar, orqalaridan ergashib yurdim. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Yuring boʻlmasa, Xoldorxonnikiga, xoʻjayin, Qorakoʻzda ham jindak olasi bor. — Gʻ. Gʻulom, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 714 →

Taʼriflar ichida

132 ta
chipor

пёстрый, пятнистый, рябой; chipor tovuq рябая курица, курица-пеструшка; bir qarichcha boʻyi bor, ola-chipor toʻni bor загадка ростом в один вершок, в пёстром халате он (Л

banginamo

banginamo Xatti-harakati, holati bangiga oʻxshagan; bangitabiat. [Qorovul] Uzun moʻylovli, koʻzlari ola-bula banginamo kishi edi. Oybek, Bolalik Sochim oʻsib banginamo, H

obinovvot

obinovvot Oʻrikning juda shirin bir turi. Poʻsti sariq-ola, sergoʻsht shirin qovun; choʻgiri. Darvozaga yaqinlashib qolishgan paytda dimoqqa obinovvot qovunning isi urild

surra

surra Keng ola-bula yoʻlli mahalliy nimshoyi mato. Bir joʻra surra. Surra toʻn. Adhamboy marakasidan kiygan surra poʻshakni volidangiz hayf koʻrdi. A. Qodiriy, Kichik asa

Hammasini koʻrish · 132 →

Ertaklar

345 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Hammasini koʻrish · 345 →

Sheva materiallari

553 ta
Bozoy
Fargʻona viloyati · bo'z yigit

bo'z yigit, bo'z bola, yosh yigit

Burnoch
Qashqadaryo viloyati · burnida olasi bor ot

Burnida olasi bor ot.

Bäcchä
Samarqand viloyati · bola

Bola

Egiz
Fargʻona viloyati · egizak

1) baland, yuqori yer; 2) ikkisi bir tug'ilgan bola, hasan-husan

Joolap
Toshkent shahri · yo'qlab

Toshkentda 'jaqlap' shaklida aytiladi

Hammasini koʻrish · 553 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

1 ta
Mutolaa
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Audio va elektron kitoblar kutubxonasi: bepul kitoblar va Premium obuna; roʻyxatdan oʻtish kerak.