Қидирув

сфт. 1. Қаттиқ тортилган, солқа ёки бурушиқ жойи қолдирилмасдан керилган.

Таранг тортилган арқон.

Нафиса кўрдики, ип жуда таранг тортилди, энди ширт этиб узилиб кетиши мумкин. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

Бу тор, таранг кийимда унинг келишган қомати янада бўртиб турарди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

2. Тўлишиб силлиқ тортган, текис.

Таранг сийналар қора кофтага сиғмай, қўш чўққига айланган. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Бир неча кун ичида Нодиржоннинг эти устухонига ёпишди, эти, таранг пешонасида ажинлар пайдо бўлди. — А. Муҳиддин, Чап чўнтак

3. кўчма Айрим сўзлар билан қўлланиб, нарса, ҳолат кабиларнинг юқори даражасини, сўнгги чегарасини билдиради.

Унинг бутун вужуди ҳаяжон билан таранг тортилган эди. — П. Қодиров, Уч илдиз

унинг уятчан кўзларига кўзи тушиб, таранг асаблари бирдан бўшашиб кетди. — С. Нуров, Нарвон

Саломхонадаги таранг вазият бир оз юмшагандек бўлди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Низомжон ана шу оилада, ҳамиша таранг рўз-ғор ичида ўсди. — С. Аҳмад, Уфқ

фл. 1. Тароқ ёки бошқа бирор нарса билан соч, соқол ва шу кабиларнинг чигилини ёзмоқ, текисламоқ.

Шундан кейин сочларини бир томонга силлиқ тараган тилла тишли йигит қўл кўтарди. — Н. Аминов, Суварак

Отам ўйланиб қолди. Соқолини бармоқлари билан таради. — Ойдин, Садағанг бўлай, командир

Қоронғида сокин турган отнинг бўйнидан қучоқлади, бармоқлари билан ёлини таради. — Ойбек, Танланган асарлар

2. қ. х. Ариқ-жўякларга сувни бир меъёр-да тақсимлаб оқизмоқ, таратмоқ.

Жўяк олинган жойларда тажрибакор сувчилар чанқаган ғўзаларга сув тарардилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Шермат ота икки гектарлик картага сув тараб бўлди-да, эгатларни кўздан кечириб, ўқариқ бўйига чиқди. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

3. кўчма поет. Ёймоқ, сочмоқ.

Қорли тоғлар орқасидан Атлас сочин тараб қуёш, Гоҳ мўралаб, ўйнатар қош, Ханда сочар дудоғидан. — Ғайратий

от Таранг ҳолат (таранг тўғри ва кўчма маънода).

Бўғизда тиқилиб, ўртада тўлиб турган нафасни фақат сарбаст гап билан, ўртадаги тарангликни ёʻқотувчи эркин сўз билан ўнглаш мумкин эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

— Ёʻқ, Шерали Назарович, — деди ҳамон таранглигидан тушмаган Расулжон, — тўғри айтдингиз. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

фл. Тортиб ёки кериб, таранг ҳолга келтирмоқ.

Дорни тарангламоқ. Дуторнинг ипини тарангламоқ. Матони таранглаб, гул тикмоқ.

Участка этагидаги икки йигит симни таранглаб, белги қилинган тугмачани назорат чизиғига бараварлади. — Р. Раҳмон, Тиниб-тинчимас

тургор

фл. Тарангламоқ феълининг мажҳул нисбати.