Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Психология терминларининг изоҳли луғати

РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ

Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.

Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

АБСОЛЮТНЫЙ ПОРОГ ОЩУЩЕНИЯ

сезгининг мутлақ чегараси; билинар-билинмас муайян сезги ҳосил қилувчи минимал даражад…

АБСОЛЮТНЫЙ СЛУХ

мутлақ эшитиш; товушлардаги энг нозик ўзгаришларни сезиш, тасаввур қилиш ва эсда қ…

АБСТРАГИРОВАНИЕ

абстраксиялаш (мавҳумлаштириш); нарса ва ҳодисаларнинг айрим белгиси, сифати ёки хус…

АБСТРАКТНО-ЛОГИЧЕСКОЕ МЫШЛЕНИЕ

абстракт-логик тафаккур (мавҳум-мантиқий тафаккур); нарса ва ҳодисаларнинг белгисини, сиф…

АБСТРАКТНОЕ МЫШЛЕНИЕ

абстракт тафаккур; умумий ва мавҳум тушунчалар ёрдамида пайдо бўладиган тафаккур тури…

АБСТРАКТНОЕ ПОНЯТИЕ

абстракт тушунча (мавҳум тушунча); воқеликдаги нарса ва ҳодисаларнинг ўзини эмас, ба…

АБСТРАКЦИЯ

абстраксия (мавҳумот); нарса ва ҳодисаларнинг белгиларини, хусусият ёки сифатларини фи…

АБУЛИЯ

абулия (иродасизлик); муайян психопотологик сабабларга кўра ироданинг бўшашиши, ку…

АДАПТАЦИЯ

адаптация, сезги органлари (анализаторлар) нинг таъсирот кучига мослашуви натижасида …

АДЕКВАТНЫЙ РАЗДРАЖИТЕЛЬ

адекват қўзғовчи, ҳар бир сезги органининг ўзи учун хос бўлган, алоҳида қўзғовчи.

АДЕКВАТНОЕ ОТРАЖЕНИЕ

адекват акс эттириш, обектив воқеликдаги нарса ва ҳодисаларни сезги, идрок, тасаввур ё…

АДИНАМИЯ

адинамия; организмнинг турли касалликларга чалиниши ёки узоқ вақт овқат емаслик нати…

АФАЗИЯ

афазия, бош мия қобиғининг айрим қисмларининг зарарланиши натижасида нутқнинг қисман…

АФФЕКТ

тез ва кучли пайдо бўлиб, шиддат билан ўтади-, аффект

АФФЕКТАЦИЯ

аффектация, хулқдаги ғайри табиий, сунъий серҳаракатчанлик, юриш-туриш, муомала ва…

АФФЕРЕНТАЦИЯ

рефлекс процессида рецепторларда ҳосил бўлган қўзғалишнинг (импулснинг) тегишли не…

АФФЕРЕНТНЫЕ НЕРВЫ

рефлекс процессида рецепторларда ҳосил бўлган қўзғолишни тегишли марказларга элтув…

АФФЕРЕНТНЫЙ ПУТЬ

рефлекс ёйи ёки ҳалқасининг қўзғолишни рецепторлардан тегишли нерв марказларига ў…

АФОНИЯ

томоқ оғриғи ва нерв системасининг касалланиши натижасида товушнинг ёʻқолиши; А. ни…

АГГЛЮТИНАЦИЯ

агглютинация; хотира тасаввурларини бир-бирига қўшиб, ёки улардан фойдаланиб, янги…

АГНОСТИЦИЗМ

агностицизм; обектив оламни, ҳақиқатни ва унинг обектив аҳамиятини билиш мумкин экан…

АГНОЗИЯ

агнозия, бош мия ва ярим шарлари қобиғидаги баъзи нерв марказларининг зарарланиши …

АГОНИЯ

агония; организмнинг ўлими олдидан ёки ҳаёт билан ўлим ўртасида рўй берадиган псих…

АГРАФИЯ

аграфия; ёзувда бўғин ва ҳарфларни алмаштириб юбориш, қолдириб кетиш ёки уларни …

АГРАММАТИЗМ

аграмматизм; тилнинг грамматик қурилишидан фойдалана олмаслик, грамматик формаларнинг аҳ…

АКАЛЬКУЛИЯ

бош мия ярим шарлари қобиғининг шикастланиши натижасида ҳисоблаш қобилиятининг б…

АККОМОДАЦИЯ

кўз гавҳари шаклининг ўзгариши, аккомодация

АКСЕЛЕРАЦИЯ

турли илмий асосланган воситалардан фойдаланиб, шахснинг психик ривожланиши ва фаолият…

АКСИОМА

кўпчилик томонидан тан олинган, ўз-ўзидан маълум, исбот талаб қилмайдиган ҳақиқат., а…

АКТ

психологияда акт деганда организмнинг турли-туман ҳаракатлари тушунилади., акт

АКТИВИЗАЦИЯ

муайян фаолият процессида шахснинг ақли, ҳиссиёти ва иродасини кучайтириш, такомил…

АКТИВИЗАЦИЯ УМСТВЕННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

турли методик усул ва воситалардан фойдаланиш орқали ақлий процесс (сезги, идрок, хотир…

АКТИВНАЯ РАБОЧАЯ ПОЗА

касб эгасининг ўз ишига фаол киришган пайтидаги гавда ҳолати. А. и. ҳ. шахснинг ёши…

АКТИВНОСТЬ

шахснинг ўз эҳтиёжларини қондириш учун воқеликни ўзгартиришга қаратилган муҳим қоб…

АКТИВНОСТЬ НЕПРОИЗВОЛЬНАЯ

психик процесслар, ҳолатлар ва хатти-ҳаракатларнинг онгдан ташқари (онгнинг бевосита ис…

АКТИВНОСТЬ ПРОИЗВОЛЬНАЯ

психик процесслар, ҳолатлар ва хатти-ҳаракатларнинг мақсадга мувофиқ равишда, иродавий …

АКТОГРАФ

организмнинг турли ҳаракатларини график усулда ёзиб олувчи асбоб., актограф

АКТОГРАФИЯ

организм ҳаракатини график усулда ёзиб олиш, ифодалаш ҳақидаги таълимот., актография

АКТОГРАММА

организмнинг муайян ҳаракатларининг актограф ёрдамида график усулда ифодаланиши., акто…

АКЦЕНТИРОВАНИЕ

мавжуд тасаввурларимизга асосланиб, яхлит янги образлар яратишда, бу образларнинг айр…

АКУМЕТР

эшитиш қобилиятини ўлчайдиган асбоб., акуметр

АЛЧНОСТЬ

бошқа бировларнинг ҳисобидан манфаат кўришга доимий интилишдан иборат салбий характер…

АЛЕКСИЯ

ўқиш қобилиятининг бузилиши ёки бутунлай ёʻқолишидан иборат психопатологик нуқсон:…

АЛГЕЗИМЕТР

оғриқ сезгиларини ўлчайдиган махсус асбоб., алгезиметр

АЛЬМА-МАТЕР

қадимги диний университетларнинг студентлари томонидан шу ўқув юртига нисбатан ишлати…

АЛОГИЧНОСТЬ

фикрлаш процессида мантиқий тафаккур қоидаларининг бузилишидан иборат ақлий нуқсон, та…

АЛОГИЗМ

мантиқий ҳамда илмий тафаккурнинг дунёни билиш процессидаги ролини инкор қилиб, ҳақиқа…

АЛЬТУРИЗМ

бошқаларга холисона ғамхўрлик қилиш, ўз манфаатларидан воз кечиб, кишиларга яхши…

АМБИВАЛЕНТНОСТЬ

кишининг бир обектнинг ўзига нисбатан бир вақтнинг ўзида пайдо бўладиган бир-бирига …

АМНЕЗИЯ

амнезия; хотира фаолиятининг қисман бузилиши ёки тўлиқ ёʻқолишидан иборат психопат…