Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Психология терминларининг изоҳли луғати

РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ

Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.

Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

ДАКТИЛЬНАЯ РЕЧЬ

дактил нутқ

ДАКТИЛОГИЯ

ҳарфлар ва сўзларни қўл бармоқларининг турли ҳолатлари ёрдамида ифодалашдан иборат ма…

ДАКТИЛОГРАФИЯ

ҳар қандай қулай текисликда бармоқ билан ёзиб, фикр олишув усули. Д. ёрдамида кўр-кар…

ДАЛЬНОЗОРКОСТЬ

яқиндан яхши кўролмаслик; я. я. к. нинг сабаби биздан узоқ жойлашган нарсалардан к…

ДАЛЬТОНИК

далтонизм камчилигига эга бўлган одам, далтоник

ДАЛЬТОНИЗМ

кўз тўр пардасидаги кўзача ҳужайралари функсиясининг бузилиши натижасида қизил ранг…

ДАР

истеъдод

ДЕАВТОМАТИЗАЦИЯ НАВЫКОВ

муайян фаолият соҳасида ҳосил қилинган малакаларнинг, бирор сабабга кўра, узоқ вақт қо…

ДЕБИЛЬНОСТЬ

туғма ёки турмуш жараёнида ҳосил қилинган ақлипастлик, эсипастлик, ақлий ривожланмага…

ДЕДУКТИВНОЕ УМОЗАКЛЮЧЕНИЕ

дедуктив хулоса чиқариш

ДЕДУКЦИЯ

умумийдан яккага қараб бориш ёки бир қанча маълум умумий ҳукмлардан янги якка бир ҳ…

ДЕФЕКТ

шахсдаги баъзи жисмоний ёки психик нуқсон, дефект

ДЕФЕКТОЛОГИЯ

жисмоний ҳамда психик камчиликларга эга бўлган болалар тараққиётининг психофизиологик …

ДЕГУСТАТОР

озуқа маҳсулотларининг, айниқса вино, чой кабиларнинг таъмини кўриб, сифатини аниқлаб б…

ДЕГУСТАЦИЯ

вино, чой кабиларнинг мазасини тотиб кўриб, уларнинг сифатини белгилашдан иборат ўта …

ДЕМЕНЦИЯ

бош мияда содир бўлган турли органик ўзгаришлар натижасида ақлий қобилиятнинг ўта …

ДЕМОРАЛИЗАЦИЯ

муайян жамиятдаги, ҳатто элементар ахлоқ нормаларига ҳам риоя қилмай, ахлоқ принсиплар…

ДЕПРЕССИЯ

руҳий тушкунлик, маъюслик, хасталик, ожизлик каби салбий кайфиятлардан ташкил топган …

ДЕТЕРМИНИЗМ

табиат, жамият ҳодисалари, шу жумладан психик ҳодисаларнинг обектив сабаблар билан бел…

ДЕТСКАЯ ПСИХОЛОГИЯ

психологиянинг турли ёшдаги болалар психик тараққиёти қонунларини ўрганадиган махсус…

ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ

инсон ҳаётининг, унинг воқеликка нисбатан актив муносабатининг рўёбга чиқиш формаси.…

ДЕЙСТВИЕ

мақсадга мувофиқ ёʻналтирилиб, онгли равишда амалга ошириладиган ҳаракатлар йиғиндиси…

ДЕЙСТВИТЕЛЬНОСТЬ

инсон онгидан ташқари, унга боғлиқ бўлмаган ҳолда мавжуд бўлган обектив борлиқ; атро…

ДЕЙТЕРАНОПИЯ

кўрув сезгиларининг ранг кўрлиги деган касалликларидан бири; Д. да яшил ранглар кул р…

ДИДАКТИКА

педагогикадаги таълим назариясининг қонун ва қоидаларини ўрганувчи соҳа, таълим назари…

ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНАЯ ПСИХОЛОГИЯ

психологиянинг шахснинг индиви-, дифференсиал психология

ДИФФЕРЕНЦИРОВКА

шартли рефлекслар ички тормозланишининг фақат муайян қўзғовчига аниқ жавоб реаксий…

ДИФФУЗНАЯ НЕРВНАЯ СИСТЕМА

гидро полиплар танасидаги нерв ҳужайралари ва толаларининг ўргимчак тўри шаклида жойл…

ДИНАМИЧЕСКИЙ СТЕРЕОТИП

бир хилдаги ташқи таъсиротларнинг кўп марталаб такрорланиши натижасида бош мия ярим…

ДИПЛОПИЯ

кўзни ҳаракатлантирувчи мушакларнинг зарарланиши, бинобарин, идрок қилинаётган нарса…

ДИСГАРМОНИЯ

гавда ҳаракатларидаги бир-бирига уйғунлик (мос)нинг ёʻқолишидан иборат ҳаракат патолог…

ДИСГРАФИЯ

фонематик тасаввурларнинг етарли ривожланмаслиги натижасида ёзув қобилиятининг қисман …

ДИСКУРСИВНОЕ МЫШЛЕНИЕ

индуктив тафаккур ёки индуксиядан фарқ қилиб, бир-бирлари билан узвий равишда боғланг…

ДИСЛАЛИЯ

товушларни нотўғри талаффуз қилишдан иборат нутқ патологияси. Д. икки турли бўлади:…

ДИСЛЕКЦИЯ

бош мия ярим шарлари қобиғидаги баъзи нерв марказларининг зарарланиши ёки етарли …

ДИСПАНТНЫЕ РЕЦЕПТОРЫ

кўрув, эшитув, ҳид каби анализаторларнинг рецепторлари., диспант рецепторлар

ДИСПАРТНЫЕ ТОЧКИ

кўз тўр пардасининг сариқ доғдан тенг узоқликда эмас, балки ҳар хил узоқликда жойлашг…

ДИССОНАНС

баъзи одамнинг сўзлари ёки хулқининг атрофдаги бошқа кишиларнинг кайфиятига, дунёқа…

ДИСЦИПЛИНИРОВАННОСТЬ

муайян коллективнинг барча аъзолари учун мажбур бўлган қатъий тартиб ва хулқ қоидалар…

ДЖЕМСА-ЛАНГЕ ТЕОРИЯ

деярли бир вақтда ва бир-бирларидан бехабар (мустақил) ҳолда америкалик психолог Жемс ва…

ДЛИТЕЛЬНОЕ ЗАБЫВАНИЕ

аввал идрок қилинган ёки эсда қолдирилган нарса ва ҳодисаларни нисбатан узоқ вақт эсга т…

ДНЕВНИК РАЗВИТИЯ РЕБЕНКА

боланинг бутун болалик даврида ёки болалик даврининг муайян босқичидаги психик ривожла…

ДОГМА

обектив шароитларнинг ўзгаришини ҳисобга олмасдан, шак-шубҳасиз қабул қилиниши, ба…

ДОГМАТ

богословия (ақоид)нинг исбот-далилсиз қабул қилинган, барча тақводорларнинг шак-шубҳа…

ДОГМАТИЗМ

ақидаларга, диний эътиқодга асосланган, илмий ҳамда прогрессив нарсаларга тубдан қарши б…

ДОКАЗАТЕЛЬСТВО

муайян фикрнинг чин ёки ёлғонлигини практикада чинлиги исботланган бошқа, исбот

ДОМИНАНТА

муайян нерв участкасидаги кучли қўзғалувчанлик қобилиятига эга бўлган қўзғолиш…

ДОПОЛНИТЕЛЬНЫЕ ЦВЕТА

бошқа ранглар билан қўшилиб, оқ ёки бўз ранглар ҳосил қилувчи ранглар. Мас., қизил …

ДОШКОЛЬНАЯ ПСИХОЛОГИЯ

психологиянинг мактабгача ёшдаги болаларнинг психик тараққиёти қонунлари ва уларга т…

ДОШКОЛЬНЫЙ ВОЗРАСТ

умуман туғилгандан 7 ёшгача — мактабга киргунча бўлган болалик даври; фанда 3—7 ёс…