zoʻr
зўрzoʻr
ot 1. Kuch-quvvat, qudrat; taʼsir.
Ishonchim bor quvvatima-zoʻrima, Osdiraman seni tilla dorima. — Zulfizar bilan Avazxon
[Sanayev] Kesakdek qotib qolgan qoʻl-oyogʻini zoʻr bilan qimirlatib, emaklay boshladi. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
— Uyalganlaridan mening zoʻrim bilan qilyaptilar, — dedi yanga ogʻzini beki-tib. — S. Nurov, Narvon
Amaki boʻlsa, oʻshanda pulning zoʻri bilan oʻgʻlini mardikorlikdan qutqarib qoldi. — Yo. Xaimov, M. Rahmon, Hayot-mamot
2. Urinish, harakat.
Zoʻri behuda belni sindiradi. — Maqol
3. Kuchli, shiddatli zarb; kuchlilik.
— Oʻ-oʻ, — dedi Elmurod bosh chayqab, — kaltakning zoʻrini mengina yeymanmi desam, sen ham yer ekansan, boyoqish. — P. Tursun, Oʻqituvchi
4. Zoʻrlik, zoʻravonlik.
[Mansur jahl bilan:] Xayr, mayli, ixtiyoring. Zorimiz bor, zoʻrimiz yoʻq. Z. Said, — N. Safarov, Tarix tilga kirdi
5. sft. Katta jismoniy kuchga ega boʻlgan, baquvvat, zabardast.
Zoʻr yigit. Zoʻr ot.
— Odamning qoʻlidan kelmaydigan hech bir ish yoʻq, — dedi Saodatxon, — odam hamma narsadan zoʻr. — S. Zunnunova, Yangi direktor
Qoʻrqoq bola zoʻr yigitga doʻq urganda, xayolingga ne keladi, bilasanmi? — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Uning [Husayn Boyqaroning] zoʻr, haybatli oti qirgʻin ichiga yorib kirdi. — Oybek, Navoiy
Togʻa haqiqatan ham zoʻr polvon oʻtgan ekan. — Sharq yulduzi
6. Iqtisodiy jihatdan baquvvat, qudratli; katta iqtisodiy kuchga ega boʻlgan.
— Shunchalik zoʻr xaridorlari turgan bir zamonda bu vazifaning menga kelib toʻxtaganiga hanuz aqlim bovar qilmaydir,— dedi Anvar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
7. sft. Katta, ulkan, buyuk; kuchli.
Zoʻr togʻ. Zoʻr ishonch. Zoʻr iroda.
Olimjondan zoʻr-zoʻr umidlar kutgan muallim hazratlari Ahmadjon bilan ikkisini oʻz hujralariga chaqirdi. — Hamza, Tanlangan asarlar
8. Kuchli, shiddatli; keskin.
Zoʻr shamol. Zoʻr zilzila.
9. Ogʻir, qattiq, iztirobli.
Zoʻr ogʻriq. Zoʻr qaygʻu.
Bu zoʻr mehnat Oyqiz yuragida bir-biriga qarama-qarshi boʻlgan ikki xil tuygʻu yaratdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Hammaning yuzidan, harakatidan zoʻr bir musibat aks etar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchi-nor chiroqlari
10. Mazmun jihatdan pishiq-puxta, qiziqarli; sifat, maza jihatdan afzal, yaxshi.
Zoʻr kitob. Zoʻr spektakl. Zoʻr olma. Zoʻr palov.
11. Katta mahoratga, tajribaga ega boʻlgan; oʻz ishi, kasbining ustasi boʻlgan, mohir, kuchli; zabardast.
Zoʻr olim. Zoʻr shoir.
Toshkentda zoʻr olimlar koʻp. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
— Qishlogʻimizda bir boboy boʻlardi. Zoʻr tabib edi, — dedi Majid. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi
Usta Boboxon degan zoʻr temirchi boʻlardi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Zoʻr ekansiz-ku, tagʻin gapirishni bilmayman deysiz! [dedi Gavhar]. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
- Zoʻr bermoq 1. Astoydil harakat, gʻayrat qilmoq; kuch yetgancha urinmoq. Musobaqalarga zoʻr berib tayyorlanmoq.Sidiqjon shu qadar zoʻr berib ishlar ediki, bitta odamning qoʻlidan shuncha ish kelishiga baʼzan oʻzi hayron qolar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariMoʻmin qiyshiq zoʻr berib ketmon chopmoqda edi. — P. Tursun, OʻqituvchiAyrim xoʻjaliklar rahbarlari texnikadan qoʻrqadilar, undan ayb qidirib, qoʻl kuchiga zoʻr beradilar. — Gazetadan— Choʻlda odam yetishmaydi. Mashinaga zoʻr beraversin, — dedi Sherali Asalxonga. — H. Gʻulom, Senga intilamanSaodatxon onasini zoʻr berib oʻpar, Qimmat xolaning yuziga yuzini qoʻyib, bagʻriga bosar edi. — N. Safarov, Saodatning qissasi
- Zoʻr kelmoq Qiyin boʻlmoq, ogʻirlik tushmoq, ogʻir koʻchmoq. Bularni bilmasak, har qaysisini oʻziga loyiq, oʻziga munosib joyga qoʻya olmaymiz. Unda oʻzimizga zoʻr keladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Zoʻr kelsa Boshqa iloj(i) boʻlmasa, juda boʻlmaganda; nari borsa. Zoʻr kelsa, xoʻjayin beradigan toʻqqiz tanga haqini bermay qoʻya qolar-da. — S. Ahmad, Oqpadar