заҳар
zaharзаҳар
сфт. 1. Тирик мавжудотни оғулаб емирувчи ёки ўлдирувчи модда, оғу.
Илоннинг заҳари.
Бу аёл — Раззоқ сўфи деган одамнинг қизи, ўз эрига заҳар берган. — Чўлпон, Кеча ва кундуз
[Салимбойвачча] Ички чўнтагидан қоғозга ўралган заҳарни олиб, титроқ қўллари билан ошга сепди — Ойбек, Танланган асарлар
Қолаверса, илон заҳари фармацевтикада қимматбаҳо хомашё экани ҳам яхши маълум. — Фан ва турмуш
2. кўчма Оғу сингари аччиқ, киши ҳаётини оғулайдиган, азобга айлантирадиган нарса, ҳолат.
[Элмурод} Сайфуллага Ҳовлингизда еган-ичганим заҳар эди, энди мактаб-да рангим чиқиб қолди, деб тана қилармиш. — П. Турсун, Ўқитувчи
3. кўчма Жаҳл, ғазаб.
Ҳовлида ошқовоқ пўчоқ судраб ўйнаб юрган болани кўриб, [Шарофатнинг] заҳри бир оз тарқалди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
4. Қаттиқ зарб, аччиқ оғриқ.
Тикан заҳри учида, душман заҳри ичида. — Мақол
От чидамас аччиқ қамчи заҳрига. — Гўрўғли
5. сфт. Кўчма Жуда ҳам аччиқ.
Заҳар овқат. Заҳар тутун.
6. сфт. Кўчма Кишига найзадек ботадиган, дилга озор берадиган.
Заҳар пичинг. Заҳар тил.
Раис устага ғазаб билан тикилди-ю, заҳар тўла киноя қилди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
7. сфт. Кўчма Жаҳлдор, сержаҳл, қаҳр-ғазабли; тили аччиқ ва жиззаки.
— Бай-бай-бай, ўзи жинқарча бўлсаям, шунақа заҳар қизки, худди Зулайҳо опангизга ўхшайди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Унинг [Умиднинг] назарида, Шукур Каримович заҳарроқ одам кўринди. — Мирмуҳсин, Умид
Бахтга қарши, терговчи ёш бўлса ҳам, сочлари тўкилиб, тепакал бўлиб қолган, тирноқларигача заҳар бир одам экан — О. Ёқубов, Излайман
- Заҳар бўлмоқ Заҳарга, оғуга айланмоқ, татимаслик. Яна дардга кўмилди Нисохон боши, Заҳар бўлди бир коса совиган оши. — Ғайратий
- Заҳар ютмоқ Аччиқ-алам ютмоқ, азоб чекмоқ, изтироб чекиб қийналмоқ. Камтар бўл, талтайма, кеккаймагин тик, Дўст учун заҳар ют, ширин жонни тик! — Ё. Мирзо, Ўғил меҳри
- Заҳар қилмоқ Заҳарга, оғуга айлантирмоқ, татитмаслик.
- Заҳри келмоқ Аччиғи келмоқ, жаҳли чиқмоқ. Бунёднинг қаҳри келди, Девнинг ҳам заҳри келди. — Ҳ. Олимжон
- Заҳар (ёки заҳарини) сочмоқ Ғазабини тўкиб солмоқ, жаҳл-ғазаб қилиб аламдан чиқмоқ. Қилғиликни Ўктам қилади-ю, заҳрини менга сочасизми? — Ойбек, Олтин водийдан шабадаларНега ёнган юрагимга яна сен ҳам заҳар сочасан! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Заҳрини ютмоқ Аччиғини ичига ютмоқ, ғазабини босмоқ. Оғзинг тўла қон бўлса ҳам, рақибинг олдида тупурма, деганлари эсига тушиб, заҳрини қулт этиб ичига ютди. — Шуҳрат, Жаннат қидирганларБек заҳрини ютди. — Ҳ. Ғулом, Машъал
- Совуқнинг заҳри Совуқнинг жонни ачитувчи таъсири.
- Заҳри қотил 1. Ўлдирадиган заҳар; Заҳри қотил дори.
ЗАҲАР
Тирик организмни оғулаб, емирадиган ёки ўлдирадиган модда.ZEHİR
Заҳар
келиб чиқиши ўсимлик, ҳайвон ва минерал ёки кимёвий синтез (саноат заҳари, пестицидлар) маҳсулоти бўлган, организмга таъсир кўрсатганда ўткир ёки сурункали заҳарланишни келтириб чиқара оладиган, ўлимга олиб келиши мумкин бўлган модда. З. дан дори препарати сифатида ҳам фойдаланилади. З. инсон организмига асосан овқат ҳазм қилиш ва нафас олиш органлари орқали киради.
Синонимлари: оғу
заҳар
яд, отрава
- заҳар бермоқ отравлять
- асалдан ширин, заҳардан аччиқ загадка слаще мёда, горше отравы (Слово, речь)
- заҳарни заҳар кесади посл. яд уничтожается ядом; соотв. клин клином вышибают
- дўстинг учун заҳар ют посл. ради друга яд испей
- заҳар одам злой человек (злюка)
- бировга заҳрини сочмоқ гневно обрушиться (на кого-л.)
- заҳар ютмоқ горевать, страдать, печалиться, терзаться
заҳар
н poison, venom
- тамаки заҳри nicotine
ЗАҲАР
1. záhár, uw
2. авıс. záhárdey ashshı, adamnıń ómirin záhárleytuǵın zat yaki jaǵday
3. авıс. qáhár, ǵázep
4. qattı zarp, ashshı awırıw
5. júdá ashshı, uwday
6. авıс. adamǵa nayzaday batuǵın, kewilge azar beretuǵın
7. авıс. qáhárli, ǵázepli, ashıwshaq, tili jaman
заҳар
Gift n
- илон заҳри Schlangengift n
заҳар
poison
заҳар
русчаядинглизчаpoison