yozmoq
ёзмоқyozmoq I
fl. 1. Oʻrogʻliq, taxlangan narsani ochmoq, yoymoq.
Gilamni yozib koʻrmoq.
Bostirmada Ziyodaxon supra yozib, un elab oʻtirar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Hammasiga dasturxon yozib, suvning oʻrniga sharbat, asal bilan qand-u novvot, ziyofat ustiga ziyofat qildi. — Yusuf va Ahmad
2. Gʻijimlanib, bujmayib qolgan narsani tekislamoq.
Soliyev xoli qolgach, gʻaladondan sargʻayib ketgan allaqanday qogʻozlarni olib, kafti bilan gʻijimini yozdi. — Mushtum
3. Toʻshamoq, solmoq.
Bashorat oʻzini qayoqqa qoʻyishini bilmas, opalariga koʻrpacha yozib, yaxshilab oʻtirishlarini iltimos qilar edi. — A. Muxtor, Opa-singillar
Ona-bola bir oʻrin yozib yotdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
4. Ochmoq, yoymoq; rostlamoq; kermoq.
Panjasini yozmoq. Qanot yozmoq.
Pirnafas aka qulochini yozib, kuchi boricha sanch-qini otdi. — J. Sharipov, Xorazm
5. Toʻplanib, oʻralib, uyilib turgan narsani yoymoq, tarqatmoq.
Xirmondagi paxtalarni yozmoq.
Besh tanobga solingan tuproqni yozib, ochilgan yerni ham chopib, shudgor qilib qoʻyadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Sochingni yozma dedim-ku! Qulogʻingga tosh bitkur! — N. Safarov, Saodatning qissasi
Pastroqda zarrin popuklarini yozib, xotin-qizlar artelining bayrogʻi hilpiraydi. — A. Muxtor, Opa-singillar
6. Chiqarmoq, ochmoq.
Kimdir suqib ketgan tol yogʻochi koʻkarib, yaproq yozdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Ariq lablarida nihol barg yozar, Tevarak gulbahor, tevarak koʻrkam. — R. Bobojon
7. Tarqatmoq, yoʻqotmoq.
Xafaligini yozmoq.
Bechora kanizlar dard-alamlarini oʻyin-kulgi bilan chiqarar, gʻamlarini shu bilan yozardilar. — J. Sharipov, Xorazm
- Koʻnglini yozmoq Dard-u hasratini aytib, gʻam-alamdan forigʻ boʻlib, kayfiyatini yaxshilamoq. Gaplashib, koʻnglimni yozgim kelyapti. — S. Ahmad, YulduzQoʻshiq aytib, koʻnglimizni yozamiz Erinsak, dutorning torin uzamiz. — Yusuf va Ahmad
- Oyoqning chigilini yozmoq Bir oz yurib, oyoq uvushganini tarqatmoq. Ibrohimov oyogʻining chigilini yozgani oʻrnidan turdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Qanot yozmoq 1. Qanotini yoymoq, kermoq. Keyin bir toʻxtab oldi-da, [burgut] qanotlarini yozib, oldinga talpindi. — Oʻ. Umarbekov, CharosQalbimda yangi bir orzu — Sherobodga otlanish orzusi qanot yozdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
yozmoq II
fl. 1. Qogʻoz yoki boshqa narsaga biror belgi (harf, raqam) tushirmoq, yozuv orqali ifodalamoq; bitmoq.
Ariza yozmoq.
Yozganda ham, tez-tez, kitobga koʻz tashlab, chapdan oʻngga qarab yozardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Boʻtaboy oyogʻi bilan yerga bir nima deb yozdi-yu, yana yoʻlda davom etdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. folk. Bayon qilmoq, aytmoq; ifodalamoq.
Sharhi dilim kimga yozsam, Shakar deb dunyoni kezsam. — Shirin bilan Shakar
3. Yozma ravishda murojaat qilmoq; matbuot orqali xabar, maʼlumot bermoq.
Ha, kimga yozsin boʻlmasa, Oxunboboyevga yozsa boʻlarmidi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Sultonbekdek bir davlatmand oʻz oʻgʻlini mavlud toʻyi bilan kesdi, deb gazetaga yoza-man. — Oybek, Tanlangan asarlar
4. Roʻyxatga kiritmoq, roʻyxatda qayd etmoq; aʼzo qilib olmoq.
Shanbalikka hammani yozdi, meni yozmadi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak
bittagina kir dasturxonni tilga olish bilan bu hovlining jihoz-amlokini — roʻzgʻorini yozib chiqilgan boʻlinur. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
5. Yozma badiiy yoki musiqaviy asar yaratmoq, ijod qilmoq.
Hikoya yozmoq. Opera yozmoq.
[Egam Rahimov] Jurnalist sifatida qanchadan-qancha ocherklar, hikoyalar, publitsistik maqolalar yozdi. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari
yozmoq III
fl. 1. esk. Ayn. adashmoq 2.
Yoʻldan yozmoq.
2. Gunoh qilmoq.
— Shu qiynalib yotgan beva-bechoraning qadri bir qushcha yoʻqmi? Axir ular xudoga nima yozibdi! — dedi Abulbaraka. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
Xudoga nima yoz-dim? Nahot oʻtgan-ketganning qoʻliga termilib, qarib-chirib ado boʻlajakman? [dedi Matpano]. — S. Siyoyev, Yorugʻlik